मानहुङकोट आन्तरिक पर्यटकको गन्तव्य बन्दै

प्रताप रानामगर

दमौली — आन्तरीक पर्यटक घुमघामका लागि जहिल्यै नजिकका रमाइला गन्तव्यको खोजीमा रहन्छन् । यस्ता ठाउँ खोज्नेहरूको रोजाइमा मानहुङकोट परेपछि दिनदिनै यहाँ पुग्नेहरू बढ्न थालेका छन् । 

तनहुँको व्यास ५ मा पर्ने मानहुङकोटमा आएका आन्तरिक पर्यटक । तस्बिर : प्रताप/कान्तिपुर

सदरमुकाम दमौलीबाट पश्चिमतिर डेढ घण्टामा हिँडेरै पुग्न सकिने यो कोट पृथ्वी राजमार्गबाट करिब ७ किमिको दूरीमा पर्छ । यहाँसम्म पुग्न कच्ची बाटो छ । मोटरसाइकल र जिपमा आधा घण्टामै सजिलै पुगिने भएकाले आन्तरिक पर्यटकका लागि यो नयाँ गन्तव्य बन्न थालेको छ । पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेपछि यो क्षेत्रको विकासका योजना ल्याउन २०६४ मा स्थानीयले मानहुङकोट क्षेत्र विकास समिति गठन गरेका थिए । त्यसपछि यसमा सबैको चासोबढ्दो छ । ‘विस्तारै सडक आयो, विद्युतीकरण पनि भएपछि यता आउनेलाई धेरै सजिलो छ,’ समिति अध्यक्ष वीरबहादुर थापाले भने, ‘यहाँ आउनेहरू सूर्योदय र सूर्यास्त हेर्न रमाउँछन् ।’
ऋषिमुनिको तपोभूमि मानिने मानहुङकोट आदिकवि भानुभक्त आचार्यको मावली गाउँ पनि हो । यहाँ मगर बहुल बस्ती छन् । साप्ताहिक र अन्य बिदाका दिन यहाँ दिनमा करिब १ सय ५० जना हाराहारीमा घुमन्ते पुग्ने गरेका छन् । आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो लाग्न थालेपछि समितिले भ्युटावर बनाउने योजना अघि
सारेको छ ।
पर्यटकको ओइरोले स्थानीय उत्साहित छन् । ‘अतिथि सत्कारले आम्दानी हुन थालेपछि गाउँलेको चेतना पनि बढेको छ,’ मानहुङकोट आमा समूहकी अध्यक्ष रेवती आलेमगरले भनिन्, ‘बिहानै टोली–टोलीमा आइपुग्नेलाई खाजा, खाना बेचेर राम्रो आम्दानी भइरहेको छ ।’ सहरी क्षेत्रका परिवारले सधैं खानेभन्दा फरक परिकार खुवाउन ध्यान दिइएको उनले बताइन् । ‘लोकल कुखुरा, ढिंढो र मकैको च्याख्ला भात धेरैले मन पराउँछन्,’ उनले भनिन् । खानेकुराका परिकार बेच्नेहरूले सरदर मासिक ५० देखि ७० हजार रुपैयाँको आम्दानी घरै बसेर लिनसक्ने भएको उनको भनाइ छ ।
मानहुङकोट घुमन्तेको रोजाइमा पर्न थालेपछि यहाँका धेरै महिलाले खाना खुवाउने होटल चलाउन थालेर रोजगारीको नयाँ बाटो पाएका छन् । रेवतीजस्तै मधुमाया, सकुराम र गोपीराम पनि पर्यटकलाई सत्कारमा व्यस्त हुन्छन् । कुखुराको मासु र भात एक छाकको ४ सय र सादा कोदोको ढिँडोलाई २ सय ५० लिने गरेका छन् । स्थानीयस्तरमै उत्पादित खाद्यान्न पर्यटकले रुचाएपछि यहाँका गाउँलेलाई पनि सजिलो भएको छ । बिक्री हुने ठाउँमा छेउछाउका गाउँबाट कोदो, मकै, कुखुरा र तरकारी बेच्नेहरू यहाँ आइपुग्ने गरेका छन् । पर्यटकलाई आकर्षित गर्न मानहुङकोटमा साहसिक हवाई खेल प्याराग्लाइडिङको उडान सञ्चालन गर्न परीक्षण पनि थालिएको छ । पर्यटन विकास समिति तनहुँले जिल्लाका पर्यटकीय क्षेत्र घुमघाम रुचाउनेका लागि बनाएको २ वा ३ दिनको प्याकेजमा मानहुङकोटसँगै दमौली र वरपरका क्षेत्रलाई समावेश गरेको छ ।
व्यासको परासर क्षेत्रको पुलबाट हाइकिङमा मानहुङकोटको रुट तयार पारिएको समिति अध्यक्ष हरिसिं गुरुङले बताए । ‘आँखाले भ्याएसम्म लहरै हिमाल, तल तरेली परेका फाँट, हरिया डाँडाकाँडा देखिने भएकाले एकपल्ट मानहुङकोट पुगेको मान्छे फेरि जान रमाउँछ,’ उनले भने, ‘यो रुटमा हेर्ने कुरा पनि धेरै छन् । हामीले बनाएको प्याकेजमा घुम्नेहरू विस्तारै बढेका छन् ।’ मानहुङकोटमा पुग्ने पर्यटक होमस्टेमा बास बसेर छाब्दीवाराही मन्दिर, व्यास परासर क्षेत्र, निर्माणाधीन तनहुँ हाइड्रोपावर हेर्दै घुम्न सक्ने उनले बताए । ‘भित्री एरियामा सुन्न, हेर्न पाइने पुराना भाका र नाच आदि संस्कृति पनि सहरियाका लागि नौलो छ,’ उनले भने, ‘अहिले बल्ल अब गाउँलेले आफ्नो ठाउँको महत्त्व बुझेर पाहुनालाई आकर्षित गर्न थालेकाले मानहुङकोटको विकासले गति लिन्छ भन्ने लाग्छ ।’ मानहुङकोटमा अझै सहज बनाउन सडक स्तरोन्नति र खानेपानी सुविधा पुर्‍याउनुपर्ने आवश्यकता रहेको स्थानीय सकुराम थापाले बताए । ‘यहाँ आउनेले खाना र कौराहा, झाझुरा नाच आदि मन पराएका छन्,’ उनले भने, ‘बाटो सजिलो भयो, खानेपानी पर्याप्त भयो भने मानहुङकोट पुग्ने अझै बढ्छन् ।’

प्रकाशित : फाल्गुन १, २०७४ १०:४३
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मनाङमा भारी हिमपात

जनजीवन प्रभावित
कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — बस्तीसम्मै हिमपात भएपछि मनाङको जनजीवन प्रभावित भएको छ । आइतबार रातिदेखि मनाङका विभिन्न भागमा हिमपात भएको हो । सोमबार दिउँसो भने हिमपात केही कम भएपछि पर्यटक र स्थानीयले हिउँ खेलेर मज्जा लिएका छन् ।

हिमाली जिल्ला मनाङको माथिल्लो मनाङ गाउँका बस्ती सोमबारको हिमपातपछि । तस्बिर सौजन्य : कैलाशबाबु तिवारी

तल्लो मनाङमा पर्ने नासोङ गाउँपालिकाबाहेक अन्य चार गाउँपालिकाका सबै क्षेत्रमा हिमपात भएको स्थानीयले बताएका छन् । नासोङ गाउँपालिकाको बस्तीसम्म हिउँ नपरे पनि डाँडाहरू भने हिउँले सेतै भएका छ । चामे गाउँपालिकाको तिमाङ, थान्चोकदेखि माथिल्लो क्षेत्रमा हिमपात भएको छ ।
हिमपातसँगै बढेको चिसोका कारण नारफूबाट मान्छेको आउजाउ बन्द छ । माथिल्लो मनाङको नेस्याङ गाउँपालिका क्षेत्रमा पदमार्ग, सडक साथै बस्ती नै ढाकिने गरी हिमपात भएको पिसाङका याङडुङ गुरुङले बताए । उनका अनुसार माथिल्लो क्षेत्रमा हिमपात सोमबार पनि रोकिएन । ‘हिमपातले मान्छे बाहिर निस्कन सकेको छैन । तर, खेतीका लागि भने राम्रो भयो’ उनले भने, ‘हिउँ परेपछि माटो चिसो गरी भिजेको छ । सुख्खा माटो चिसो भएपछि बालीनाली सप्रिन्छ ।’ उनले पदमार्ग तथा सडक नै ढाकिने गरी हिमपात भएको बताए ।
स्थानीयका अनुसार हिमपात भइरहेकाले याक–चौंरी तथा भेडाच्याङ्ग्रा चराउन असहज भएको छ । हिमालको फेदबाट बस्ती नजिकै ल्याइएका चौपायलाई आहरा खुवाउन समस्या परेको गुरुङले बताए । मनाङका निमित्त प्रमुख जिल्ला अधिकारी जयराज भण्डारीले सदरमुकाम चामेमा आइतबार रातिदेखि नै हिमपात भएको बताए ।
हिमपातका कारण स्थानीय साथै कार्यालयका कर्मचारी बाहिर निस्कन सकेका छैनन् । ‘कहिले रोकिने र कहिले हिउँ पर्ने गरेको छ । हामी अफिसदेखि बाहिर निस्कन सकेका छैनौं’ उनले भने । हिमपातका कारण माथिल्लो मनाङ क्षेत्रमा सवारी आवागमत ठप्प छ ।
माथिल्लो मनाङमा २ इन्च र चामेतिर १ इन्च हिउँ जमेको स्थानीयले बताएका छन् । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) मनाङका प्रमुख बाबुलाल तिरुवाले हिमपातका कारण समस्या हुनसक्ने भन्दै चामेबाटै माथिल्लो क्षेत्रमा पर्यटकलाई नआउन अनुरोध गरेको बताए । माथिल्लो मनाङबाट तिलिचो र थोराङला पासका लागि नजान पनि सल्लाह दिएको उनले बताए । ‘वेदर फरकास्टले १/२ दिन मौसममा अनुकूलता देखाएको छैन । हामीले पर्यटकलाई सचेत गराएका छौं’ उनले भने, ‘पर्यटक जबर्जस्ती जान खोज्छन् । हिमपातले केही भइहाले समस्या पर्नसक्छ ।’

प्रकाशित : फाल्गुन १, २०७४ १०:४३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT