भूकम्पपीडितको गुनासो ‘अझै राहत पाएनौं’

विना थापा

कास्की — भूकम्पले घरमा क्षति पुर्‍याएको ३ वर्ष बित्दा पनि जिल्लाका केही वास्तविक पीडितले राहत पाएका छैनन् । पीडितले आफूहरूलाई पनि लाभग्राहीको सूचीमा पारेर राहत दिनुपर्ने माग गरेका छन् ।

भूकम्पले पूर्ण क्षति पुर्‍याएको पोखरा महानगरपालिका भलामस्थित एक घर । तस्बिर : विना

पोखरा लेखनाथ महानगरपालिका २०, भलामकी ६० वर्षीया तुलसी भण्डारीले राहत नपाएको बताइन् । ‘घर भूकम्पले चिरिएको छ । कतिबेला भत्किने हो भन्ने त्रासमा छाैं,’ उनले भनिन्, ‘घरको अधिकांश भाग चर्किए पनि प्राविधिकले राम्रोसँग नहेरिदिएकाले राहत पाउने सूचीमा परिएन ।’ उनले आफ्नै क्षमताले नयाँ घर बनाउन र मर्मत पनि गर्न नसक्ने तर राहत सूचीमा नपरेकाले सरकारी अनुदान पनि नपाउने अवस्था रहेको बताइन् ।

घरमा प्राविधिक आए पनि पीडितमा नपारिएको भन्दै उनकी बुहारी विनीता गुनसो गर्छिन् । ‘तीन महिनाअघि वडा कार्यालयमा गुनासो फाराम भरेकी छु,’ उनले भनिन्, ‘केही हुन्छ कि भन्ने आशामा छांै ।’ कतिपय आफ्नोभन्दा कम क्षति भएकाले राजनीतिक पहुँचकै आधारमा राहत लिएको उनको भनाइ छ । पूर्ण रूपमा क्षति भएका पीडित अझै छुटेको स्थानीय रामबहादुर खत्री बताउँछन् ।

भलामकै गजेन्द्रप्रसाद शर्मा र मनबहादुर विकको घर पूर्ण क्षति भएकोमा उनीहरू पनि अनुदान पाउने सूचीमा नपरेको वडा कार्यालय नै स्वीकार्छ । वडाध्यक्ष सिम गुरुङले विगतमा भएको कमजोरीले थुप्रै वास्तविक पीडित छुटेको बताए । जिल्ला समन्वय समितिअन्तर्गत जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइका फोकल पर्सन अर्जुन न्यौपानेका अनुसार सर्भे गर्न जाँदा मान्छे नभेटाएको, कसैको अन्यत्र पनि बस्न लायकको घर रहेको तथा कम्प्युटरमा नम्बर टाइप गर्दा प्राविधिकका कारणले नम्बर जुध्न गएकाले पनि केही वास्तविक पीडितले राहत नपाएको बताए । छुट्नेहरूका लागि राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले गुनासो फाराम खुलाएको थियो ।

तर समयावधि सकिए पनि धेरैजसो स्थानबाट नआइपुगेकाले त्यसको पर्खाइमा रहेको उनको भनाइ छ । ‘अब १० दिनभित्र महानगरभित्रका सबै वडा र गाउँपालिकामा दर्ता भएका गुनासा फाराम संकलन गरी प्रधिकरणमा पठाउने काम हुन्छ,’ उनले भने, ‘छलफल भएर आएपछि पुन: सर्भे गर्न पठाइनेछ ।’ उनका अनुसार लाभग्राही सूचीमा नपरेको गुनासो गर्नेमा महानगरभित्र १ हजार ५ सय १३, मादी गाउँपालिकामा ७ सय २०, रूपा गाउँपालिकामा ८ सय १०, अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा २ सय १५ र माछापुच्छ्रेमा २ सय ७७ जना छन् । कसैले गलत विवरण दिएर अनुदानको किस्ता रकम लगेको पाइए फिर्ता हुने उनले बताए । कास्कीमा घर पूर्ण क्षति भएर ३ लाख रुपैयाँ अनुदान पाउनेहरू ६ हजार २६ लाभग्राही र आंशिक क्षति भएर १ लाख रुपैयाँ अनुदान (प्रवलीकरण लाभग्राही) २ सय ४३ जना छन् । जसमध्ये अहिलेसम्म ५ हजार १ सय ४३ लाभग्राहीले अनुदान सम्झौता गरी पहिलो किस्ताको ५० हजार रुपैयाँ लगिसकेका छन् । जग हालिसकेकाले भने दोस्रो किस्ता असार मसान्तसम्म पाउनेछन् ।

Yamaha

ढोकानिर चर्किएको भाग।

Esewa Pasal

प्रकाशित : जेष्ठ १२, २०७५ ०९:२६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अनुगमन हुन्छ, कारबाही हुँदैन

कान्तिपुर संवाददाता

म्याग्दी — बर्सेनि बेलाबेला गरिने बजार अनुगमनबाट अधिकारीहरूले म्याद गुज्रिएका सामान फेला पार्छन् । तिनलाई भेला पारेर नष्ट गरिन्छ र सम्बद्ध व्यवसायीलाई आइन्दा त्यस्तो नगर्न सचेत पनि गराइन्छ । तर, कारबाही भने गरिँदैन ।

अनुगमनका नाममा अनुगमन मात्रै गरेर कारबाही नहुने भएपछि छली गर्ने बानी परेका केही व्यवसायीको बानी सुध्रन सकेको छैन । आपूर्ति व्यवस्थापन तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभाग, नापतौल तथा गुणस्तर विभाग, राजस्व अनुसन्धान र जिल्लास्थित बजार अनुगमन नियामक निकाय जिल्ला प्रशासन कार्यालयले पटक–पटक बजार अनुगमन गरी व्यवसायीलाई ‘सचेत’ गराउनेबाहेक अरू कानुनी कारबाही
गरेका छैनन् ।

आपूर्ति व्यवस्थापन तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले बिहीबार सदरमुकाम बेनीमा बजारको छडके अनुगमन गरेको छ । साताअघि नापतौल तथा गुणस्तर विभाग पोखराबाट आएको टोलीले बजारका विभिन्न सुन पसलमा समेत अनुगमन गरेको थियो । सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी शोभाकर पोखरेलसमेत सहभागी टोलीले बेनीका सुन पसलमा राखिएका काँटामा २ सय ग्रामको तौललाई २ सय ५० ग्राम देखाएको भेटाएको थियो भने केही पलसबाट सुनको नमुना शुद्धता जाँचका लागि काठमाडौं पठाएको थियो । ‘नमुना जाँका लागि पठाएकै हो,’ सहायक प्रजिअ पोखरेलले भने, ‘अनुगमन टोलीका सबैको मत कारबाही गर्नुपर्छ भन्नेमा नजुट्दा कडा कारबाही गर्न समस्या छ ।’

केन्द्रीय आपूर्ति व्यवस्था तथा उपभोक्ता अधिकार संरक्षण विभागका अनुगमन संयोजक पवन प्याकुरेलको नेतृत्वमा जिल्लाका नियामक अधिकारी सम्मिलित टोलीले बिहीबार बेनीका विभिन्न डिपार्टमेन्टल, मेडिकल, डेरीलगायत पसलबाट म्याद गुज्रेका सामग्री उल्लेख्य परिमाणमा नियन्त्रणमा लिएको छ । दैनिक उपभोग्य वस्तुमा लेबल, मूल्यसूची नभएका र उपभोग्य म्याद सकिएका मसला, मैदा, पीठो, विभिन्न ब्रान्डका बिस्कुट, चाउचाउ, दालमोठ, चकलेट, ग्लुकोज, क्रिम, खानेतेल, बोतलका पेयपदार्थ, बियर, प्याकेटका माछा र च्याउ नियन्त्रणमा लिई नष्ट गरिएको हो ।

‘अनुगमन गरिएका प्राय: सबै पसलमा कुनै न कुनै पदार्थ म्याद गुज्रेको वा खान अयोग्य भएको अवस्थामा फेला परे,’ अनुगमन टोलीका सदस्य रामचन्द्र शर्माले भने, ‘सदरमुकामका पसलमा नै अखाद्य वस्तुको विकराल समस्या रहेछ । ग्रामीण भेकका पसलमा कस्तो होला ।’ अनुगमन क्रममा उद्योग वाणिज्य संघका पदाधिकारीका व्यावसायिक फर्म नै नवीकरण नगरी सञ्चालन गरेको फेला परेपछि लिखित सचेत गराएको प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ । प्रशासन कार्यालयले केही समयअघि बजार अनुगमनका क्रममा फेला परेका उपभोग्य वस्तुमा लेबल नभएका, मूल्यसूची नभएका खाद्यपदार्थ र म्याद सकिएका ठूलो परिणाममा नष्ट गरी कालो बजारीसम्बन्धी मुद्दा दायर गरेपछि प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई माथिल्ला अधिकारीको समेत दबाब आएका थियो । सोही घटनामा तत्कालीन प्रजिअ सागरमणि पाठकलाई गृहमन्त्रालयले सरुवा गरेको थियो ।

‘बजार अनुगमन गरेर कार्यालय फर्कन नपाउँदै कुर्सी हल्लने गरी दबाब आउँछ । नागरिक समर्थन नपाउँदा कालोव्यापार गर्नेहरूको दबाबमा सीडीओ नै सरुवा भएको दृष्टान्त भएकाले हत्तपत्त कोही बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउन आँट गर्दैनन्,’ पोखरेलले भने, ‘सरकारले बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउने निर्देशन नआउँदै व्यापारी हामीलाई जोगाउनुपर्छ है भन्न थालेका छन् ।’ म्याद सकिएका उपभोग्य वस्तु सम्बन्धित व्यापारीको रोहवरमै नष्ट गर्ने गरिएको उनले बताए ।

म्याद गुज्रिएका वस्तु बरामद
स्याङ्जा– गुणस्तर तथा नापतौल विभागको पोखराबाट आएको टोलीले बिहीबार गरेको बजार अनुगमनमा अत्यधिक मात्रामा म्याद गुज्रिएका सामान बरामद भएको जनाएको छ । वालिङ बजारमा गरेको अनुगमनमा म्याद गुज्रिएका र मूल्यमा एकरूपता नरहेको पाइएको जनाएको हो । विभागको पोखराका अधिकारीसँगै वालिङ उद्योग वाणिज्य संघ, इलाका प्रशासन कार्यालय, वालिङ नगरपालिका र प्रहरीको टोलीले बजार अनुगमन गरेको हो । पेट्रोलपम्प, किराना, भाँडा, सुनचाँदी र हार्डवेयर पसल अनुगमन गरिएको थियो । किरानामा खाद्य पदार्थ र हार्डवेयर पसलमा रंगरोगनका सामान म्याद गुज्रिएको पाइएको वालिङ नगरपालिकाका अधिकृत पदमप्रसाद पाण्डेले बताए । ‘म्याद गुज्रिए पनि पसलमा बेच्न राखेको अवस्थामा फेला परेका सामान टोलीले जफत गरेको छ । त्यसलाई सबैको रोहवरमा नष्ट गरिनेछ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : जेष्ठ १२, २०७५ ०९:२४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT