दर्जनौं योजना अलपत्र

ठेक्का सम्झौता हुन्छ, काम हुँदैन
प्रतीक्षा काफ्ले

स्याङ्जा — चापाकोट नगरपालिकालाई पाल्पाको रामपुर नगरपालिकासँग जोड्ने २ मोटरेबल पुल निर्माण सुरु भएर अलपत्र परेको ५ वर्ष भयो । निर्माण सम्झौताको मिति गुज्रँदा पनि १० प्रतिशतभन्दा बढी काम भएको छैन ।

पुल बने स्थानीयलाई आवतजावतमा सुविधा हुने थियो । माटो परीक्षणको बहानामा निर्माण ठप्प छ । सडक डिभिजन कार्यालय पाल्पाको प्रत्यक्ष रेखदेखमा निर्माण थालिएको थियो । निर्दिममा निर्माणाधीन पुलले कालीगण्डकी कोरिडोर जोड्छ । यसैगरी मिर्मी–रुद्रवेणी खण्डमा पर्ने रुद्रवेणी कालीगण्डकीको पुलको निर्माण ७ वर्षदेखि अलपत्र छ । स्याङ्जा र गुल्मी जोड्ने पुल निर्माण बाढीलाई कारण देखाउँदै अलपत्र पारिएको हो ।

जिल्लामा ठेक्का लागेर निर्माण सुरु गरेजस्तो गर्दै त्यसै अलपत्र पारिएका योजना दर्जनौं छन् । केहीमा सरकारले कडाइ गर्ने संकेत पाएपछि ठेकेदारले काम थालेका छन्, केहीमा राजनीतिक पहुँच भएकाले कारबाही नहुनेमा ठेकेदार ढुक्क छन् । उनीहरू प्रशासनको सम्पर्कमा छैनन् । ठेक्का लगाउने विषयगत कार्यालयले नियमनमा कडाइ गर्न नसक्दा भएका लापरबाहीको पनि प्रशासनले प्रहरीमार्फत खोजी गरिरहेको छ ।

अर्जुनचौपारी–लुंखुदेउराली खण्डको पिच गर्ने जिम्मा लिएका ठेकेदारले पनि लामो समयसम्म काम थालेकै छैनन् । बयरघारी बजारदेखि ढापुक फेदीसम्म जोड्ने सडक र बयरघारी ९९ चोकदेखि सिसौघारी सडक मर्मत ठेक्का लागे पनि काम सुरु भएको छैन । बयरघारी ९९ चोकदेखि पर्वत हातेमालो चोक जाने बाटो २८ करोडको ठेक्काको हो । ठेकेदारले १७ करोडमा काम सकिएको बताएको छ तर प्रगति भने लगानीअनुसार सुविधाजनक नभएको स्थानीयको भनाइ छ । गत वर्ष शिलान्यास भएको उक्त सडकको निर्माण गर्ने बहानामा आँधीखोलाबाट गिट्टी, बालुवा निकालेर अन्यत्र बिक्री गरेको आरोप ठेकेदारलाई लागेको छ । हाल उक्त सडकका ठेकेदारलाई नदीको गिट्टी, बालुवा निकाल्न मनाही गरिएको छ ।

गत वर्ष निर्माण सम्पन्न गरी हस्तान्तरण गर्नुपर्ने स्याङ्जा बहुमुखी क्याम्पसको भवन अझै अलपत्र छ । भवन निर्माणका ठेकेदार अर्जुन कार्की प्रहरी प्रशासनको नजरमा परेका छैनन् । पुतलीखेत–आरुचौर खण्ड पिच गर्ने ठेक्काको सम्झौताको म्याद गत वैशाख अन्तिम सातासम्मको थियो । काम पूरा भएकै छैन । रत्नेखोला पुल निर्माणको ठेक्काको म्याद सकिएको ३ वर्ष पुग्यो । कामको प्रगति ५० प्रतिशत पनि छैन । विकास निर्माणका विभिन्न योजना ठेक्का लिएर काम नगरेका निर्माण कम्पनी र ठेकेदारको सूची गृह मन्त्रालयमा पठाइएको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ । सुरेन्द्र ढकालको अप्सरा कन्स्ट्रक्सन, सुरेन्द्र बस्नेतको जस्ट इन टाइम कन्स्ट्रक्सन, वीरेन्द्र खड्काको ओयसिस इन्जिनियर्स प्रालि, विष्णु शर्माको हिम्दुङ नाना ब्रदर्स जेभी, राकेश अग्रवाल र कृष्णहरि चौलागाईंको नाम काम नगर्नेको सूचीमा राखी मन्त्रालय पठाइएको हो । यस्तै गरी थप २ ठेकेदार जय ओम कमल निर्माण सेवा र श्री आशिष नयाँ बाटो फेवा जेभीको नाम पनि पठाइएको छ ।

जय ओमका ठेकेदार टोकबहादुर गुरुङ हुन् । २०७४ साउन ३१ मा रत्नेखोला मोटरेबल पुलको निर्माण सम्पन्न गर्ने उनले ठेक्का सम्झौता गरेका थिए । राजेन्द्र पहाडीको आशिष नयाँ बाटो फेवा जेभीले गत वैशाखमा स्तरोन्नतिको काम सम्पन्न गर्ने गरी पुतलीखेत–आरुचौर सडकको ठेक्का लिएको थियो । उक्त सडकमा कामको प्रगति १५ प्रतिशत पनि नपाइएको प्रशासनले जनाएको छ ।

कामु प्रमुख जिल्ला अधिकारी कोषहरि निरौलाले ठेक्का सम्झौता भएका कामको मूल्यांकनसँगै कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढ्ने बताए । ‘८ ठेकेदारमध्ये ३ जना मात्र हाम्रो सम्पर्कमा आएका छन् । अरूले हाम्रो फोनको रेस्पोन्स गरेनन्,’ जिल्ला प्रहरी प्रमुख जयराज सापकोटाले भने, ‘यस्ता ठेकेदारलाई हामी कारबाहीको दायरामा ल्याउँछौं । हामीलाई गृह मन्त्रालयले पनि ताकेता गरेको छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७५ १०:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ढोरपाटन–सालझन्डी खण्डमा सास्ती

प्रकाश बराल

बागलुङ — ढोरपाटनका चन्द्रसिंह कुमाईको बारीमा आलु खन्ने बेला भएको छ । २ सय मुरी आलु फलाउने उनलाई सडक असुविधाले बजार पुर्‍याउन सास्ती छ । यहाँका २ हजारभन्दा बढी किसानको जीविका आलु बेचेरै चल्छ । तर, सडक अभावमा ढुवानीमा धेरै खर्च हुने गरेको छ ।

पिठ्युँमा बोकेर बुर्तिबाङ झार्न निकै सकस हुन्छ । हिउँदमा जिप चढेर पुगिने ढोरपाटन जेठको दोस्रो सातादेखि नै चिप्लो र हिलो भइसकेको छ । ‘यहाँको आलु असारमा मात्र खन्ने बेला हुन्छ, त्यही समयमा बाटोमा गाडी चल्दैनन्,’ आलुको व्यावसायिक खेती गरेका धनप्रसाद अदैले भने, ‘वर्षातमा ट्रयाक्टर पनि फँसेर ढुवानीमा हैरानी खेपेका छौं ।’ राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामध्येको ढोरपाटन–सालझन्डी खण्डको ट्रयाक खुले पनि स्तरोन्नति हुन सकेको छैन ।

ढोरपाटन घुम्न जानेलाई पनि यो बाटो नबनेकोमा चिन्ता छ । बोबाङ, फलेघर र रुद्रताल क्षेत्रमा बाटो चिप्लो र जोखिमको छ । साँघुरो ट्रयाक, उकालो र चिप्लोले धेरै गाडी दुर्घटनामा परेको सवारीचालक मीनबहादुर पुन बताउँछन् । ‘पानी परेपछि ढोरपाटन जाने हिम्मत नगरे हुन्छ,’ उनले भने, ‘जोखिम मोल्नुभन्दा हिँड्न सल्लाह दिन्छु ।’ हिउँदमा बढी चिसो हुने भएकाले बर्खामा ढोर घुम्न जाने धेरै हुन्छन् । जनैपूर्णिमाताका ढोरबराह मन्दिरमा साताव्यापी मेला लाग्छ । यो बेला आउजाउ गर्नेले सजिलै गाडी पाउँदैनन् । बुर्तिबाङदेखि पैदल हिँड्नुपर्दा धेरैले चाहेर पनि जान सक्दैनन् । ‘समय मिलाएर घुम्न जाऔं भनेको, बाटो देखेर दिक्क भइयो,’ गलकोटका नारायण पौडेलले भने, ‘हिँड्नैपर्‍यो भने त दु:ख पाइने भयो ।’

बिदाको समयमा घुम्ने चाहना राख्नेले हिँडनुपर्दा बुर्तिबाङदेखि जान एक दिन र फर्कन एक दिनको समय खर्चनुपर्छ । ढोरपाटन–सालझन्डी सडक आयोजना प्रमुख होमबहादुर केसीले आगामी वर्ष स्तरोन्नति हुने बताए । ‘हामीसँग ३ वर्षदेखि बजेट घटदो दरमा छ । त्यसैले सोचेजति काम गर्न सकेका छैनौं,’ उनले भने, ‘तत्काल खुलेको ट्रयाक फराकिलो बनाउने र नाली काट्ने भनेका छौं ।’ हाल खुलेको ट्रयाकमध्ये बागलुङ खण्डको ४० किमि बढी जोखिमको छ । दर्लिङ, देवीस्थान र बुर्तिबाङ हुँदै ढोरपाटन पुग्ने सडक जोखिमको भएको उनले बताए । ट्रयाक खोल्ने पहिलो वर्ष २५ करोड बजेट परेकोमा चालु वर्ष २२ करोड र आगामी वर्षलाई १८ करोड रुपैयाँ मात्र विनियोजन भएको छ । उक्त रकममध्ये आगामी वर्षका लागि बुर्तिबाङदेखि ढोरपाटनको ३० किमिलाई केन्द्रित गर्ने उनले बताए ।

चालु वर्ष यो खण्ड स्तरोन्नति गर्न डीपीआरका लागि परामर्शदाता नियुक्त भइसकेकाले आगामी वर्ष काममा केन्द्रित हुने उनले बताए । घुम्तीहरू फराकिलो बनाउने काम भने बर्खामा पनि नरोकिने उनको दाबी छ । ढोरपाटन नगरप्रमुख देवकुमार नेपालीले आयोजना प्रमुखलाई बोलाएर काममा तीव्रता दिन आग्रह गरेको बताएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७५ १०:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्