नमुना बन्दै भुजुङ गाउँ

आश गुरुङ

लमजुङ — संघीय संरचनाअघि भुजुङ गाउँ एक गाविसले चिनिएको थियो । हाल क्व्होलासोंथर गाउँपालिका ४ मा परेको भुजुङमा यतिबेला सरसफाइयुक्त गाउँ बनाउने अभियान चलिरहेको छ ।

ग्रामीण पर्यटकीय गाउँले प्रख्यात भुजुङमा स्थानीयवासी सरसफाइयुक्त बनाउन एकजुट भएर लागिपरेका छन् । बाक्लो बस्ती फोहोरमैला बढी भएपछि स्थानीय यसको व्यवस्थापनमा जुटेका हुन् । उनीहरू सरसफाइमा ‘नमुना’ गाउँ बनाउने अभियानमा लागेका छन् । भुजुङ गाउँ एकै ठाउँमा धेरै घरहरू गुचुमुच्च परेको बस्ती हो । गाउँले सरसफाइमा एकजुट भएर लागेको वडाअध्यक्ष खिमबहादुर गुरुङले बताए ।

जिल्ला खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता समन्वय समितिले सन् २०२० सम्म जिल्लालाई स्वच्छता तथा सरसफाइको आनीबानीमा पूर्ण परिवर्तन गर्ने रणनीतिक योजना तयार पारेको छ । पूर्ण सरसफाइका ६ सूचकलाई आधार मानेर स्थानीयले शौचालयको प्रयोग गर्ने, साबुन पानीले हात धुने, सुरक्षित पानीको प्रयोग गर्ने, सुरक्षित खानाको प्रयोग गर्ने, घर आँगन सधैं सफा राख्ने र वातावरणीय सरसफाइमा ध्यान दिने गरेका वडाध्यक्ष गुरुङले बताए । ‘हिजो हामी कस्तो ठाउँमा थियौं । आज हाम्रो ठाउँ कस्तो भएको छ ।’ उनले भने, ‘हाल घरघरमा चपी बनायौं । नुहाउने ठाउँ बनायौं । फोहरमैलालाई व्यवस्थापन गर्ने बानी बसाल्यौं ।’ उनका अनुसार अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) को इलाका कार्यालय भुजुङमा आएपछि गाउँमा सरसफाइ अभियान थालिएको हो ।

स्थानीयका अनुसार पर्यटकीय दृष्टिले निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको यस गाउँमा विगतको समय बालबालिका र वृद्धवृद्धाले चोक तथा गल्ली साथै अन्यले नजिकैका खोल्साखोल्सी तथा खाली जग्गामा दिसापिसाब गर्ने गर्थे । हाल भने फोहोरमैला देख्न पनि छाडिएको छ । भुजुङका निवर्तमान गाविस अध्यक्ष नारायणबहादुर गुरुङका अनुसार एक्याप आएपछि टोल मिलेर सामूहिक शौचालय निर्माण गर्ने अभियान सञ्चालन भयो । अहिले घरघरै शौचालय छन् । घरघर शौचालय नहुँदा बाक्लो बस्तीका कारण स्थानीयले निकै सास्ती खेप्नुपरेको थियो । निकै प्रयासपछि अहिले भुजुङ भन्न गर्व लाग्ने उनले बताए । ‘पहिले दिसापिसाबको कुरालाई लिएर हामीलाई उडाउँथे,’ उनले भने, ‘अहिले सरसफाइ हेर्न भुजुङ आउने गर्छन् ।’

जिल्ला स्वच्छता समन्वय समिति र एक्यापले स्थानीयको समन्वयमा सरसफाइ गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएका छन् । गाउँको बीच–बीच भएर बग्ने फोहर पानीलाई भूमिगत नाला निर्माण गरी निकास गरिएको लालीगुराँस युवा क्लवका अध्यक्ष नवराज गुरुङले बताए । उनका अनुसार दिसापिसाबजस्ता फोहोरजन्य गतिविधिलाई पूर्णरूपमा नियन्त्रण गर्ने अभियान थालिएको छ । सामूहिक रूपमा निस्किएका फोहोर संकलनका लागि चोक–चोकमा डोको र बाल्टीको व्यवस्था गरिएको
उनले बताए ।

२०४९ सालमा एक्यापले गाउँमा कार्यालय स्थापना गरेर वातावरण, वनजंगललगायतको संरक्षण, शिक्षासँगै स्वास्थ्य र सरसफाइ कार्यक्रम अघि बढापछि सुधार हुँदै आएको एक्याप भुजुङका प्रमुख राजेशप्रसाद गुप्ताले बताए । गाउँमा सरसफाइको अभियानका क्रममा गरिएका गतिविधिलाई जिल्ला खानेपानी तथा स्वाच्छता समन्वय समितिको अगुवाइमा अनुगमन गरिएको जिल्ला खानेपानी तथा सरसफाइ डिभिजन कार्यालय प्रमुख सिनियर डिभिजन इन्जिनियर जगरनाथ दासले बताए । समुद्री सतहदेखि १ हजार ६ सय ५० मिटर उचाइस्थित भुजुङ गाउँको सिंगो बस्तीमा करिब ४ सय घरधुरी छन् ।

Yamaha

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार २७, २०७५ ११:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हजार जनालाई सीप

कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिको कार्यालयले एक वर्षको अवधिमा झन्डै हजार जनालाई सीपमूलक तालिम प्रदान गरेको जनाएको छ ।

भूकम्पपीडितका घर बनाउने डकर्मीसमेत ९ सय ९१ जनालाई तालिम दिइएको कार्यालायले जनाएको छ । जिल्लाका चार नगरपालिका र चार गाउँपालिकाका सहर तथा ग्रामीण भेगमै पुगेर तालिम प्रदान गरेको कार्यालयका निमित्त प्रमुख उद्योग अधिकृत लक्ष्मीप्रसाद दाहालले बताए । उनका अनुसार सीपमूलक, स्वरोजगारमूलक, उद्यमशीलता विकास र पुनर्ताजगीलगायतका तालिम प्रदान गरिएको छ । सीप साथै स्वरोजगारअन्तर्गत जिल्लाका आठवटै स्थानीय तहमा २ सय ९ जनालाई डकर्मी तालिम दिइएको छ । हाल उनीहरू भूकम्पपीडितका घर निर्माणमा जुटेका उनले बताए ।

‘भूकम्पपीडितका घर बनाउन कामदारको अभाव भएका बेला हामीले तालिम दियौं ।त्यही तालिम लिएकाहरू अहिले स्वरोजगार भएका छन्,’ उनले भने, ‘अझै धेरै तालिमको माग आए पनि दिन सकिएन ।’ उनका अनुसार तालिमकै क्रममा क्व्होलासोंथर १ मा भूकम्पपीडितका घर बनाइएको छ । दूधपोखरी गाउँपालिका २ मा वडाध्यक्षको कार्यकक्ष (कोठा) निर्माण गरिएको छ । दोर्दी र मस्र्याङ्दी गाउँपालिकाको शौचालय र बाथरुम निर्माण गरिएको छ । राइनास नगरपालिकाको शौचालय निर्माण गरिएको छ । ‘यी संरचना निर्माण गर्न इँटा, बालुवा, सिमेन्ट, रडदेखि सबै सामग्री हामीले जुटायौं । तालिममा सहभागीले नमुनाका लागि बनाएका ती संरचनाले स्थानीय तहलाई नै सजिलो भएको छ,’ उनले भने ।

सीप विकास तथा जनचेतना तालिमतर्फबाट ५ सय २ जनालाई तालिम दिइएको छ । यसमा सिलाइकटाइ, ढाकाको पर्स बनाउने, अगरबत्ती धूप, ब्युटिपार्लर, झुल बनाउने, कम्प्युटर, ड्राइभिङ, हाते स्वेटर, मखमलको चप्पल, क्रिस्टल गहना, डल तथा कुशन, फर्निचर तथा फिक्चर बनाउने प्रशिक्षण दिइएको छ । यसमा जनजाति, महिला, दलित, अपांगताका साथै गरिब परिवारका सदस्यलाई प्राथामिकतामा राखेर तालिम दिइएको घरेलुले जनाएको छ । यसै कार्यक्रमअन्तर्गत प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रम, अन्तरक्रिया, परामर्शलगायत कार्यक्रम सञ्चालन गरेको उनले बताए ।

गरिबी निवारणका लागि लघुउद्योग विकास कार्यक्रम (मेड्पा) कार्यक्रमअन्तर्गत २ सय ८२ जनालाई तालिम दिइएको घरेलुले जनाएको छ । उक्त तालिमका लागि एकीकृत समाज विकास नेपालले जिम्मा लिएको थियो । यसमा सिलाइकटाइ, बुटिक, गुडिया, मुढालगायत बनाउने प्रशिक्षणका साथै मेसिनरी औजार प्रदान गरिएको घरेलुका निमित्त प्रमुख दाहालले बताए ।

प्रकाशित : असार २७, २०७५ ११:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT