सिंगो बस्ती व्यवसायिक गाईपालनमा

दूध बिक्रीबाट आम्दानी र गोबरबाट मल
भीरकोट ६ का २९ घरधुरीमा दुधालु पशुपालन
प्रतिक्षा काफले

स्याङ्जा — सिमलचौरको सिंगो बस्ती व्यावसायिक गाईपालनमा लागेको छ । भीरकोट नगरपालिका ६ को उक्त बस्तीका २० घरधुरी सबैले दुधालु पशुपालन गरेका छन् । केहीको व्यक्तिगत छ भने केहीले समूहमा गाईपालन गरेका छन् ।

स्याङ्जाको भीरकोट नगरपालिका ६ सिमलचौरमा व्यावसायिक गाईपालन फर्म । तस्बिर : कान्तिपुर

दूध बिक्रीबाट हुने आम्दानी राम्रो भएपछि पशुपालनमा पशु सेवा कार्यालयले पनि स्थानीयलाई हौस्याएको हो । ‘वर्ष दिन हुन लाग्यो, अभियानकै रूपमा गाईपालन घरघरै छ,’ पशु प्राविधिक डोलराज गैरेले भने, ‘घाँस सजिलै पाइने, दूध बिक्रीबाट आम्दानी र गोबरबाट मल हुने बुझेकाहरूले सामुहिक लगानीमा पनि गाईपालन थालिएको छ ।’

भूकम्पपीडित ७० वर्षीया सावित्रा जिटीका चार गाई छन् । ‘टहराको बास भए पनि पेटले खान मागिहाल्छ,’ उनले भनिन्, ‘पशु कार्यालयले आम्दानीको बाटो देखाइदियो । अनि गाईपालन गरेकी हुँ ।’ दैनिक ३२ देखि ३५ लिटरसम्म दूध बेच्ने गरेको उनले बताइन् । गाईपालनको तरिका बताएर घाँसको पनि व्यवस्था गरिदिएकाले सजिलो भएको उनको भनाइ छ ।

Yamaha

४९ वर्षीय मानबहादुर जिसीका गोठमा ९ गाई छन् । ‘अहिले ६ वटाले दूध दिँदैछन्,’ उनले भने, ‘घरमा अलिकति खान राखेर दिनको सरदर ७० लिटर जति बेचिन्छ ।’ खर्च कटाएर मासिक करिब ४० हजार हाराहारी आम्दानी हुने गरेको उनले बताए । ‘दु:ख गर्न सके आम्दानी राम्रै छ,’ उनले भने, ‘गोठ स्याहार्नेले एक रात बाहिर कतै जान्छु भनेर पनि नपाउने समस्याचाहिँ हुने रहेछ ।’ गाईपालनका लागि उनले पशु कार्यालयको सिफारिसमा स्थानीय सहकारीबाट ६ लाख रुपैयाँ ऋण लिएका थिए । त्यसको साँवा र ब्याजको मासिक १४ हजार रुपैयाँ बुझाउन सजिलै भएको उनले बताए । उनले भने, ‘पशुपालनका लागि हामी खेतीकिसानी गर्नेले धेरै तालिम पनि लिनु नपर्ने रहेछ । गर्दै आएकै काममा थोरै सुधार गरे पुगेको छ ।’

पशुपालक किसानलाई पशु सेवा कार्यालयले विभिन्न जातका पोषक घाँसको खेती गर्न सिकाएको छ । ‘पशु पालेर मात्रै हुँदैन, पालेका बस्तुभाउका आहारको इन्तजाम पनि गर्नुपर्छ,’ प्राविधिक गैरे भन्छन् ‘पशुपालकका लागि घाँस लगाउन अनिवार्य गरेका छौं ।’ परम्पारगत विधि जसरी गाईलाई थोरै घाँसले नपुग्ने भएकाले पोषक घाँस र दाना दिने तरिका पनि किसानलाई सिकाइएको उनले बताए । ‘सुरु सुरुमा घाँसको बिउ हामी दिन्छौं,’ उनले भने, ‘लगेर लगाएपछि बीउ उत्पादन गरेर किसानले फिर्ता दिनुपर्छ । त्यो बीउ फेरि अर्को किसानलाई दिन्छौं ।’

व्यावसायिक पशुपालन सुरु भएपछि घरघरै दूध उत्पादन भएको छ । तर, केही किसानले भने अझै राम्रो बजार नभएको गुनासो गरेका छन् । पाँचवटा गाई पालेकी कमला गोदार भन्छिन्, ‘राम्रो भाउ आउनेगरी सजिलै बिक्री हुँदै जान सके मात्रै फाइदा सबैले बराबर पाउँछन् ।’ पशु कार्यालयले विधि सिकाउने र सहकारीले ऋण दिने गरेपछि पशुपालनमा आकर्षित किसान अझै पनि राम्रो भाउ पाइने बजारको खोजीमा रहेको उनले बताए । ‘श्रीमान् कमाउनकै लागि भनेर विदेशमा हुनुहुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘छोराछोरीसँग घरै बसेर गाईपालनबाट आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने जानियो । यतिसम्म राम्रै हो, दूधले भाउ पाइनेगरी खरिद गरिदिने पनि खोजीदिनुपर्छ ।’ किसानहरूले बजारको खोजीमा सघाउन नगरपालिकालाई पनि आग्रह गरिरहेको उनले बताइन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार २८, २०७५ ११:०६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पानी उद्योगमा प्रशासनको सिल

कोलिफर्म भेटियो
कान्तिपुर संवाददाता

पोखरा — जारको पानीमा अत्यधिक मात्रामा कोलिफर्म ब्याक्टेरिया भेटिएपछि याम्दीस्थित सीएम अक्वा बेभरेज कम्पनीमा कास्की प्रशासनले बुधबार सिलबन्दी गरेको छ । बजार अनुगमनका क्रममा पाँच कम्पनीका पानी नमूना परीक्षणका लागि लगिएको थियो । उक्त कम्पनीको ‘टुडे’ पानीमा कोलीफर्म भेटिएपछि बिक्रीवितरण रोक लगाइएको हो ।

सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीद्वय गंगाबहादुर क्षत्री र राजेश पन्थी नेतृत्वमा प्रहरीसहितको टोलीले कम्पनीको जार पानी भर्ने स्थानमा सिलबन्दी गरेको हो । ‘कम्पनीको १९ लिटरको जार टुडे पानीमा कोलिफर्मको मात्रा २७ देखियो,’ सहायक प्रजिअ क्षत्रीले भने, ‘यस्तो दूषित पानी बजारमा जानबाट रोक्नलाई सिल लगाइएको हो ।’

उनले यस विषयमा आवश्यक अनुसन्धान र कारबाहीका लागि प्रहरीलाई पत्राचार गरिएको बताए । यही असार २० मा बजार अनुगमनका क्रममा विभिन्न ५ कम्पनीको पानी परीक्षणका लागि क्षेत्रीय खानेपानी गुणस्तर परीक्षण प्रयोगशाला पोखरामा परीक्षणका लागि पठाइएको थियो । प्रयोगशालाले सोमबार २७ कोलिफर्मको मात्रा (दिसामा पाइने सूक्ष्म जीवाणु) रहेको भन्दै प्रतिवेदन प्रशासनलाई बुझाएपछि प्रशासनले प्रारम्भिक कारबाही स्वरूप सिल लगाएको हो ।

प्रहरीले कम्पनीको अनुसन्धान सुरु गरेको छ । डीएसपी रवीन्द्रमान गुरुङका अनुसार कम्पनीको म्यानेजिङ डाइरेक्टर कुशलकिरण श्रेष्ठ र डाइरेक्टर कपिलकिरण श्रेष्ठलाई झिकाएर बयान लिइएको छ । कोलिफर्मलगायत व्यवस्थित र सरसफाइमा सुधार गरेको पुष्टी भएपछि पुन: सञ्चालनका लागि खोल्ने योजना प्रशासनको छ ।

केही समयअघि पनि उक्त कम्पनीमा अनुगमन गर्दा अत्यधिक फोहोर र जार सफा गर्ने प्रविधि नभएको भेटिएपछि प्रशासनले सिलबन्दी गरेको थियो । खाद्य निरीक्षकको अनुगमनमा पहिलेभन्दा केही सुधार देखिएपछि सिल तोडिएको थियो । कम्पनीका डाइरेक्टर कपिल किरणले आफूहरूले पनि नमूना परीक्षण गर्ने बताए ।

प्रकाशित : असार २८, २०७५ ११:०५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT