जथाभावी करले असन्तुष्टि

चालु आर्थिक वर्ष नगरपालिकाले १५ प्रकारका शीर्षकमा कर बढायो
जन्म प्रमाणित, नाता प्रमाणित, मृत्यु सिफारिस, नागरिकताको सिफारिसजस्ता शीर्षकमा २ सयदेखि ४ सयसम्म कर
कान्तिपुर संवाददाता

बागलुङ — बागलुङ नगरपालिकाले गत आर्थिक वर्षको पुसमा व्यवसाय कर बढाएको थियो । व्यवसायीको विरोधपछि केही प्रतिशत घटायो ।

समायोजन गर्दा पनि शतप्रतिशतदेखि ४ सय प्रतिशतभन्दा बढी कर तिर्नुपरेको गुनासो व्यवसायीले गर्दै आएका थिए । चालु आर्थिक वर्षको साउन १ मा राजपत्र प्रकाशित गरिएको छ । राजपत्रमा प्रकाशित मूल्यलाई भदौ ७ मा सूचना जारी गरेर घटाएको दाबी गरेको छ ।

अघिल्लो वर्षको प्रस्तावित दरमा घटाएको भनेर प्रचार गरेपछि व्यवसायी आक्रोशित भएका छन् । ‘पटकपटक कर घटाउन आग्रह गरेका थियौं । भ्रम पर्नेगरी तिरिरहेको करलाई घटाएको प्रचार गरियो,’ बागलुङ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष जयराम भारीले भने, ‘व्यवसायीको ढाड सेकेर कर घटाएको भन्दै गलत प्रचार भएको छ ।’ अघिल्लो वर्ष बढाएको दरलाई घटेको भन्ने प्रचारले व्यवसायी थप आक्रोशित भएका हुन् ।

Yamaha

व्यवसायीले तिरिरहेको करलाई लोकप्रियताका लागि घटाएको प्रचार भएको उनीहरूको आरोप छ । ‘हामीले कर तिरिरहेका छौं, नगरपालिकाले घटाएको भन्छ,’ स्थानीय टीकाराम खड्काले भने, ‘व्यवसायीको ढाड सेकेर गलत प्रचारबाजी भएको छ ।’ राजपत्रमा दैनिक उपभोग्य सामग्रीको थोक पसल भएमा ५ हजार ५ सय रुपैयाँ कर लगाउने उल्लेख छ । यो रकम अघिल्लो वर्ष पनि व्यवसायीले तिरिसकेका थिए । त्यस्तै मासुपसलमा २ हजार रुपैयाँ कर लगाइएको थियो । नगरपालिकाले ३ हजारबाट घटाएर २ हजार बनाएको विज्ञप्ति प्रकाशित गरेको समेत उनले बताए ।

नगर प्रमुख जनकराज पौडेलले भने अघिल्लो वर्षको तुलतामा कर घटाएको दाबी गरेका छन् । ‘घरबहाल करलगायतमा सस्तो बनाएका छौं,’ उनले भने, ‘व्यवसायीलाई सहज हुने गरी काम गरेकोमा कर बढाएको हल्ला फैलाइयो ।’ १२ प्रतिशतको घर बहाल करलाई ६ प्रतिशत झारेको दाबी उनले गरे । व्यवसायीले भने राजस्व परामर्श समितिको बैठकको म्यान्डेटविपरीत कर बढाएको आरोप लगाएका हुन् ।

‘समितिको बैठकमा कुनै एजेन्डामा सहमति भइसकेपछि कागज टाँसेर निर्णय लेखियो,’ भारीले भने, ‘प्रगतिशील कर संकलन गर्ने काममा सहमति दिएका छौं, छलकपटबाट लिन खोजेकाले विरोध गर्नु परेको हो ।’ वस्तुगत संघहरू करबाट बढी पीडित भएको समेत उनले बताए । व्यवसायीले एकीकृत सम्पत्ति कर, घरबहाल कर, व्यावसायिक कर फरक शीर्षकमा नगरपालिकालाई तिर्नुपरेको गुनासो गरे ।

चालु आर्थिक वर्ष नगरपालिकाले १५ प्रकारका शीर्षकमा भने कर बढाएको बताएको छ । थोक बिक्रेता, कृषि फलफूल सप्लायर्स, किराना, कलरल्याब, मदिरा बिक्री, ग्रिल उद्योग, फेन्सीलगायतमा कर बढाएको हो । ती व्यवसायमा गत पुसको तुलनामा ५० प्रतिशतसम्म कर बढाइएको हो । कृषितर्फ फलफूल तथा सप्लायर्सका लागि भने यसअघि २ हजार ५ सय कर लाग्ने गरेकोमा यो वर्ष १० हजार पुर्‍याइएको हो ।

बिहीबार विज्ञप्ति प्रकाशित गरेर नगपालिकाले पञ्जीकरणलगायतका केही शीर्षकमा भने कर हटाएको जनाएको छ । जन्म, मृत्यु, विवाह, बसाइँसराइलगायतका व्यक्तिगत घटना दर्ता नि:शुल्क रहेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । जन्म प्रमाणित, नाता प्रमाणित, मृत्यु सिफारिस, नागरिकताको सिफारिस जस्ता शीर्षकमा भने २ सयदेखि ४ सय रुपैयाँसम्म कर तोकिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १०:१८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

१ विद्यार्थी, ४ शिक्षक

आश गुरुङ

नासों (मनाङ) — मनाङको एउटा स्कुलमा एक जना मात्रै विद्यार्थी छन् । कक्षा ५ सम्म रहेको उक्त स्कुलमा ४ शिक्षक छन् । तल्लो मनाङस्थित नासों गाउँपालिका ९ दानाक्युमा रहेको ज्ञानोदय आधारभूत विद्यालयमा स्थानीयका कुनै पनि बालबालिका पढ्दैनन् ।

मनाङको नासों गाउँपालिका ९ दानाक्युस्थित ज्ञानोदय आधारभूत विद्यालय । तस्बिर: आश

विद्यालयका प्रधानाध्यापक विष्णु घलेले वडा नं ८ को ताचैबाट आफ्ना भाइकी छोरी कञ्चन घलेलाई ल्याएर स्कुलमा पढाएका हुन् । १३ वर्षकी उनी कक्षा ४ मा पढ्छिन् । सिंगो दानाक्यु गाउँमा २०/२५ घर छन् । तर, स्थानीय विद्यार्थी भने नरहेको घलेले बताए । उनका अनुसार कक्षा १, २, ३ र ५ खाली छ ।

विद्यालयमा एक मात्रै विद्यार्थीेलाई पढाउँदै शिक्षक । तस्बिर: आश

एकजना विद्यार्थीलाई पढाउन खटिने ४ शिक्षक सरकारी दरबन्दीका हुन् । एकजना बराबर मासिक २२ हजार रुपैयाँ र दुर्गमभत्ता कम्तीमा ५ हजार गरी एकजना शिक्षकले मासिक २७ हजार रुपैयाँ लिन्छन् । उक्त विद्यालयको हकमा एकजना विद्यार्थी पढाउन सरकारले मासिक १ लाख ८ हजारभन्दा बढी र वार्षिक करिब १३ लाख रुपैयाँ लगानी गरेको छ ।

घलेका अनुसार गत वर्ष ४ जना विद्यार्थी थिए । १ मा थिएन । अरूमा १/१ जना थिए । कक्षा २ मा पढ्ने विद्यार्थी अभिभावकसँगै चामे गए । कक्षा ४ का विद्यार्थीले छाडे । कक्षा ५ का विद्यार्थी पास भएर अन्यत्रै गए । कक्षा ३ का विद्यार्थी पास भएर ४ मा गएका हुन् । तिनै विद्यार्थी हुन् कञ्चन । जो ताचै घर भएर पनि घलेले आफैंसँग राखेर पढाएका छन् । ‘भाइकी छोरी पनि नभए त स्कुल शून्य नै हुन्थ्यो । स्कुलमा एकजना विद्यार्थी त हुनै पर्‍यो । अनि यहीं पढाएको हुँ,’ उनले भने ।

बालशिक्षामा ४ बालबालिका छन् । उनीहरूलाई मीनकाशी गुरुङले पढाउँछन् । कार्यालय सहयोगी ङैटु कर्म लामा छन् । घले, शिक्षक पूर्णजंग गुरुङ, डिलकाशी गुरुङ र तेजकुमारी गुरुङ कञ्चनलाई पढाउँछन् । ०४६ सालमा विद्यालय स्थापना हुँदा २५ विद्यार्थी थिए ।

०५० बाट उक्त स्कुलमै स्थायी भएका घलेका अनुसार ०६० सालतिर १५ विद्यार्थी थिए । ‘आफ्ना बच्चा काठमाडौं पठाउँछन्, सहर पढाउँछन् । कता–कता बोर्डिङमा राख्छन् । यहाँ ल्याउनु भन्दा मान्दैनन् । हामीले केही गर्न सकेनौं,’ उनले दु:खेसो पोखे ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १०:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT