रोजगारी दिँदै घरेलु उद्योग

कान्तिपुर संवाददाता

पर्वत — दुई वर्षअघि ढिकीजाँतो हस्तकला उद्योग दर्ता गरेका जलजला ८ लस्तीका दीपेश केसीको उद्योगमा हाल ६ जनाले रोजगारी पाएका छन् । केसी र उनकी श्रीमतीसहित उद्योगमा अरू चारजना युवाले नियमित रोजगारी पाएका हुन् ।

घरेलु उद्योगमा स्वीटर बुन्दै पर्वतको फलेवास नगरपालिका ४ की उद्यमी । तस्बिर : अगन्धर तिवारी

घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिमा अघिल्लो वर्ष सिलाइकटाइ उद्योग दर्ता गरेका देवीलाल परियारले कुश्मा बजारमा तीनजनालाई रोजगारी दिएका छन् । घरेलुमै होजियारी उद्योग दर्ता गरेकी फलेवास ४ की अनुपा सापकोटाको उद्योगमा हाल दुईजना उद्यमी भएका छन् । घरेलु उद्योग दर्ता गरेका धेरैले सीप सिकेपछि आफैं व्यवसाय गर्ने तरखरमा लागेका हुन् ।

पछिल्लो समय सीप सिकेर रोजगारमूलक व्यवसायमा लाग्ने तन्नेरीको संख्या बढदो छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा करिब हजार जना नयाँ व्यवसायमा लागेको घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिको कार्यालयले जनाएको छ । पछिल्ला केही वर्षयता कार्यालयमा सौन्दर्य, सिलाइकटाइ, हस्तकला र कृषिजन्य प्रकृतिका उद्योग दर्ता गर्ने क्रम बढेको छ । गत वर्ष घरेलु तथा साना उद्योगमार्फत ८ सय ३२ उद्योग दर्ता भएका छन् । उद्योग, वाणिज्य, कृषि, पशुपालन, उत्पादनमूलक र पर्यटनसम्बन्धी उद्योगमध्ये ४ सय ४३ पुरुष र ३ सय ८९ उद्योग महिलाका नाममा दर्ता भएको कार्यालयले जनाएको छ ।

Yamaha

प्रमुख उद्योग अधिकृत विष्णुप्रसाद न्यौपानेका अनुसार कतिपय उद्यमीले वैदेशिक रोजगारीका क्रममा सिकेको सीप र आर्जन गरेको पुँजी यहाँ लगानी गरेका छन् । लस्तीमा टायरबाट सजावटका सामग्री बनाउँदै आएका युवा दीपेशले उद्यमको सीप जापानमा सिकेका हुन् । ‘जापानमा पढ्न गएका बेला पुराना टायरबाट आकर्षक घर सजावटका सामान बनाएको देखें,’ उनले भन्, ‘त्यहाँ केही समय सिक्ने अवसर पाएको थिएँ । फर्केर त्यही काम गर्ने सोचले यहाँ आएँ ।’

फलेवास ४ की मनुकुमारी दर्जीले करिब तीन वर्ष सिलाइकटाइ सिकेपछि गाउँमै आफ्नो व्यवसाय चलाएकी छन् । उनले अघिल्लो वर्ष घरेलुमा दर्ता गरेको व्यवसायमा हाल आफूसहित चार जनालाई रोजगारी मिलेको छ । ‘अहिले धेरैलाई आधुनिक डिजाइन चाहिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘काम गर्न सके हातखाली हुँदैन । कमाइ रामै्र छ ।’

घरेलुका सूचना अधिकारी टेकनाथ पराजुलीका अनुसार गत वर्ष वाणिज्यतर्फ २ सय ४२ उद्योग दर्ता भएका छन् । घरेलुमार्फत पुराना उद्योग नवीकरण हुने संख्या ३ सय ४१ छ । उद्योगतर्फ ३ सय २० दर्ता भएका छन् । २ सय २ नवीकरण भएका छन् । कृषि र पशुपालनतर्फ १ सय ९, उत्पादनमूलक ६६, पर्यटन सम्बन्धित ७२, सेवामूलक ७२ र विज्ञान तथा सूचना प्रविधितर्फ एउटा उद्योग दर्ता भएको छ । घरेलुमा उद्योग दर्ताबाट ३२ लाख ८७ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ ।

जसमध्ये वाणिज्य तर्फका उद्योग दर्ता गरेवापत १९ लाख ४९ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको हो । उद्योगतर्फका उद्योग दर्ता गरेबापत १३ लाख ८३ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ । दर्ता गरेर सीपमूलक व्यावसायिक उद्योगलाई अनुदानमा सामग्रीसमेत वितरण गरिएको उद्योग अधिकृत विष्णु न्यौपानेले बताए । उनका अनुसार उद्योग दर्ता गरी व्यवसाय चलाएका ४२ जनालाई अघिल्लो वर्ष विभिन्न उपकरण सहयोग गरिएको थियो । उनले ८० प्रतिशत अनुदानमा प्रविधि वितरण गरिएको बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७५ ०९:४३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सिस्टम ह्याकको हैरानी

घटनाको छानबिन गर्न एकजना कर्मचारी पक्राउ परेका छन् भने शंकास्पद २ जना फरार छन्
भीम घिमिरे

पोखरा — अनधिकृत व्यक्ति पसेर परीक्षा शाखामा इन्जियिरिङतर्फको सफ्टवेयर सिस्टम ह्याक गरेपछि पोखरा विश्वविद्यालयलाई स्नातक तहको परीक्षा सञ्चालनमा चुनौती भएको छ ।

विश्वविद्यालयको पोखराको ढुंगेपाटनस्थित केन्द्रीय कार्यालय परिसरमा रहेको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयको गोप्य कक्षमा गत मंगलबार साँझ साढे ७ बजे पसेका दुईजनाले आन्तरिक सफ्टवेयर सिस्टम ह्याक गरेका हुन् । घटना छाबिनका लागि विश्वविद्यालयले प्रहरीलाई उजुरी गरेपछि बिहीबार एकजना कर्मचारी पक्राउ परेका छन् भने शंकास्पद दुईजना फरार छन् ।

‘बुधबार बिहान नियमित काममा कर्मचारी आउँदा शाखाको दुईवटा कम्प्युटर पासवर्डबिनै खुलेपछि शंका भयो,’ परीक्षा नियन्त्रक डा. भरतराम ढुंगानाले भने, ‘त्यसपछि हामीले सिस्टम चेक गर्‍यौं, चलेन । अनि कसैले ह्याक गरेको थाहा भयो ।’ त्यसपछि सीसीटीभी फुटेज चेक गर्दा अनधिकृत व्यक्तिले बेलुकी १ घण्टा १५ मिनेट भित्र बसेर सिस्टममा छेडखानी गरेको देखिएपछि आकस्मिक बैठक बसेर प्रहरीलाई छानबिनका लागि अनुरोध गरेको उनले बताए । ‘इन्टर्नल सिस्टमको पासवर्ड चेन्ज गरेको पाइयो,’ उनले भने, ‘उनीहरूले के–के बिगारे भन्ने अझै सबै थाहा भइसकेको छैन ।’

सीसीटीभी फुटेजमा विश्वविद्यालयकै अन्य शाखाका दुई कर्मचारी परीक्षाको गोप्य कक्षमा पसेको देखिएको छ । शाखाका गार्डले फिता लिएर आएका कर्मचारीले ‘भित्र पार्टेसन गर्नका लागि नाप्नु छ, खोल्नुस्’ भनेपछि खोलिदिएको बताएका छन् ।

गोप्य कक्षको चारवटा कम्प्युटरमा छेडखानी गरिएको आशंकामा प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले (सीआईबी) ले हार्डडिस्कहरू शुक्रबार अनुसन्धानका लागि लगेको छ । सिस्टम ह्याक गरिएको भनिएका हार्डडिस्कमा आगामी साता परीक्षामा सामेल हुने १० हजार परीक्षार्थी र हालसम्म विश्वविद्यालयका इन्जिनियरिङतर्फका करिब ३० हजार विद्यार्थीको मार्कसिट र प्रश्नपत्र लगायत अभिलेख छन् ।

सबैको डिजिटल ब्याकअप र प्रिन्ट कपी भने सुरक्षित रहेको दाबी आईसीटी शाखा प्रमुख उदयराज ढुंगानाले गरे । ‘विद्यार्थी र अभिभावकले आत्तिनु पर्दैन, हामी अभिलेख सुरक्षित राख्छौं,’ उनले भने, ‘घटना गम्भीर भएकाले यसको छानबिनमा हामी सबैले प्रहरीलाई सघाएका छौं ।’

घटनाको विषयमा शुक्रबार विश्वविद्यालयको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले गोप्य अभिलेखमाथि अनधिकृत व्यक्ति पसेर छेडखानी गरेको भए पनि ‘ब्याक–अप’ सुरक्षित रहेको दाबी गरेको छ । विश्वविद्यालयका विद्यार्थी संगठनहरूले गम्भीर घटना भन्दै दोषीमाथि कारबाहीको माग गरेका छन् । इन्जिनियरिङका कम नम्बर ल्याएकाहरूको अंक बढाउन डिजिटल सिस्टममाथि छेडखानी गरेको हुनसक्ने विद्यार्थी संगठनहरूको शंका छ । घटनापछि परीक्षाको तयारीमा रहेका विद्यार्थीहरू पनि तनावमा छन् ।

विद्यार्थीका अगुवाहरूसँग शुक्रबार चरण– चरणमा बैठक गरेको, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले दोषीलाई नछाडिने र अभिलेख सुरक्षित रहने प्रतिबद्धता जनाएको छ । आगामी सातादेखि हुने परीक्षाको प्रश्नपत्रसमेत ह्याक भएपछि परीक्षा शाखाले नयाँ प्रश्नपत्र बनाउने तयारी सुरु भएको जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७५ ०९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT