मूल्य प्रतिस्पर्धाले कुखुरापालक मर्कामा

कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — बेंसीसहरका किसानले प्रतिकार्टुन ठूलाखाले अण्डाको २३ सय, मझौला २ हजार र सानो आकारको १८ सयमा बेच्दै आएका थिए । बजारमा बाहिरको अण्डा आइपुग्यो । २ हजार, १८ सय र १४ सयमा बाहिरको अण्डा बिक्री हुन थालेपछि जिल्लाका अण्डा उत्पादनलाई प्रतिस्पर्धा गर्नै गाह्रो परेको छ ।

चितवनबाट तनहुँ हुँदै लमजुङ भित्रिने सस्तो दरको अण्डाले मर्का परेको गुनासो उनीहरूको छ ।


‘बाहिरका व्यवसायी आउने, सस्तोमा बिक्री गरिदिने । हाम्रो अण्डा महँगो भयो भनेर नबिक्ने समस्या भएको छ,’ लमजुङ अण्डा उत्पादक संघका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र बोहराले भने, ‘बाहिरका व्यवसायीले सस्तोमा बेच्न थालेपछि हामी जिल्लाका किसान मर्कामा पर्‍यौं । हामीलाई पनि घटाउन दबाब परेको छ । घटाउँदा लगानी उठदैन ।’ तराईको तुलनामा कुखुराको खोरको व्यवस्थापन, चल्ला र दानामा पर्ने लागत पहाडी क्षेत्रमा बढी पर्ने उनले बताए ।

Yamaha


लमजुङमा करिब ८० हजार लेयर्स कुखुरा पाल्ने क्षमताको भौतिक संरचना निर्माण भए पनि बाहिरका व्यवसायीको अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाका कारण पोल्ट्री व्यवसाय गर्नेहरूलाई समस्या भएको छ ।


हाल जिल्लाका विभिन्न स्थानमा गरी ४० हजार लेयर्स कुखुरापालन गरिएको संघले जनाएको छ । दैनिक ३० हजार अण्डा उत्पादन हुँदै आएको लमजुङमा लेयर्स कुखुरापालक व्यावसायिक किसान मात्रै ५० जना हाराहारी छन् । संघका अनुसार लेयर्स कुखुरा र अण्डामा गरी जिल्लामा २० करोड बढीको लगानी छ । तर, बिचौलियाको चलखेलले उक्त लगानी धरापमा परेको अण्डा उत्पादक किसान बताउँछन् । ‘पूर्वाधारबाहेक कुखुरामा मात्रै करिब ६ करोड लगानी रहेको अवस्था छ,’ अध्यक्ष बोहराले भने, ‘सबै धरापमा पर्ने अवस्था भयो ।’


लमजुङ अण्डामा आत्मनिर्भर भनिए पनि बाहिरी जिल्लाबाट ल्याएर आत्मनिर्भर बनाइएको किसान कमान गुरुङले बताए । ‘जिल्लाको मागअनुसारको अण्डा जिल्लामै उत्पादन हुन्छ । तर, बाहिरका व्यवसायीले सस्तोमा बिक्री गरिदिँदा स्थानीय किसान संकटमा परेका छन्,’ उनले भने । सुन्दरबजार ७ पाउँदीका द्वारिकाप्रसाद मिश्र जिल्लामा उत्पादित अण्डा उत्पादन मूल्यका आधारमा खपत भए व्यवसायको प्रवद्र्धन हुने बताए ।


‘हामी लाखका उत्पादन गर्छौं । चितवनका व्यवसायी करोडौंको उत्पादन गर्छन्,’ उनले भने, ‘हामी बाहिरबाट आउनेसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैनौं ।’ एउटै मात्र विकल्प बाहिरी जिल्लाबाट ल्याइने अण्डालाई रोक्नुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘यसो गरिएन भने जिल्लाका किसान संकटमा पर्नेछौं,’ उनले भने, ‘बरु मूल्यमा केही समायोजन गर्न सकिएला ।’ स्थानीय तह र प्रशासनलाई ध्यानाकर्षणपत्र बुझाउने तयारी भइरहेको उनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ ११:४८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

५ दिनदेखि शव अस्पतालमै

कान्तिपुर संवाददाता

पोखरा — लामाचौरकी १३ वर्षीया पुष्पा केसीको शव ५ दिनदेखि अस्पतालमै छ । विद्यालयबाट घर फर्कँदै गर्दा बेपत्ता उनको भोलिपल्ट शव फेला परेको थियो । हत्या गरिएको शंकामा आफन्तले शव बुझेका छैनन् ।

प्रहरी भने पुष्पाले आत्महत्या गरेको हुनुपर्ने निचोडमा पुगेको छ ।


बाटुलेचौरको विन्ध्यवासिनी माविमा ६ कक्षामा अध्ययनरत उनी शुक्रबार घरभन्दा साढे दुई किलोमिटर पर मृत भेटिएकी थिइन् । हत्या भएको हुन सक्ने आशंका रहेकाले छानबिन गरी दोषीमाथि कारबाही गर्न प्रहरीलाई दबाबका लागि परिवारले शव नबुझेको आफन्त बुद्धि खत्रीले बताए ।


‘हत्या, आत्महत्या के हो भन्ने निक्र्योल नभएसम्म शव बुझ्दैनौं,’ खत्रीले भने, ‘हामीले पनि प्रहरीको अनुसन्धानलाई सहयोग पुर्‍याउन सहयोग समिति गठन गरेका छौं ।’ घटनामा संलग्नको किटानी गरी जाहेरी दिन नसकिएको र आत्महत्या पनि विश्वास गर्न नसकिने अवस्था रहेको उनले बताए । पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको क्षेत्रीय अस्पतालमा शव राखिएको छ ।


घटनालगत्तै अनुसन्धान थालेको प्रहरीले शंकास्पद व्यक्ति, विद्यालय, स्थानीयलगायतसँग सोधपुछ गरिरहेको छ । ‘किशोरीको मृत्यु सम्बन्धमा प्रहरी संवेदनशील भएर कुनै कसर नराखी अनुसन्धानमा जुटेको छ,’ कास्की प्रहरी प्रमुख एसपी ओमबहादुर रानाले भने, ‘विधिविज्ञान प्रयोगशालामा भिसेरा पनि पठाएका छौं ।’


प्रहरी स्रोतका अनुसार घटनास्थलमा १२ मिटर छ्यांग भीर र अर्को १० मिटर स्लोभ परेको छ । त्यही भीरको तल शव भेटिएको हो । शवको दुई फरेन्सिक र एकजना प्रसूति विशेषज्ञ गरी तीन चिकित्सकको सहयोगमा पोस्टमार्टम गरिएको थियो । पोस्टमार्टममा बाहिरी चोट केही नदेखिएको तर, देब्रे खुट्टाको एंगल भाँचिएको, शरीरको देब्रे साइडमा आन्तरिक चोट रहेको, गिदी फुटेको प्रहरी स्रोतको भनाइ छ ।


पुष्पामा अरूसँग बोल्ने, बढी हेलमेल हुने, रमाउने बानी नरहेको कास्की प्रहरी प्रवक्ता रवीन्द्रमान गुरुङले बताए । विद्यालयमा सिकाइने नाच सिक्न चाहे पनि उनलाई घरबाट ननाच्न भनिएको थियो । बिहीबार विद्यालयको बसमा घर हिँडेकी उनी ‘ममीले टमाटर ल्याउनु भन्नुभएको’ भन्दै करिब सय मिटर वरै झरेकी थिइन् । तर, उनको लामो समयसम्म खोजी नगरिएको र प्रहरीलाई पनि खबर नगरिएको जिल्ला प्रहरीले जनाएको छ ।


भोलिपल्ट बिहान बसबाट झरेको स्थानभन्दा करिब ४ सय मिटर तल झोला फेला परेपछि बल्ल परिवारले खोजी गरी दिउँसो प्रहरीलाई खबर गरेको थियो । शुक्रबार साँझ ६ बजेमात्र उनको शव शैलजा स्मृति पार्कमुनिको फापरतहरोको झाडीमा भेटिएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ ११:४७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT