गरिब नै छुटेपछि वितरण बहिष्कार

गरिब परिचयपत्र नामावलीमा अति गरिबको नाम छुटेकोमा वडाध्यक्षद्वारा आपत्ति
प्रकाश बराल

बागलुङ — मानबहादुर थापा दैनिक ज्याला मजदुरी गरेर दुई छाक जुटाउँछन् । काम नपाएका दिन उनको चुलो बल्दैन । बागलुङ नगरपालिका ११ का उनीजस्तै अवस्था छिमेकी काजीमान हरिजन र जिनबहादुर परियारको पनि छ ।

यहाँकै टीकाराम सार्की दैनिक दाउरा चिरेर कमाएको पैसाले परिवार पाल्छन् । खेतीपाती र रोजगारीसमेत नभएकाले उनीहरूको जीवन कष्टकर छ । तर, सरकारले जारी गरेको गरिब घर पहिचान तथा परिचयपत्र वितरणको नामावलीमा उनीहरूको नाम छैन ।

बरू भारतीय सेनाबाट सेवानिवृत्त पेन्सनप्रापक, बजारमा घर बनाएका र श्रीमान्–श्रीमती नै कर्मचारी भएका परिवार सूचीकृत भएको पाइएपछि वडाध्यक्षले परिचयपत्र वितरण कार्यक्रम बहिष्कार गरेका छन् ।

Yamaha

वडाध्यक्ष ज्ञानेन्द्र गौतमले कुनै तरिकाले चित्त नबुझ्ने गरी आएको नामावलीमा परिचयपत्र दिन नसकिने बताएका छन् । ‘मजदुरी गरेर खाएकाहरू पनि परेको भए केही हुने थिएन । यहाँ त सम्पन्नहरू मात्र गरिबको सूचीमा परेका छन्,’ उनले भने, ‘दुई छाक खान गाह्रोगरी बाँचेकालाई पाखा लगाएर कसरी अरूलाई गरिब परिचयपत्र दिने ?’

उक्त परिचयपत्रकै आधारमा राज्यका सेवा सुविधा दिने हो भने गरिबका परिवारले बाँच्न नपाउने अवस्था हुने उनको तर्क छ । २०७० सालमा गरिएको सर्भेक्षणअनुसार यो वडा साबिक रायडाँडा गाविस थियो । उक्त गाविसका ४ सय ३ घरमध्ये अति गरिब ७९, मध्यम २९ र सामान्य गरिब १८ घर भएको तथ्यांक छ ।

कुल घरमध्ये ३९.२ प्रतिशत गरिबको सूचीमा सूचीकृत छन् । उक्त सूचीमा दैनिक मजदुरी गरेर बाँचेका गरिबकै नाम छुटेको छ । सरकारले पठाएका परिचयपत्रमा गरिब नै छुटेको पाइएपछि वितरणका लागि जिम्मेवार जनप्रतिनिधिलाई पनि लाज भएको छ ।

‘त्यो बेला गरिएको सर्भेक्षणमा भएका गम्भीर त्रुटीले हाल समस्या आयो,’ जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख राजेन्द्र ढुंगानाले भने, ‘तत्कालीन व्यवस्थापनको कमजोरीको हामीले जवाफ दिनुपर्ने भएको छ ।’ गरिब परिचयपत्र वितरणसँगै जिससले पहिचान भएका घरपरिवारलाई तत्कालका लागि राहतका केही कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ १०:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पानी पर्नेबित्तिकै सडक बन्द

कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — वर्षायाममा दिनदिनै पानी पर्छ । लगातार तीन घण्टा झरी परे बेंसीसहर–चामे सडकमा सवारी आवागमन बन्द हुने गरेको छ ।

हिमाली जिल्ला मनाङ जाने एक मात्र बेंसीसहर–चामे सडकको बेंसीसहर नगरपालिका ६ उत्तीसघारी खरखरेमा गएको पहिरो । तस्बिर : आश गुरुङ

उक्त सडकखण्डको लमजुङतर्फ बेंसीसहर नजिकै उत्तीसघारी खरखरे, मस्र्याङ्दी गाउँपालिका ४ च्याम्चे नजिकै घट्टेखोला र बुङछहरा क्षेत्र, काप्रेभीर, मस्र्याङ्दी ३ अर्खलेबेंसी पहिरोको उच्च जोखिममा छन् ।

स्थानीयका अनुसार पानी पर्नेबित्तिकै उक्त ठाउँमा पहिरो खस्छ र बाटो अवरुद्ध हुन्छ । मनाङतर्फ चामे गाउँपालिका ३ कोदो नजिकै तिर्चुङाल्डामा दिनदिनै पहिरो बगिरहेको स्थानीय बताउँछन् । जिपचालक सोम मग्रातीका अनुसार पानी पर्नेबित्तिकै यी ३/४ ठाउँमा पहिरो जान्छ । ‘पानी परेपछि कि माथि जानै हुन्न । नभए बाटो खुलेपछि जाने हो भनेर गए मात्रै,’ उनले भने ।

लमजुङ खण्डको खरखरे र च्याम्चे बुङछहरा र घट्टेखोलाबीचमा पहिरो गएपछि सोमबार दिनभर सवारी आवागमन ठप्प रहयो । ‘मस्र्याङ्दीले कटान गरेपछि बाटो लाने र जमिन भासिने गरेको छ । पोहोर यस्तो समस्या थिएन’, बुङछहराका होटल व्यवसायी पञ्च गुरुङले भने, ‘अहिले दिनदिनैजसो पहिरो जाने र सडक भासिने गरेको छ ।’

सडक खण्डमा पहिरो चले २/४ घण्टामा कहीं पनि बाटो नखुल्ने स्थानीय बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार कम्तीमा एक दिन लाग्छ । चामे नजिकै तिर्चुङाल्डामा चलेको पहिरोबाट बाटो बनाउन एक साता लागेको चामे गाउँपालिका अध्यक्ष लोकेन्द्र घलेले बताए । ‘माटो नै कमलो छ । मस्र्याङ्दीले च्यापेपछि कमलो माटो ह्वार्रै बग्यो । बीचबीचमा मूल फुटेकाले समस्या भयो,’ उनले भने, ‘पहिले कहिल्यै यस्तो नभएको सडक अहिले खुलाउन मात्रै एक साता लाग्यो । एग्रो मनाङको डोजर ल्याउँदै बाटो बनाउने गरिएको छ ।’

बेंसीसहर ६ का वडाध्यक्ष भोजबहादुर रिमालका अनुसार करिब दुई दशकअघिको पहिरोले उत्तीसघारी खरखरेमा वर्षायामका बेला सधैं दु:ख दिने गरेको छ । ‘पानी पर्‍यो कि खरखरमो पहिरो झर्‍यो भन्ने जाने भो,’ उनले भने, ‘बर्सेनि खसेको पहिरोले माथि रहेका करिब २० घर जोखिममा पारेको छ ।’

उनका अनुसार उक्त पहिरोमा खस्रो बालुवा, गिटी र माटो मिसिएको छ । माथि धान रोपिएको छ । पहिरोबाटै पानीका मूलहरू निस्किएका छन् । त्यसैले पानी पर्नेबित्तिकै पहिरो झर्छ’ उनले भने । उनका अनुसार उक्त ठाउँमा लगानी बढाउनुभन्दा अब स्थायी रूपमै सोच्नुपर्ने बेला आएको छ । ‘कि मकैडाँडा घुमाएर सडक लानुपर्‍यो । कि पारिपट्टि सडक निर्माण गर्नुपर्‍यो । यसले सधैं दु:ख दियो’ उनले भने ।

लमजुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी झंकनाथ ढकालले पानी पर्नेबित्तिकै खरखरेमा के भयो भनेर सोध्नुपर्ने हुन्छ । ‘पानी परिरहेको छ । खरखरेमा पहिरो गइरहेको हुन्छ । च्याम्चे, काप्रेभीरतिर पहिरो खसिरहेको हुन्छ, जमिन भासिएको हुन्छ’ उनले भने ।

बेंसीसहर–चामे सडक ६५ किमी छ । दुई दशकअघिदेखि निर्माण थालिएको उक्त सड कखण्ड ट्रयाक खोलेर नेपाली सेनाले ५ वर्षअघि सरकारलाई बुझाएको हो । त्यसयता यसको रेखदेख डिभिजन सडक कार्यालय दमौलीले गर्दै आएको छ । यसअघि समयमा काम नसकिने र राम्रो नभएको आरोप आइरहेको उक्त सडकको मर्मतकार्य संघीय संरचनासँगै अन्योलमा परेको छ ।

उक्त सडकको मर्मतकार्य अहिले उक्त ठाउँमा निर्माण हुने जलविद्युत् आयोजनाको प्रवद्र्धक बुटवल पावर कम्पनी (बीपीसी) ले गरेपछि झन् अन्योल थपिएको छ । ‘बाटो बीपीसीमार्फत चिनिया कम्पनीले बनाइरहेको छ । संघीय सरकारले हेर्ने कि प्रदेश सरकारले हेर्ने, अझै अन्योल नै छ,’ डिभिजन सडक कार्यालय दमौलीका डिभिजन इन्जिनियर भानु जोशीले भने ।

उनका अनुसार पानी बढी परेमा बेंसीसहर–चामे सडकको ठाउँ–ठाउँमा पहिरो जाने गरेको छ । ‘संरचना नै कमजोर छ । संरचना कमजोर ठाउँ जसरी पनि पहिरो जान्छ नै,’ उनले भने, ‘हामीले दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्छ तर अझै बनाउन सकिएको छैन ।’ विस्तृत अध्ययन गरी यसको दीर्घकालीन समाधानको उपाय खोज्नुपर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT