खानेपानीमा सघाउँदै विदेशी स्वयंसेवी

गण्डकी गाउँपालिकाका २७ घरधुरीलाई खानेपानी उपलब्ध गराउन विदेशी स्वयंसेवी खटिँदै
हरिराम उप्रेती

गोरखा — गण्डकी गाउँपालिका ५ दर्बुङको रानीस्वाँरामा विदेशी युवाको समूह दुई महिनादेखि स्वयंसेवीका रूपमा गाउँलेलाई खानेपानी सेवा उपलब्ध गराउन खटेका छन् । उनीहरू २७ घरधुरीका लागि पाइप लाइन खन्न लागिरहेका हुन् ।

गोरखाको गण्डकी गाउँपालिका ५ दुर्बङस्थित रानीस्वारामा खानेपानीका लागि श्रमदान गर्दै विदेशी स्वयंसेवक । तस्बिर : हरिराम

शौचालय निर्माण र सरसफाइसम्बन्धी जनचेतना फैलाउनु तथा खानेपानीको मूल संरक्षण गर्नु स्वयंसेवक टोलीको उद्देश्य छ । गल, साबेल, कोदालो, गैंची लिएर १५ देखि ३० उमेर समूहका विदेशी नागरिक पाइप लाइन खन्न तम्सिएपछि यहाँका स्थानीयमा पनि जाँगर पलाएको छ ।

वर्षौंदेखि खानेपानीको संकट झेल्दै आएका स्थानीय पनि विदेशी टोलीसँगै श्रमदानमा खटेका छन् । खानेपानीका लागि एक गैरसरकारी संस्थाले ६ लाख १२ हजार र वडा कार्यालयले दुई लाख रुपैयाँ छुट्याएका छन् । योजनाका लागि निर्माण सामग्रीको लागतबाहेक ३ लाख ५४ हजार रुपैयाँको श्रमदान गर्नुपर्छ । ‘विदेशीसँगै काम गर्दा हामीलाई पनि जाँगर चलेको छ । उनीहरू समयको एकदमै ख्याल गर्दारहेछन्,’ स्थानीय घनबहादुर थापाले भने ।

समुदायको सहयोगबिना आफूहरूले काम गर्न नसक्ने उक्त स्वयंसेवक टोलीका रामपुकार महराले बताए । ‘हामीलाई यहाँका गाउँलेले पनि सहयोग गर्नुभएको छ । विदेशीहरू पनि यहाँको संस्कार, संस्कृति र माया देखेर खुसी हुनुहुन्छ,’ उनले भने, ‘हामीलाई काम गर्न अझै हौसला थपिएको छ ।’

विभिन्न देशमा रहेका नागरिकले जम्मा गरेको केही रकम बेलायतमा रहेको रैले इन्टरनेसनलमा जम्मा हुन्छ । काठमाडौंमा पनि उक्त संस्थाको शाखा छ । उक्त संस्थाले यहाँ स्वयंसेवक खटाउँदै आएको हो ।

गोरखामा गोरेटो गोरखासँग साझेदारी गरेर गण्डकी गाउँपालिकाको घ्याल्चोक र दुर्बङका जनतालाई खानेपानी उपलब्ध गराउन सन् २०१६ बाट उक्त संस्थाले काम गर्दै आएको छ । हालसम्म उक्त क्षेत्रका ५ सय ६२ घरधुरी खानेपानी सेवाबाट लाभान्वित भएको महराले बताए । यो वर्ष असार २१ बाट विदेशी नागरिक घ्याल्चोक र दुर्बङमा ६ समूह बनाएर खटिएका छन् ।

चालु वर्षमात्र सयभन्दा बढी घरधुरीमा खानेपानी सेवा उपलब्ध गराउने लक्ष्य लिइएको छ । दुर्बङको रानीस्वाँरा, राइथोक र डाँडागाउँ घ्याल्चोकको घ्यामुनटार, डुडे, मजुवा र सुन्दर बस्तीमा स्वयंसेवकले खानेपानी उपलब्ध गराउन श्रमदानमा गरिरहेका छन् । बेलायत, बर्मुडा, जापान र चीनलगायतका विभिन्न देशका स्वयंसेवक श्रमदानमा लागेका हुन् । ‘प्रत्येक समूहमा १४ स्वयंसेवक छन् । उनीहरूलाई आवास र खाने व्यवस्था हामीले गरेका छौं,’ गोरेटो गोरखाका कार्यक्रम संयोजक विनोद पाण्डेले भने, ‘हाल धेरैजसो घरमा धारा जडान भइसकेका छन् ।’

सन् २०१९ बाट कार्यक्षेत्र विस्तार गर्दै जाने योजना रहेको पनि उनले बताए । ‘घ्याल्चोक र दुर्बङका सबै ठाउँमा खानेपानी उपलब्ध गराउने हाम्रो लक्ष्य हो । यहाँ आएको भोलेन्टियरले प्याड बनाउन र लगाउन सिकाउने लगायतका सरसफाइका काम पनि गर्छन्,’ उनले भने ।

रोजगारीको सिलसिलामा युवा समूह विदेशिएका छन् । यहाँका धेरैजसो गाउँमा युवाशक्ति कमै भेटिन्छन् भने गाउँमा वृद्घवृद्घा र केटाकेटी मात्र धेरै छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०९:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पहिराको जोखिममा विद्यालय

कल्लाबारी माविको पुरानो भवनलाई पहिराले भत्कायो
आश गुरुङ

लमजुङ — भूकम्पको केन्द्रविन्दु गोरखासँग सीमा जोडिएको दूधपोखरी गाउँपालिका १ को कल्लाबारी मावि पहिरोको जोखिममा परेको छ । पहिरो गएको ठाउँमा मूल निस्किएपछि झनै जोखिम बढेको हो ।

लमजुङ दूधपोखरी गाउँपालिका १ स्थित कल्लाबारी माविको पहिराको जोखिममा परेको पुरानो भवन । तस्बिर : कान्तिपुर

पहिराले पुरानो भवनलाई भत्काएर नयाँ भवनलाई समेत जोखिममा पारेको छ । विद्यालयका शिक्षक इतराज गुरुङका अनुसार दिनदिनकै भारी वर्षाले पहिरो जाने क्रम बढ्दै गएको छ ।

‘पहिराले माथिल्लो पुरानो भवन भत्कायो । ठीक त्यसकै तल निर्माण गरिएको नयाँ भवन पुरिने खतरा बढ्यो,’ उनले भने, ‘हामी पहिरालाई पन्छाउँदै, पानी तर्काउँदै बसेका छौं ।’ उनका अनुसार साबिक दूधपोखरी गाविसका पात्ले, डाँडागाउँ र गैरी गाउँलगायत ठाउँ जाने बाटोमा क्षति पुगेको छ । स्थानीय तथा विद्यार्थीलाई आवतजावतमा अप्ठ्यारो परेको उनले सुनाए ।

प्रधानाध्यापक रामप्रसाद दवाडीका अनुसार पहिराले पुरानो भवनको शौचालय बगाएको छ । पहिराले पुरानो भवन बगाउन थालेपछि निर्माण नसकिँदै तत्कालीन शिक्षा कार्यालयको अनुदानबाट निर्माण भइरहेको भवनमा कक्षाकोठा सारिएका छन् ।

‘शिक्षाबाट ८ कोठे भवन निर्माण भइरहेको छ । बर्खायाममा ढुवानी समस्या र कामदार अभावले निर्माण रोकिएको छ,’ उनले भने, ‘तैपनि बाध्यताले तल्लो तलाको ४ कोठामा विद्यार्थी राखेका छौं । एउटामा अलि महँगा सरसामान छन् ।’ पुस्तकालय र कम्प्युटर कोठासहितको १० वटा कक्षाकोठालाई गोरखा वेलफेयरमार्फत निर्माण गरिएको हो । उक्त कोठामध्ये २ र ६ कक्षालाई माथिबाट झरेको पहिराले जोखिम बढाएको शिक्षक गुरुङले बताए ।

शिक्षाको भवन बनेपछि १८ कोठा हुन्छन् । हाल सञ्चालन गरिएका १५ कोठामध्ये नर्सरी, केजीसहित १ देखि १० कक्षासम्म १२ कोठा प्रयोगमा आएका छन् । बाँकी ३ वटामा कार्यालय २ कोठा, एउटा विज्ञान प्रयोगशाला राखिएका छन् । कोठा अभावमा स्टोर सामग्री टहरो बनाएर राखिएको दवाडीले बताए ।

उनका अनुसार ९ र १० कक्षा साथै स्टोरका लागि कोठा आवश्यक छ । फर्निचरका सामग्री पुरानो भवनमा छन् । ‘पुरानो भवन आवश्यक हो । हामीलाई कुनै कार्यक्रम गर्न तत्काल कुनै कोठा छैन । नयाँ कोठामा पनि पहिरो आउने डर छ,’ उनले भने ।

गत वर्ष नै पहिरो बग्ने खतरा बढेपछि रोकथामका लागि ग्याबिन पर्खाल लगाइएको थियो । अहिले ग्याबिन पर्खाल नाघेर पहिरो नयाँ भवनमै ठोक्किने गरी आएको छ । दवाडीका अनुसार पहिले भूकम्पले क्षति पुर्‍याएपछि विद्यालयको नयाँ भवन बनाइएको हो । ‘नयाँ भवनका लागि हारगुहार गरियो ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०९:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्