खानेपानीमा सघाउँदै विदेशी स्वयंसेवी

गण्डकी गाउँपालिकाका २७ घरधुरीलाई खानेपानी उपलब्ध गराउन विदेशी स्वयंसेवी खटिँदै
हरिराम उप्रेती

गोरखा — गण्डकी गाउँपालिका ५ दर्बुङको रानीस्वाँरामा विदेशी युवाको समूह दुई महिनादेखि स्वयंसेवीका रूपमा गाउँलेलाई खानेपानी सेवा उपलब्ध गराउन खटेका छन् । उनीहरू २७ घरधुरीका लागि पाइप लाइन खन्न लागिरहेका हुन् ।

गोरखाको गण्डकी गाउँपालिका ५ दुर्बङस्थित रानीस्वारामा खानेपानीका लागि श्रमदान गर्दै विदेशी स्वयंसेवक । तस्बिर : हरिराम

शौचालय निर्माण र सरसफाइसम्बन्धी जनचेतना फैलाउनु तथा खानेपानीको मूल संरक्षण गर्नु स्वयंसेवक टोलीको उद्देश्य छ । गल, साबेल, कोदालो, गैंची लिएर १५ देखि ३० उमेर समूहका विदेशी नागरिक पाइप लाइन खन्न तम्सिएपछि यहाँका स्थानीयमा पनि जाँगर पलाएको छ ।

वर्षौंदेखि खानेपानीको संकट झेल्दै आएका स्थानीय पनि विदेशी टोलीसँगै श्रमदानमा खटेका छन् । खानेपानीका लागि एक गैरसरकारी संस्थाले ६ लाख १२ हजार र वडा कार्यालयले दुई लाख रुपैयाँ छुट्याएका छन् । योजनाका लागि निर्माण सामग्रीको लागतबाहेक ३ लाख ५४ हजार रुपैयाँको श्रमदान गर्नुपर्छ । ‘विदेशीसँगै काम गर्दा हामीलाई पनि जाँगर चलेको छ । उनीहरू समयको एकदमै ख्याल गर्दारहेछन्,’ स्थानीय घनबहादुर थापाले भने ।

Yamaha

समुदायको सहयोगबिना आफूहरूले काम गर्न नसक्ने उक्त स्वयंसेवक टोलीका रामपुकार महराले बताए । ‘हामीलाई यहाँका गाउँलेले पनि सहयोग गर्नुभएको छ । विदेशीहरू पनि यहाँको संस्कार, संस्कृति र माया देखेर खुसी हुनुहुन्छ,’ उनले भने, ‘हामीलाई काम गर्न अझै हौसला थपिएको छ ।’

विभिन्न देशमा रहेका नागरिकले जम्मा गरेको केही रकम बेलायतमा रहेको रैले इन्टरनेसनलमा जम्मा हुन्छ । काठमाडौंमा पनि उक्त संस्थाको शाखा छ । उक्त संस्थाले यहाँ स्वयंसेवक खटाउँदै आएको हो ।

गोरखामा गोरेटो गोरखासँग साझेदारी गरेर गण्डकी गाउँपालिकाको घ्याल्चोक र दुर्बङका जनतालाई खानेपानी उपलब्ध गराउन सन् २०१६ बाट उक्त संस्थाले काम गर्दै आएको छ । हालसम्म उक्त क्षेत्रका ५ सय ६२ घरधुरी खानेपानी सेवाबाट लाभान्वित भएको महराले बताए । यो वर्ष असार २१ बाट विदेशी नागरिक घ्याल्चोक र दुर्बङमा ६ समूह बनाएर खटिएका छन् ।

चालु वर्षमात्र सयभन्दा बढी घरधुरीमा खानेपानी सेवा उपलब्ध गराउने लक्ष्य लिइएको छ । दुर्बङको रानीस्वाँरा, राइथोक र डाँडागाउँ घ्याल्चोकको घ्यामुनटार, डुडे, मजुवा र सुन्दर बस्तीमा स्वयंसेवकले खानेपानी उपलब्ध गराउन श्रमदानमा गरिरहेका छन् । बेलायत, बर्मुडा, जापान र चीनलगायतका विभिन्न देशका स्वयंसेवक श्रमदानमा लागेका हुन् । ‘प्रत्येक समूहमा १४ स्वयंसेवक छन् । उनीहरूलाई आवास र खाने व्यवस्था हामीले गरेका छौं,’ गोरेटो गोरखाका कार्यक्रम संयोजक विनोद पाण्डेले भने, ‘हाल धेरैजसो घरमा धारा जडान भइसकेका छन् ।’

सन् २०१९ बाट कार्यक्षेत्र विस्तार गर्दै जाने योजना रहेको पनि उनले बताए । ‘घ्याल्चोक र दुर्बङका सबै ठाउँमा खानेपानी उपलब्ध गराउने हाम्रो लक्ष्य हो । यहाँ आएको भोलेन्टियरले प्याड बनाउन र लगाउन सिकाउने लगायतका सरसफाइका काम पनि गर्छन्,’ उनले भने ।

रोजगारीको सिलसिलामा युवा समूह विदेशिएका छन् । यहाँका धेरैजसो गाउँमा युवाशक्ति कमै भेटिन्छन् भने गाउँमा वृद्घवृद्घा र केटाकेटी मात्र धेरै छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०९:१२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मनास्लुमा बर्सेनि बढ्दै पर्यटक

हरिराम उप्रेती

गोरखा — मनास्लु संरक्षण क्षेत्र भ्रमणका लागि आउने पर्यटक बर्सेनि बढेका छन् । मनास्लु संरक्षण क्षेत्र (एमक्याप) को तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७४/७५ ७ हजार २ सय ३ पर्यटक मनास्लु घुम्न आएका थिए ।

सार्क राष्ट्रका राष्ट्रका ५६ र अन्य देशका ७ हजार १ सय ७४ पर्यटक संरक्षण क्षेत्र आएका हुन् ।

निषेधित क्षेत्रका रूपमा रहेको मनास्लु क्षेत्रलाई सरकारले सन् १९९५ देखि मात्रै भ्रमणका लागि खुला गरेको थियो । सुरुका वर्ष ३ सय ४४ जना पर्यटक मनास्लु क्षेत्र आएका थिए । त्यसयता बर्सेनि संख्या बढेको छ । भूकम्पको वर्ष भने पदमार्ग असुरक्षित हुँदा पर्यटकको आगमन दर कम भएको थियो । भूकम्पको वर्ष २ हजार २ सय ८८ पर्यटक संरक्षण क्षेत्रमा आएको एमक्यापको तथ्यांकमा छ ।

पर्यटक प्रवेश शुल्कबाट मात्र गत वर्ष १ करोड ४४ लाख ३५ हजार संकलन भएको एमक्यापका प्रमुख नरेन्द्र लामाले बताए । प्रवेश शुल्कबापत सार्क राष्ट्रका प्रतिपर्यटक दुई सय र सार्क बाहिरका पर्यटकले दुई हजार तिर्नुपर्छ । काठमाडौंको भृकृटीमण्डपमा रहेको नेपाल टुरिजम बोर्ड कम्पलेक्स र बोर्ड पोखरास्थित पश्चिमाञ्चल काउन्टरबाट उक्त शुल्क संकलन हुँदै आएको छ ।

संरक्षण क्षेत्रमा अन्य देशको तुलनामा फ्रान्सेली पर्यटक बढी आउने गरेको एमक्यापले जनाएको छ । अक्टोबर, नोभेम्बर, सेप्टेम्बर, अप्रिल र मे महिनामा मनास्लु भ्रमणका लागि उपयुक्त मानिन्छ । संरक्षण क्षेत्रअन्तर्गत नुब्री र चुम उपत्यका पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेको छ । मनास्लु आरोहण र लार्केपासका लागि पनि पर्यटक आउने गर्छन् । पदमार्ग आउने धेरैजसो पर्यटक ५ हजार १ सय ६० मिटर उचाइको लार्के पास गर्न रुचाउने गर्छन् ।

एमक्यापअन्तर्गतको जगतस्थित पर्यटक जाँच चौकीले पदयात्रा मार्ग भएर जाने पर्यटकको विवरण संकलन गर्दै आएको छ । पर्यटकको सहयोगका लागि आयोजनाले पर्यटकको तथ्यांक लिने, होटल निर्माण गर्न प्रोत्साहन गर्ने, पर्यटकलाई गुणस्तरीय सेवा दिनका लागि तलिम सञ्चालन गर्ने, सूचना बोर्ड राख्ने र पदमार्ग सुधार गर्ने तथा पर्यटन व्यवसायीलाइ व्यवस्थित गर्न उपसमितिहरू निर्माण गर्ने काम गर्दै आएको छ ।

गोरखाको उत्तरी क्षेत्रका ल्हो, प्रोक, बिही, चुम्चेत, छेकम्पार, सिर्दिबास र सामागाउँका पर्यटकीय क्षेत्रलाई मनास्लु संरक्षण क्षेत्रका रूपमा विकास गरिएको हो । विशेषगरी बर्खाको समयमा पदमार्गमा ढुंगा झर्दा जोखिम बढेको स्थानीयले बताउँदै आएका छन् । ‘बर्खामा कतिखेर पहिरो जान्छ, थाहा नै हुँदैन । हिँडदाहिँडदै पहिरो खसेको देखिन्छ,’ खच्चड ड्राइभर कान्छा गुरुङले भने, ‘पहिरो नआउने हो भने टुरिस्टको संख्या पनि बढ्छ, हामीहरूलाई पनि सजिलो हुन्छ ।’

साहसिक पदयात्रा गर्ने र प्रकृतिप्रेमी पर्यटक उत्तरी क्षेत्रमा बढी आउने गरेको एमक्यापले जनाएको छ ।

उत्तरी क्षेत्रको भौगोलिक अवस्थिति, हिमशृंखला, सांस्कृतिक मठ, मन्दिर र गुम्बा अवलोकन पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेको छ ।

दुई वर्षमा २ सय ४१ आरोही
चुमनुब्री गाउँपालिकाअन्तर्गत सामागाउँमा रहेको मनास्लु हिमाल आरोहणमा विदेशी पर्वतारोहीको चासो बढदो छ । एमक्यापका अनुसार सन् २०१७ को जनवरीदेखि १०१८ को जुलाईसम्म २ सय ४१ विदेशीले उक्त हिमालको सफल आरोहण गरेका छन् ।

सन् १९५६ को जुलाइ ९ मा जापानी नागरिक टोसी इमानोसीले पहिलोपल्ट मनास्लु चुचुरोको आरोहण गरेका थिए । ‘इमानोसीले पहिलोपल्ट हिमाल आरोहण गरेकाले जापानीजहरूले मनास्लुलाई हाम्रै हिमाल पनि भन्छन्,’ एमक्यापका प्रमुख नरेन्द्र लामाले भने ।

विशेषत: अक्टोबर सिजनमा
उक्त हिमाल आरोहण गर्नेको संख्या बढी हुने उनले बताए । मनास्लु हिमाललाई ‘किलर माउन्टेन’ पनि भनिन्छ । ८ हजार १ सय ६३ मिटर उचाइको मनास्लुलाई साहसिक आरोहीले प्राथमिकता दिने गरेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०८:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT