सुत्केरीलाई ६ हजार खर्च

प्रकाश बराल

काठमाडौँ — गलकोट नगरपालिका २ भुंखानीकी सिर्जना कार्कीले स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर नियमित गर्भ परीक्षण गराउने गरेकी थिइन् । स्वास्थ्य संस्थामै प्रसूति सेवा पनि लिइन् । नगरपालिकाले उनलाई ४ हजार ५ सय रुपैयाँ प्रोत्साहन भत्ता दिएको छ ।

भत्ताको रकमले सुत्केरी खर्चको जोहो भएको उनले बताइन् । ‘मेलापात गर्न नसकेका बेला नगरपालिकाले दिएको ४५ सय र स्वास्थ्य संस्थाले दिएको १५ सय गर्दा ६ हजार रुपैयाँ पाएँ,’ उनले भनिन्, ‘त्यो पैसाले पौष्टिक आहारको जोहो गरेकी छु ।’

स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर नियमित गर्भ परीक्षणको सेवा लिने गर्भवतीलाई गलकोट नगरपालिकाले मातृशिशु सुरक्षा योजनाअन्तर्गत प्रोत्साहन भत्ता दिन थालेको हो । कार्कीजस्ता २५ जनाले यस्तो भत्ता पाइसकेको नगरप्रमुख भरत शर्मा गैरेले बताए ।

‘मातृशिशु स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि चेतना वृद्धि गराउन चार पटक गर्भ परीक्षण गराउने महिलालाई यसरी भत्ता दिने व्यवस्था गरेका हौं,’ उनले भने, ‘अझै पनि हाम्रा ग्रामीण क्षेत्रमा गर्भवतीको नियमित स्वास्थ्य जाँच गराउनु आमा र बच्चा दुवैको सुरक्षाका लागि जरुरी छ भन्ने चेतनास्तर बढ्नै बाँकी छ ।’ तोकिएका बर्थिङ सेन्टरहरूमा परीक्षण गरेकाको तथ्यांकको आधारमा नगरपालिकाले भत्ता दिने व्यवस्था मिलाएको उनले बताए । ग्रामीण पहाडी बस्ती समेटिएको गलकोट नगर क्षेत्रभित्र पाँचवटा बर्थिङ सेन्टर छन् । स्वास्थ्य संस्थाहरूको सूचीका आधारमा भत्ता पाउनका लागि अझै ४५ जना महिला तयारी अवस्थामा छन् ।

ग्रामीण क्षेत्रमा बस्ने महिलाले समयमै स्वास्थ्य परीक्षण गराउने वातावरण बनाउन यो व्यवस्था गरिएको हो । ‘कमाइ नभएकाले गर्भ परीक्षण गर्न स्वास्थ्य संस्था जान नसक्ने र परिवारले पनि चासो नराख्ने हुँदा आमाको स्वास्थ्य कमजोर भएको पाइयो,’ नगरप्रमुख गैरेले भने, ‘यो व्यवस्थाले आमा र शिशुको स्वास्थ्यमा सुधार आउनेछ ।’

Yamaha

पहिलो चरणमा पनि आमाको स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढ्न थालेको यो प्रमाण भएको उनले बताए । दलित बस्तीमा महिलाले स्वास्थ्य संस्था पुगेर नियमित गर्भ परीक्षण गराउनुपर्छ भन्ने चेतना नबढ्दा धेरै जनाको स्वास्थ्य अवस्था कमजोर रहेको पाइएको जनप्रतिनिधिले बताए । नगरसभाको बैठकमा छलफलपछि यस्तो योजना निर्धारण गरिएको हो ।

‘नियमित परीक्षण भएमा आमा सुरक्षाको दर बढाउन सकिन्छ,’ हटिया स्वास्थ्यचौकीकी इन्चार्ज सितास्मा न्यौपानेले भनिन्, ‘यो अभियानले अनिवार्य स्वास्थ्य संस्था जानैपर्ने वातावरण बनाइदिएको छ ।’ यसअघि पनि गलकोट नगरभित्रको हटिया स्वास्थ्यचौकीमा प्रसूति सेवा लिनेको संख्या उल्लेख्य नै रहिआएको छ ।

भौगोलिक कठिनाइले कतिपयले समयमा उपचार गर्न नल्याउने, गर्भ परीक्षण पनि नगर्ने प्रवृत्तिले आमा र शिशुको ज्यान बचाउन कठिन भएका धेरै घटना सार्वजनिक भएका थिए । ‘नियमित परीक्षण गरेको खण्डमा प्रसूतिको समय थाहा पाएर जटिल समस्या पर्दैन,’ वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक दीपक तिवारीले भने, ‘आमाको सुरक्षाका लागि प्रोत्साहन कार्यक्रम अन्य तहमा पनि सञ्चालन भए झन् राम्रो हुन्थ्यो ।’ वडा तहका जनप्रतिनिधिले आफ्ना स्थानीय तहमा त्यसका लागि बहस चलाउन सक्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७५ ०९:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बारपाक सडक खुल्यो

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गर्दै ठूला ढुंगाहरू फुटाइएपछि १२ किलो, छेवेटार–भालुस्वारा सडकअन्तर्गत राङरुङदेखि बारपाक खण्ड खुलेको छ । ठूला–ठूला ढुंगा खसेर सडकका विभिन्न स्थानमा गत असार २२ देखि आवागमन प्रभावित थियो ।

नेपाली सेनाको सहयोगमा पाँचवटा ठूला ढुंगामा ५० वटा होल खोलेर विस्फोट गराइएको हो । ‘ब्रेकरले ढुंगा फोर्न नसकेपछि विभागमार्फत सेनालाई अनुरोध गरेका थियौं,’ जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अधिकृत गौतम भण्डारीले भने ।

बेनीघाट–आरुघाट–लार्के सडक निर्माण कार्यदलका मेजर निशान्त क्षेत्री नेतृत्वको २२ जनाको टोली विस्फोटक पदार्थको सहायताले ढुंगा फोर्न तीन दिनसम्म उक्त क्षेत्रमा खटिएका थिए । ‘तीन महिनादेखि अवरुद्घ सडक रहेछ । जिल्ला प्रशासनको अनुरोधपछि आवश्यकताअनुसार विस्फोटक पदार्थ पडाएर ढुंगा हटायौं,’ क्षेत्रीले भने ।

उक्त सडकखण्डअन्तर्गत तेर्सेपाखा र राङरुङ नजिकै बर्खा लागेसँगै भीरबाट ठूला ढुंगा खसेका थिए । तेर्सेपाखामा ९५ क्युबिक मिटर र ९० क्युबिक मिटरका ढुंगा खसेका थिए भने राङरुङ नजिकै ५० क्युबिक मिटर र ६० क्युबिक मिटरका ढुंगा खसेको थियो । त्यस्तै तेर्सेपाखामा ६ सय क्युबिक मिटरको ढुंगा भित्तामा टाँसिएर सडक अवरुद्घ पारेको थियो ।

उक्त ढुंगामा ६ मिटरको होल खोलेर त्यहाँभित्र बारुद हाली विस्फोटन गरिएको हो । उक्त सडकमा विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गर्न २ लाख ३० हजार खर्च लागेको र उक्त खर्च ११ किलो छेवेटार भालुस्वारा सडक आयोजनाले बेहोर्ने जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ ।

सडकबाट अवरोध हटाइएसँगै हलुका सवारी आवागमन सुरु भएको भएको बारपाक सुलिकोट गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णु भट्टले बताए । ‘बमले फोरेका ढुंगा हटाउन दुईवटा डोजर लगाइएको छ,’ उनले भने, ‘सडकको पहिरो पन्छाउने काम पनि सुरु भयो । ठूलो बसलाई अझै समस्या छ, ट्याक्टर, एम्बुलेन्स र साना गाडी चल्न थाले ।’ सडक अवरुद्घ भएपछि बारपाक, लाप्राक र गुम्दाका स्थानीय राङरुङबाट पैदल आउजाउ गर्दै आएका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७५ ०९:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT