स्याउ हेर्दै, बाटो सम्झँदै

स्याउ टिप्ने समय आएपछि मुस्ताङका किसान सडकको दुरावस्था सम्झँदै दिक्क
घनश्याम खड्का

म्याग्दी — सिजनमा मुस्ताङी स्याउको चर्चा हुन्छ । स्याउ पाक्ने र टिप्ने समय नजिक आएपछि मुस्ताङका किसान यतिबेला सडकको दुरावस्ता सम्झँदै दिक्क छन् ।

मुस्ताङका डाँडापाखामा स्याउका बगैंचा लटरम्म छन् । तर, दैलोमै गुड्ने गाडीबाट बारीका स्याउ ढुवानी गराउन भने यतिबेला असहज छ । वर्षा थामिएको छैन । सडकमा ठाउँ–ठाउँ पहिरो खसिरहन्छ । बेनी–जोमसोम सडक विस्तारको क्रममा छ ।


कतिबेला कहाँ सवारी आवागमन कतिञ्जेललाई रोकिने हो भनेर कसैले भन्न सक्दैनन् । त्यसैले स्याउ कृषकलाई चिन्ता परेको हो ।

Yamaha


‘तातोपानी–घाँसाको १५ किमि सडक खण्डमा पहिरोले दैनिक सास्ती दिएको छ । सडकमा खसेका ठूला ढुंगा विस्फोटन गरेर हटाउँदा पनि आफ्ना घरमा क्षति पुग्ने भनेर स्थानीयले गुनासो गरेका छन्,’ म्याग्दीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी लीलाधर अधिकारीले भने, ‘बेनी–जोमसोम खण्डमा हरेक दिन पहिरोले यातायात अवरोध गरेकै छ ।’ मनसुन नथामिएसम्म सडकको अवस्था सुधार हुन गाह्रो रहेको उनले बताए ।


सडक विस्तार गर्दा डोजर चलाएर भित्ता काटिएकाले उक्त खण्डका धेरै ठाउँमा पहिरोको समस्या आएको हो । दर्जनभन्दा बढी डोजर परिचालन गरिएका छन् । दिनभरि पहिरो पन्छाउने काम हुन्छ, रातमा पहिरो खसेर फेरि बाटो बिग्रन्छ । अन्नपूर्ण गाउँपालिका ३ काप्रेमा आइतबार झरेको पहिरोले बेनी–जोमसोम सडकमा सोझो यातायात अवरुद्ध पार्‍यो । सडक अवरुद्ध भएपछि बेनीबाट गएका र मुस्ताङबाट झरेका सवारीसाधनले यात्रुलाई झारेर वारिपारिका गाडीमा साटफेर गरे । यात्रुवाहक सवारी आउजाउमै सास्ती रहेकाले किसानलाई दसैंसम्म सडकको अवस्था सुधार हुनेमा शंका छ ।


त्यसो त मुस्ताङमा स्याउका बगैंचामै व्यापारी पुग्छन् । उनीहरूले पूरै बगान किनेर आफैं टिप्न लगाई स्याउ पोखरा र अन्य सहर पुर्‍याउने व्यवस्था गर्छन् । सडकको समस्याले व्यापारी पनि यसपटक डराएका छन् । केही व्यापारीले स्वादमा परिपक्व नहुँदै स्याउ बेनीको बजारसम्म फाट्टफुट्ट पठाउन थालेका छन् । तर, ठूलो परिमाणमा ल्याउन भने ढुवानी समस्या छ ।


मुस्ताङको घरपझोङ गाउँपालिकाका कृषि प्राविधिक विमल खड्का किसानहरू बेनी–जोमसोम सडकमा सवारी आवागमन निर्बाध हुने दिन पर्खिरहेको बताए । ‘स्याउ यो पटक पनि राम्रैगरी फलेको छ तर टिप्ने बेलासम्म बाटो सुधार हुन्छ/हुँदैन भन्नेमा दुविधा छ,’ उनले भने, ‘यात्रुहरू गाडीबाट उत्रेर अलिकति पैदल हिँड्दै पहिरो पार गरेर पनि आउजाउ गर्न सक्छन् । स्याउ त्यसरी वारिपारि गराउन सजिलो हुँदैन ।’ मार्फा, सौरू, चोखोपानी, चिमाङ, कोबाङ, टुक्चे, जोमसोम, कागवेनी, पाक्लिङ, लुप्रा र ताम्बे, आदि गाउँहरू मुस्ताङमा स्याउ उत्पादनमा कहलिएका छन् ।


गोल्डेन डेलिसियस, रिचारेड, रेड डेलिसियस र फुजी जातका स्याउ यहाँ खेती गरिन्छ । स्थानीय तहहरूले पनि स्याउ खेती विस्तारका लागि अनुदानमा बिरुवा वितरण, बगैंचा सुदृढीकरण कार्यक्रम र ढुवानीका लागि अनुदानमा कार्टुन छपाएर कृषकलाई उपलब्ध गराउँदै आएका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७५ ०९:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

निर्धारित समयअघि नै कालोपत्रे

माईस्थान–गौशाला–समसी सडक
रवीन्द्र उप्रेती

महोत्तरी — पूर्वपश्चिम राजमार्गलाई भारतीय सीमासँग जोडने माईस्थान–गौशाला–समसी २७ किमि सडकको कालोपत्रे सुरु भएको छ ।

भारतीय सीमालाई पूर्वपश्चिम राजमार्गसँग जोडने माईस्थान गौशाला समसी हुलाकी सडकमा कालोपत्रे गर्न व्यस्त मजदुर । तस्बिर : रवीन्द्र

भारत सरकारको सहयोगमा मुलुकभर निर्माणाधीन अवस्थामा रहेका १४ हुलाकीमध्ये यो सवैभन्दा पहिले कालोपत्रे सुरु भएको सडक रहेको भारतीय प्राविधिकले जनाएका छन् । शुक्रबारदेखि सुरु भएको कालोपत्रे शनिबारसम्म एक किमि सकिएको छ ।


ठेकेदार कम्पनी लामा डाफे गोल्डेन गुड जेभीका इन्जिनियर गोपाल थापाका अनुसार कालोपत्रे ‘प्रिमिक्स कारपेट’ स्तरमा हुन लागेको हो । ‘यस प्रकारको कालोपत्रे प्लान्टमै पकाएको गिट्टीअलकत्रा सडकमा विच्छाइन्छ’ थापाले भने ‘समझौताअुनसार कालोपत्रेको मोटाइ ‘थिकनेस’ ३ सेमि हो ।’


हुलाकी सडक रेखदेख तथा गुणस्तर नापजाँचका लागि कार्यरत भारतीय कन्सलटेन्ट ‘एनएचआइडिएल’ का इन्जिनियर सरफराज आलम तथा ईस त्यागीका अनुसार यो कालोपत्रे पूर्वपश्चिम लोकमार्गको भन्दा स्तरीय छ । ‘चार लेनमा निर्माणाधीन यो सडकको कालोपत्रेको प्रकार प्रिमिक्स कारपोरेट भएकोले पूर्वपश्चिम राजमार्गभन्दा १० गुणा बलियो हुने छ,’ आलम र त्यागीले एकसाथ भने ।


त्यति मात्र हैन निर्धारित समय अगावै निर्माण सम्पन्न हुन लागेको जिल्लाको यो नै पहिलो सडक भएको दाबी गरिएको छ । परियोजना संयोजक अर्जुन शिवाकोटीका अनुसार निर्माण कार्यमा बाधा व्यवधान नभए यो निर्धारित समयभन्दा ६ महिनाअघि सम्पन्न भइसक्नेछ । सन २०१७ फेबु्रअरी १२ मा सम्झौता भएको यो सडक २४ महिना अर्थात् सन् २०१९ फेब्रुअरी १२ मा निर्माण सम्पन्न हुनुपर्ने हो ।


‘कुनै अडचन आइनलागे हामी आउँदो कात्तिक (अक्टोवर) भित्र समापन गरि सक्छौं,’ शिवाकोटीले भने । ५७ करोडमा ठेक्का सम्झौता भएको यो सडकको तातकालीन भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रमेश लेखकले २० भदौमा उद्घाटन गरेका थिए ।


भारतीय पक्षले गरेको लक्ष्यअनुसार सडकको अधिकतम गति प्रतिघण्टा ८० किमि र भारवाहन क्षमता १० टन रहेको ठेकेदारका इन्जिनयर थापा तथा ‘एनएचआइडिएल’ का इन्जिनियर आलमले बताए ।


पूर्वपश्चिम लोकमार्गलाई भारतीय सीमासँग जोडने जिल्लाकै प्राचीनमध्येको यो सडक भारतीय ठेकेदार कम्पनी भिस्वा–वीभीएसआर जेभी सन् १९१० मा कामै नगरी भागेपछि दशकदेखि अलपत्र अवस्थामा थियो ।


निर्माण सम्पन्नपछि यो सडकले भारतीयसमेत यस भेगका ५ लाख बढी जनता लाभान्वित हुनुका साथै तराईदेखि मध्य पहाडी जिल्ला (सिन्धुली रामेछापलगायत) बीचको व्यापारलाई समेत सहज बनाउने आशा जगाएको छ । जिल्लाको उत्तरवर्ती क्षेत्रको ‘लाइफ लाइन’ रहेको यो सडकको कालोपत्रे भएपछि यस भेगको समृद्धि र प्रगति फडको मार्ने स्थानीयले जनाए ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७५ ०९:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT