बढ्यो च्याङ्ग्राको भाउ

व्यापारीले धेरै स्थानमा कर तिर्नुपर्ने भएपछि च्याङ्ग्रा महँगियो
कान्तिपुर संवाददाता

पर्वत — मुस्ताङबाट १ सय २४ वटा भेडा–च्याङ्ग्रा ल्याएका कुश्माका रामु श्रेष्ठले आधा दर्जन स्थानमा कर तिर्नुपरेको बताएका छन्  । दसैंमा च्याङ्ग्राको कारोबार गर्दै आएका उनले यसपटक कर तिर्नुपर्ने ठाउँ धेरै भएको अनुभव गरे  ।

पोखराको याम्दीमा च्याङ्ग्रा छान्दै ग्राहक । तस्बिर : विना थापा/कान्तिपुर

‘पोहोरपरार मुस्ताङ र म्याग्दीको सिमानामा मात्रै तिर्दा हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले पाइलैपिच्छे कर तिर्नुपर्छ । मुस्ताङबाट ९ सय किलोमा ल्याएको च्याङ्ग्रा यहाँ आइपुग्दा हजार नाघ्छ ।’ प्रतिगोटाको उनले कर मात्रै पाँच सयभन्दा धेरै तिर्नुपरेको गुनासो गरे । ‘फाइदाकै लागि यत्रो दु:ख गर्ने हो,’ अर्का व्यापारी सन्दीप श्रेष्ठले भने, ‘हामीले घाटा खाएर भएन । तिरेको कर ग्राहकलाई नै जोड्ने हो ।’


मुस्ताङबाट पर्वतसम्म च्याङ्ग्रा ल्याउँदा मुस्ताङकै तीन स्थानमा कर तिर्नुपरेको व्यवसायीले गुनासो गरे । त्यसबाहेक म्याग्दीको तातोपानी, दाना, अन्नपूर्ण गाउँपालिका र पर्वतको सिमानामा समेत कर तिर्नुपरेको व्यवसायी रामु श्रेष्ठले बताए । ‘प्रहरीले समेत परीक्षण नगरेको भन्दै दु:ख दिन्छ,’ उनले भने, ‘यसपालि अलि सस्तो हुन्थ्यो । करैकरले महँगो भयो ।’ यो सिजनमा ज्युँदो च्याङ्ग्राकै प्रतिकिलो ९ सय रुपैयाँसम्म पर्ने व्यवसायीहरूले बताएका छन् ।

Yamaha


कतिपय व्यवसायीले च्याङ्ग्रा महँगिएकै कारण यो वर्ष कारोबारै नगरेको बताएका छन् । विगतमा सात वर्षसम्म लगातार मुस्ताङबाट च्याङ्ग्रा ल्याएर कुश्मामा बेच्दै आएका शंकर केसीले योपटक भाउ बढेको बुझेर कारोबार नगरेको बताए । ‘लोकल बोका खरिदेर बेच्दा एउटाकै पाँच/सात हजार फाइदा हुन्छ,’ उनले भने, ‘च्याङ्ग्रामा रहर मात्रै होला जस्तो भएर कारोबारै नगरेको ।’ स्थानीय खसीबोका ज्यँुदो प्रतिकिलो ४ सयदेखि ४ सय ५० मा पाइन्छ । व्यापारीले मासु प्रतिकिलो ८ सय ५० देखि हजार रुपैयाँमा बिक्री गर्छन् । तर, च्याङ्ग्रा ज्युँदोमै ९ सयसम्म पर्ने भएपछि व्यवसायी त्यसतर्फ आकर्षित छैनन् ।


उपभोक्ताहरूले पनि च्याङ्ग्राको भाउ चुलिएपछि खरिदमा खासै चासो देखाएका छैनन् । ‘च्याङ्ग्राको भाउ अचाक्ली बढेछ,’ कुश्माका ऋषिबहादुर थापाले भने, ‘पोहोर १५/१७ हजारका च्याङ्ग्रा अहिले २८/३० हजार घटी छैनन् ।’ व्यवसायीले १२ देखि १५ किलोका च्याङ्ग्रालाई २२ देखि २८ हजार भनेको उनले बताए । स्थानीय खसीबोकाको मासु एक हजारमा खाइरहेका उपभोक्तालाई च्याङ्ग्राको मासुको मूल्य दोब्बर पर्ने भएपछि तर्सिएका छन् ।


विशेषगरी दसैंका लागि मुस्ताङी भेडा–च्याङ्ग्राको माग बढी हुने गर्छ । मुस्ताङीहरूले वर्षभरि पालेका च्याङ्ग्रा दसैंमा बेचेर वर्षभरिका लागि आम्दानी गर्छन् । चिसो हावापानीमा हुर्किएर हिमाली जडीबुटी खाएको हुनाले च्याङ्ग्राको मासु स्वादिलो, स्वस्थकर र शक्तिवद्र्धक हुने उपभोक्ताहरूको विश्वास छ । वर्षाको खेतीपातीबाट फुर्सदिला बनेका सर्वसाधारण दसैंमा च्याङ्ग्राको मासु खानाले शक्ति बढ्ने र स्वास्थ्यलाई फाइदा पुग्ने विश्वास गर्छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २६, २०७५ १०:३९
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

व्यवस्था बदलियो, मन उस्तै

कान्तिपुर संवाददाता

पर्वत — कुश्मामा बिहीबार ६३ औं प्रहरी दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कार्यालय अघिल्तिरको सहिद प्रहरीको स्मृतिमा निर्मित स्तम्भमा माल्यार्पण गर्न लहरै माल्यार्पण र पुष्पगुच्छा अर्पण चल्यो  ।

६३ औं प्रहरी दिवसका अवसरमा पर्वतमा आयोजित कार्यक्रममा सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा ज्यान गुमाएका प्रहरीका श्रीमती । तस्विर: अगन्धर तिवारी/कान्तिपुर

प्रमुख जिल्ला अधिकारी, जिल्ला प्रहरी प्रमुख, नगरपालिका र जलजला गाउँपालिकाका प्रमुख उपप्रमुखलगायत सहिद स्तम्भमा श्रद्धाञ्जली दिन पालोमा थिए । उनीहरूसँगै थिए जिल्लामा कार्यरत प्रहरी अधिकृत, जवान, अन्य सरोकारवाला ।


यही भीडमा थिए सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा ज्यान गुमाएका प्रहरीका पत्नीहरू मेनका लामगादे, लीला केसी, भीमकुमारी पौडेल र नारायणी केसी लगायत । स्तम्भमा माल्यार्पण गर्दैगर्दा सहादतप्राप्त प्रहरीपत्नी मोदी ५ बाजुङकी नारायणी केसीले पछ्यौराले मुख ढाकेर डाँको छोडिन् । बर्सेनि असोज २५ मा मनाइने प्रहरी दिवसमा निमन्त्रणा गरे पनि श्रीमान्को मृत्युपछि पहिलोपटक उनी औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी भएकी थिइन् ।


उनले स्मृति स्तम्भमा माल्यार्पण गर्नै सकिनन् । ‘उहाँको मृत्युपछि धेरै आश्वासन पाएँ । केटाकेटी साना थिए,’ उनले भनिन्, ‘पढाउन र जागिर खोज्न सहयोग गर्छौं भन्ने आश्वासन कहिल्यै पूरा भएन ।’ आफ्ना श्रीमान्जस्ता सयौं प्रहरीले कर्तव्य निर्वाहका क्रममा ज्यान गुमाएर मुलुकको शासन व्यवस्था बदलिए पनि आफ्नो मन बदल्ने कुनै बाटो नभेटेको उनले बताइन् ।


कार्यक्रममा बोल्दै दिवंगत प्रहरीपत्नी मेनका लाम्गादेले जीवनसाथी गुमाउँदा भन्दा त्यसयता मुलुकमा भएको राजनीतिक परिवर्तनले पीडाबोध भएको बताइन् । ‘एक्लै पछ्यौराले मुख ढाकेर रुन्छु,’ लाम्गादेले भनिन्, ‘मृत्यु स्वाभाविक भए पनि त्यसले दिने पीडा सहनै नसक्ने गरी बल्झिइरहेको छ ।’ राज्यले दिने सामान्य पेन्सनबाहेक चित्तबुझ्दो सहयोग नपाएको गुनासो गरिन् । बर्सेनि मनाइने प्रहरी दिवसमा जिल्ला प्रहरीमा आयोजना हुने कार्यक्रममा विगत स्मरण गर्दा मन थाम्न मुस्किल हुने प्रहरीपत्नीहरूले बताए ।


पछिल्लो समय प्रहरीमाथि उठेका आचरणका प्रश्नहरूले पनि सहिद प्रहरीको आत्मामाथि ठेस पुगेको उल्लेख गर्दै प्रहरीपत्नीहरूले त्यसमा हेक्का राख्न अनुरोध गरे । कञ्चनपुरको घटनालाई जोड्दै उनीहरूले प्रहरीलाई सर्वसाधारणले गरेको भरोसामा आँच आएको गुनासो गरे । ‘प्रहरी नागरिकको अभिभावक हुन्छ भन्ने भनाइ भ्रम साबित भएको छ,’ लीला केसीले भनिन्, ‘एक जनाले गल्ती गर्दा पनि संगठनकै बदनामी हुन्छ । प्रहरी परिवार भएकाले हामीलाई पनि छुँदोरैछ ।’ सशस्त्र द्वन्द्वका बेला मुलुकमा शान्ति स्थापनार्थ बलिदान दिएका परिवारको आँसु पुछ्नेगरी परिवर्तन ल्याउने कुरामा राज्यले चासो नदेखाएको उनीहरूले गुनासो गरे ।


सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा पर्वत जिल्लाभित्र ज्यान गुमाएका २६ जना प्रहरीको स्मरण र सम्मानमा कार्यक्रममा पुष्पगुच्छा र माल्यार्पण गरिएको थियो । गएको एक वर्षमा उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्ने विभिन्न दर्जाका प्रहरीलाई सम्मान गरिएको थियो । कार्यक्रममा पर्वतका प्रहरी प्रमुख प्रहरी नायब उपरीक्षक भुवनेश्वर तिवारीले प्रहरीको आचरण सुध्रे मात्रै आमनागरिकले विश्वास गर्ने वातावरण बन्ने दाबी गरे ।

‘हाम्रो संगठनभित्र पनि कमजोरी होला,’ उनले भने, ‘कमजोरी आफैंबाट सुधार्ने प्रयास गर्नुपर्छ । हामीले यहींबाट सुरु गरिसकेका छौं ।’ उनले आफू आएलगत्तै जिल्ला प्रहरी परिसरभित्र मद्यपान र धुम्रपान पूर्ण रुपमा निषेध गरेको बताए ।

प्रकाशित : आश्विन २६, २०७५ १०:३८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT