मनास्लु घुम्ने पर्यटक बढे

गत वर्षको तुलनामा १०.२८ प्रतिशतले पर्यटक वृद्घि 
कान्तिपुर संवाददाता

गोरखा — मनास्लु संरक्षण क्षेत्र भ्रमण गर्ने पर्यटकको संख्या गत वर्षको तुलनामा १०.२८ प्रतिशतले वृद्घि भएको छ । सन् २०१७ मा ६ हजार ९ सय २८ पर्यटकले मनास्लु संरक्षण क्षेत्रको भ्रमण गरेका थिए ।

गोरखाको मनास्लु संरक्षण क्षेत्र भ्रमणका लागि आएका पर्यटक । तस्बिर : हरिराम उप्रेती/कान्तिपुर

सन् २०१८ मा पर्यटक संख्या ७ हजार ६ सय ४० पुगेको मनास्लु संरक्षण क्षेत्र आयोजनाले जनाएको छ ।

‘गत वर्षभन्दा यो वर्ष ७ सय १२ जना बढी पर्यटक आए,’ आयोजना प्रमुख नरेन्द्र लामाले भने, ‘अनुकूल मौसमले पनि पर्यटक संख्या बढेको हो ।’ मनास्लु क्षेत्र भ्रमण गर्नेमा जर्मन र फ्रान्सका पर्यटक धेरै छन् । नेदरल्याण्ड, ब्राजिल, स्पेन, अर्जेन्टिना, जोर्डन, फिनल्याण्ड, उरुग्वे, पोल्याण्ड, जापान, चीन, टर्की, अमेरिका र दक्षिण अफ्रिकाका पर्यटक भ्रमणका लागि आउने गरेका छन् । एम–क्यापले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार सन् २०१८ मा सार्क राष्ट्रका ८६ पर्यटकले उक्त क्षेत्रको भ्रमण गरेका छन् ।

सार्कबाहेकका राष्ट्रका ७ हजार ५ सय ५४ पर्यटकले उत्त क्षेत्रको भ्रमण गरेको लामाले बताए । एमक्यापअन्तर्गतको जगतस्थित पर्यटक जाँच चौकीले पदयात्रा मार्ग भएर जाने पर्यटकको विवरण संकलन गर्दै आएको छ । ‘यति आउँछन् भन्ने लक्ष्य नै नराखे पनि ८ हजारजनासम्मले भम्रण गर्छन् कि भन्ने थियो । लगभग पर्यटक आए,’ उनले भने, ‘अघिल्ला वर्षहरूको तथ्यांक हेर्दा वर्षैपिच्छे पर्यटकको आगमन दर बढेको छ ।’ सन् २०१८ मात्र पर्यटक प्रवेश शुल्कबापत १ करोड ६९ लाख ७१ हजार ५ सय ४० रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको प्रमुख लामाले बताए ।

प्राकृतिक र सांस्कृतिक हिसाबले उक्त क्षेत्र मनमोहक रहेकाले पर्यटकको संख्यामा बर्सेनि वृद्घि भएको उनले दाबी गरे । संरक्षित जंगलमा पाइने लोपन्मुख प्रजातिका वन्यजन्तु, चराचुरुंगी, गुम्बा, हिमश्रृंखला र वातावरणले उत्त क्षेत्रमा पर्यटक तान्ने गरेको स्थानीय बताउँछन् । मार्च, अप्रिल र मे तथा अक्टोबर र नोभेम्बरलाई मनास्लु संरक्षण क्षेत्र भ्रमणको उपयुक्त समय मानिन्छ ।

संरक्षण क्षेत्रअन्तर्गत नुव्री र चुम उपत्यका पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेका छन् । ८ हजार १ सय ६३ मिटर उचाइको मनास्लु हिमालय आरोहण गर्ने पर्यटक पनि उक्त क्षेत्रमा आउने गरेका छन् । ५ हजार २ सय मिटर उचाइको लार्केपास गरेर मनाङ निस्कने पर्यटकहरू पनि उक्त क्षेत्र पुग्ने गरेका छन् । सामान्यतया आठ दिनमा लार्के पास गर्न सकिन्छ ।

विदेशी पर्यटकको मात्रै अभिलेख राख्ने गरे पनि उक्त क्षेत्र पुग्ने आन्तरिक पर्यटकको संख्या पनि बढ्दै गएको एमक्यापले जनाएको छ । विदेशीलाई प्रवेशमा निषेध मनास्लु क्षेत्रलाई सरकारले सन् १९९५ देखि मात्रै भ्रमणका लागि खुला गरेको हो । त्यसयताबर्सेनि पर्यटकको आगमन दर बढेको छ ।

खुला गरिएयता हालसम्म ५२ हजार ५ सय ८९ पर्यटक उक्त क्षेत्र पुगेका एमम्यापको तथ्यांकमा छ । ‘भूकम्प गएको वर्ष पदमार्ग असुरक्षित हुँदा पर्यटक संख्या घटेको थियो,’ प्रमुख लामाले भने, ‘पदमार्गको सुधार भएसँगै अहिले पर्यटकको संख्यामा वृद्घि हुँदै गएको छ ।’ चुमनुव्री गाउँपालिका अन्तर्गतको ल्हो, प्रोक, बिही, चुम्चेत, छेकम्पार, सिर्दिवास र सामागाउँलाई समेटेर मनासलु संरक्षण क्षेत्रका रूपमा विकास गरिएको छ ।

अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रका धेरैजसो ठाउँमा सडक सञ्जाल पुगेर पदयात्रा मार्गको दूरी छोट्टिएपछि धेरै पर्यटकको रोजाइमा मनासलु क्षेत्र पर्न थालेको पर्यटन व्यवसायीको भनाइ छ । मनास्लुको ठूलो क्षेत्रमा अझै सडक पुगेको छैन । एमक्यापलगायतका संघसंस्थाले बर्सेनि पदमार्गको सुधारसँगै पूर्वाधार विस्तारलगायतका काम गरेपछि यहाँ भ्रमण गर्ने पर्यटकलाई सजिलो भएको छ । अझै उक्त क्षेत्रको पदमार्गको सुधारको आवश्यकता रहेको स्थानीय बताउँछन् ।

चुम उपत्यका पुग्ने पदमार्गमा वर्षायाममा भीरबाट ढुंगा झरिरहने र पहिरोले पदमार्ग कटान गर्दा असुरक्षित हुने छेकम्पारका लोप्साङ लामाले बताए ।

प्रकाशित : पुस २७, २०७५ ०९:४५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

लापसे जाँच्ने ‘टेस्ट किट’

लागूऔषध प्रयोगकर्ताको पहिचान गरी दुर्व्यसन रोक्न टेस्ट किट 
प्रयोगकर्ताले ६ महिनाअघि लागूऔषध सेवन गरेको भए पनि किटले देखाउने 
कान्तिपुर संवाददाता

लेखनाथ — लागूपदार्थ सेवन (लापसे) गरे/नगरेको जाँच्न कास्कीको रूपा गाउँपालिकाले टेस्ट किट भित्र्याएको छ । गाउँपालिकाले एक महिनाअघि भित्र्याएको टेस्ट किटको परीक्षणसमेत गरिसकेको छ । 


बेलायतको एटलास मेडिकल कम्पनीद्वारा उत्पादित किट जिल्ला प्रहरी कार्यालयमार्फत गाउँपालिकामा भित्रिएको हो । गाउँपालिका अध्यक्ष नवराज ओझाले लागूऔषध प्रयोगकर्ताको पहिचान गरी दुव्र्यसनी रोक्न टेस्ट किट खरिद गरेको बताए । प्रतिकिट १ सय ५० रुपैयाँ तिरेर पहिलो चरणमा २ सयवटा ल्याएको उनले जनाए ।

गाउँपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख आनन्दलाल जोशीका अनुसार गर्भवती परीक्षण किटजस्तै देखिने उक्त यन्त्रमा पिसाव राख्नुपर्छ । ड्रपरले केही थोपा पिसाव राखेपछि लागूपदार्थ प्रयोगकर्ता भए ‘पोजेटिभ’, नभए ‘नेगेटिभ’ देखाउँछ । ‘सी’ मा एउटा रातो घेरा देखिए पोजिटिभ हुन्छ । ‘सी’ र ‘टी’ दुवैमा रातो घेरा देखिए नेगेटिभ हुन्छ । गर्भवती परीक्षण किट र यसमा ठयाक्कै उल्टो छ । ‘यसले खासगरी गाँजा सेवन गरेनगरेको देखाउँछ,’ जोशीले भने, ‘अन्य प्रकारका लागूऔषध प्रयोग गरेनगरेको पनि परीक्षण गर्न मिल्छ ।’ प्रयोगकर्ताले ६ महिनाअघि लागूऔषध सेवन गरेको भए पनि किटले देखाउँछ ।

गाउँपालिकाले एक महिनाको अवधिमा लागूऔषध प्रयोगकर्ता विद्यार्थीको पहिचान गरेको छ । गाउँपालिकाभित्रका १० माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ९ र १० मा पढ्ने २ सय विद्यार्थीको ‘लापसे’ जाँच गरेको छ । जसमध्ये २४ विद्यार्थीले लागूऔषध प्रयोग गरेको भेटिएको छ । तीमध्ये ९ मा पढ्ने ९ र १० मा पढ्ने १५ छात्र छन् । गाउँपालिकाले बिहीबार देउरालीको विश्वशान्ति माविमा आयोजना गरेको दुव्र्यसनी तथा लैंगिक हिंसाविरुद्ध विद्यालयस्तरीय सचेतना कार्यक्रममा उक्त तथ्यांक सार्वजनिक गरेको हो ।

स्वास्थ्य शाखाले ३ सय ५२ विद्यार्थीको रगत, सुगर, प्रोटिन, पीएच जाँच्ने क्रममा विद्यार्थीको पिसावको नमूनासमेत संकलन गरेको थियो । लागूऔषध प्रयोगकर्ता विद्यार्थीको नाम भने गाउँपालिकाले सार्वजनिक गरेको छैन । विद्यालयस्तरका कार्यक्रम गरेर सचेत गराइरहेको छ ।

गाउँपालिका अध्यक्ष नवराज ओझाले अहिले किटको बारेमा जानकारी गराएर ६ महिनापछि पुन: जाँच गर्ने बताए । ‘त्यतिखेर पनि लागूऔषध प्रयोग गरिरहेको भेटिए विद्यार्थीका अभिभावकसँगै कुरा गर्छौं,’ उनले भने, ‘त्यतिले पनि नभए पुन:स्र्थापना केन्द्रमा लैजान पहल गर्छौं ।’ उनले गाउँपालिकामा लागूऔषध दुव्र्यसनीको उतिसारो समस्या नभए पनि प्रयोगकर्ता शून्यमा झार्न किट भित्र्याएको जनाए । ‘विद्यालयबाट सुरु भएको यो अभियान स्थानीय युवा क्लब र टोलसम्म पुग्छ,’ उनले भने, ‘छोराछोरीको लापसे परीक्षण गराउन चाहने अभिभावक गाउँपालिकाबाट सित्तैमा किट पाउँछन् ।’

नेपालमै पहिलोपल्ट रूपामा किट भित्र्याएको उनको दाबी छ । ‘लागूऔषध दुव्र्यसनको डरलाग्दो अवस्था छैन,’ उनले भने, ‘सम्भावित घटनालाई रोक्न यो कदम चालेका हौं ।’ उनले अर्कोपल्ट जाँच गर्दा प्रयोगकर्ता शून्यमा झार्न विद्यालयस्तरीय सचेतना कार्यक्रम गरिरहेको उल्लेख गरे । गाउँपालिकाले गाँजा खेती फँडानीलाई पनि प्राथमिकतामा राखेको छ ।

कास्की प्रहरी प्रमुख ओमबहादुर रानाले किटको प्रयोग सम्भवत: रूपा गाउँपालिकाले नेपालमै पहिलोपल्ट गरेको बताए । गाउँपालिकाको भीरचोकमा रहेको चन्द्रप्रभा मावि र देउरालीको विश्वशान्ति माविमा बिहीबार सचेतना कार्यक्रममा उनले विद्यार्थी र अभिभावकसँग अन्तरक्रिया गरे । उनले कास्कीमा लागूऔषध दुव्र्यसनी प्रमुख समस्याका रूपमा देखिएकाले सचेत रहन आग्रह गरे । उनले कास्कीको त्रिवर्षीय अपराध तथ्यांकसमेत प्रस्तुत गरे ।

तथ्यांकअनुसार सबैभन्दा धेरै अपराध लागूऔषधसँग सम्बन्धित छन् । लागूऔषध दुव्र्यसनमा फस्ने १६ देखि २५ वर्ष उमेर समूहका धेरै छन् । ‘साथीको लहैलहैमा धेरै दुव्र्यसनमा फसिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘रमाइलो गर्ने नाममा छोराछोरी बिग्रिरहेको अभिभावकले पनि ख्याल पुर्‍याउनुपर्छ ।’

सचेतना कार्यक्रममा कास्कीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी चक्रबहादुर बुढाले मुख्यत: अभिभावक र शिक्षकको रेखदेख राम्रो
हुँदा विद्यार्थीले सही बाटोमा हिँड्न प्रेरणा मिल्ने बताए ।

प्रकाशित : पुस २७, २०७५ ०९:४३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT