बस्तीमा आगलागीको जोखिम

नवीन पौडेल

नवलपुर — पूर्वी नवलपरासीको गैंडाकोट नगरपालिका– ३ मा देउराली सामुदायिक वनमा आइतबार डढेलो लाग्यो  । डढेलो समयमै नियन्त्रण नहुँदा मानव बस्तीसम्म फैलियो  ।

जंगल नजिकैका २ घरमा आगो सल्कियो । आगलागीले घरसंगै ३ बाख्रा पनि जले । स्थानीय टोलनाथ आचार्यको घर पूर्ण रूपमा जलेर नष्ट भएको छ भने केदारनाथ मिश्रको घरमा क्षति पुगेको छ ।


आचार्यको घरमा रहेका गरगहना, लत्ताकपडा, अन्नपात पूर्णरूपमा नष्ट भएको छ । तीब्र गतिमा चलेको हावाहुरीले आगो फैलिएपछि वरपर रहेका स्थानीय त्रसित बने । आगलागी नियन्त्रणको प्रयास भएपनि पहाडी भेगमा दमकल र पानीको अभावले सम्भव भएन् ।

‘सुख्खा मौसममा वनजंगलमा डढेलो लाग्ने गर्छ । हावाहुरीको कारण नजिकै रहेको बस्तीमा आगो आउँदा पनि निभाउन सकिएन,’ गैंडाकोट– ३ का वडाध्यक्ष शिवकान्त तिवारीले भने, ‘दमकल नहुनु र भौगोलिक अवस्था विकट भएको कारण अन्य समयमा पनि यस क्षेत्रमा आगलागी भएमा नियन्त्रण गर्न कठिनाइ हुने गरेको छ ।’


गैंडाकोट नगरपालिकासंग आफ्नै दमकल छैन् । भरतपुर महानगरपालिकाको दमकल घटनास्थल पुग्न करिब एक घण्टा लाग्यो । पूर्वपश्चिम राजमार्गको गैंडाकोटबाट ९ किलोमिटर उत्तरमा रहेको बस्ती पुग्न दमकललाई करिब एक घण्टा लाग्यो । सडकको अवस्था जीर्ण रहेको र खानेपानीको अभाव रहेको ढोडनीका स्थानीयले आगो लागेपनि नियन्त्रणका लागि स्रोतसाधन नहुँदा टुलुटुलु हेर्नुबाहेक अन्य विकल्प थिएन ।


ढोडेनीमा मात्र होइन, पूर्वी नवलपरासीको उत्तरी पहाडी क्षेत्रको जंगलमा वर्षेनी भिषण आगलागी हुने गरेको छ । खोरिया फाँड्ने नाममा आगो लगाउदा वर्षेनी क्षति पुग्ने गरेको छ ।


दकमल किन्न आनाकानी
सुख्खायाम सुरु भएपछि तराईमा आगलागीको जोखिम बढी हुन्छ । तर, त्यसका लागि पूर्वतयारी भने छैन । पूर्वी नवलपरासीमा दमकल अभावमा आगलागीका घटना समयमा नै नियन्त्रणमा आउन नसक्दा वर्षेनी क्षति बढेको छ । जिल्लाभर एउटा मात्र दमकल छ । सदरमुकाम कावासोतीमा रहेको दमकल ग्रामीण भेगमा पुग्न घण्टौं लाग्ने भएपछि थप समस्या हुने गरेको छ । गर्मी मौसम सुरु भएसंगै आगलागीका घटना बढ्छन् । समयमै नियन्त्रणमा लिन नसक्ने हो भने यस्ले धेरै मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्‍याउछ । यस्तो विपत्तिका लागि पूर्व तयारी आवश्यक पर्छ ।

अग्नि नियन्त्रण टोली र दमकल अत्यावश्यक भए पनि पूर्वी नवलपरासीमा भने एउटा मात्र दमकलको भरमा चलिरहेको छ ।


बैठक भत्ता बुझ्ने र राजनीतिक कार्यक्रममा मात्र सहभागी जनप्रतिनिधिले दमकल मर्मतमा ध्यान नदिएको स्थानीयको आरोप छ । देवचुली– ३ का रमाकान्त ओझाका अनुसार सामुदायिक बनले समय समयमा आगलागी नियन्त्रणका लागि तालिम प्रदान गरेपनि स्रोत र साधनको अभावमा प्रभावकारी हुन सकेको छैन । ‘वर्षेनी जंगलमा लागेको आगोले बस्तीमा क्षति पुर्‍याएको छ,’ उनले भने, ‘फजुल र विलासिताका लागि लाखौंको सवारी खरिद गर्ने स्थानीय तहले दमकल किन्न भने आनाकानी गर्ने गर्दछन् ।’


दमकल सञ्चालनका लागि चालक, तालिमप्राप्त अग्नि नियन्त्रक र इन्धनमा समेत ठूलो खर्च हुने भएकाले स्थानीय तहले दमकल किन्ने हिम्मत गर्दैनन् । गाउँपालिकामा त झन् ५० देखि ६० लाख पर्ने दमकल किन्ने बजेट विनियोजन गर्न समेत समस्या छ । गैडाकोट नगरपालिकाका प्रमुख छत्रराज पौडेलले दमकदल खरिदका लागि पहल भइरहको बताए । एउटा मात्र स्थानीय तहले सञ्चालन गर्न नसके पनि नजिकै रहेका अनय स्थानीय तहसँग सहकार्य गरेर भए पनि अग्नि नियन्त्रण टोली र दमकल किन्नुपर्ने आवश्यकता महसुस भएको पौडेलले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७६ १०:५६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्वास्थ्य केन्द्रमा शल्यक्रिया

कान्तिपुर संवाददाता

बागलुङ — सीमित स्रोतसाधन र जनशत्तिका बाबाजुद जिल्लाको पश्चिम क्षेक्रको बुर्तिबाङ स्वास्थ्य केन्द्रमा नियमित सुत्केरी शल्यत्रिया सेवा सञ्चालनमा छ  । चार चिकित्सकसहितका स्वास्थ्यकर्मीले नियमित शल्यक्रियाको सेवा दिएका हुन्  ।

‘हामीलाई अपरेशन गर्नै पर्ने बाध्यता होइन, तर आएका बिरामीलाई टाढा पठाउन चाहेका छैनौं,’ केन्द्र प्रमुख डा कृष्णहरि श्रेष्ठले भने, ‘टाढा पठाएमा बिरामीले हजारौं खर्चनुपर्ने बाध्यता छ ।’

सुत्केरी गराउनु पर्ने अपरेसन सेवा नियमित दिएको उनले बताए । जटील प्रकृतिका सुत्केरी पनि यही गराउने केन्द्रले जनाएको छ ।

दैनिक एक सय बढी बिरामी आउने केन्द्रबाट रिफर भएमा पाल्पा वा पोखरा जानुपर्छ । त्यसका लागि बिरामीले कम्तिमा १० हजार खर्चनुपर्ने बाध्यता छ ।

‘सामान्य समस्या भएपनि बिरामीले धेरै खर्च र दुःख पाउन नपारोस भनेर सेवा थालेका हौं’ चिकित्सक दिलिप कोजले भने, ‘केही समय दक्ष प्रसुतीकर्मीको अभावमा रोकिएको सेवा संचालन गरेका र्हौ ।’

केही वर्षअघि अपरेशन सेवा दिएको यो केन्द्रमा डाक्टर अभावमा काम रोकिएको थियो । केन्द्रमा कम्तीमा २ स्टाफ नर्स र ४ सहायकस्तरका स्वास्थ्यकर्मी आवस्यक भएको श्रेष्ठले बताए ।

‘यहीं डाक्टर भएकोले ज्यान बचाएर बच्चा जन्माउन पाएँ,’ ढोरपाटन नगरपालिका ९ सुपुरदुङकी २७ वर्षीया अमृता पुनले भनिन्, ‘यहाँ नभएको भए पाल्पा पुग्नुपर्ने बाध्यता थियो ।’ उल्टो र म्याद काटेकोले अपरेशन गर्नुपर्ने भएपछि उनलाई अन्यत्र नजान सल्लाह दिँदै केन्द्रमै अपरेशन गराइएको थियो ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७६ १०:५५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT