लेकमा रोपाइँ धमाधम

कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — वर्षा चाँडै सुरु भएसँगै जिल्लाका ग्रामीण भेगका किसान धान रोप्न व्यस्त भएका छन् । मुख्यबालीका रूपमा रहेको धान किसानले लेकदेखि बेंसीसम्म रोप्ने गर्छन् । करीब १ हजार ६ सय मिटर उचाइभन्दा मुनिका खेतमा धान लगाइन्छ ।

लमजुङको मर्स्याङ्दी गाउँपालिका ५ घेर्मुफाँटमा धान रोप्दै किसान ।तस्बिर : आश गुरुङ/कान्तिपुर

प्रायः ठाउँमा गहुँ, करु र आलुलगायतका बाली भित्र्याएपछि धान रोपाइँ थालिएको छ । बर्खे मकै रोपेको ठाउँमा भने एक महिनापछि मात्रै धान रोपिन्छ ।

क्व्होलासोंथर गाउँपालिका–६ पसगाउँका किसान धमाधम धान रोपिरहेका छन । वडाध्यक्ष मनलाल गुरुङका अनुसार
कौंरोस्याउँरो र पोलीलगायत खेतमा रोपाइँ धमाधम चलिरहेको छ । एक सातादेखि रोपाइँमा व्यस्त रहेको उनले बताए । ‘गाउँको बढी धान उत्पादन हुने र झिनुवा धान उत्पादन हुने खेत नै यही हो । पानी परेर सिँचाइ पुग्न थालेपछि व्यस्त भएका छौं,’ उनले भने ।

मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–५ घेर्मुका किसान पनि धान रोप्न व्यस्त रहेको स्थानीय घनश्याम घलेले बताए । ‘गाउँका प्रायः सबैलाई यतिबेला रोपाइँको चटारो रहेको छ,’ उनले भने, ‘खेतमा लगाएको आलु निकालिसकियो । गहुँ र करु थन्काइसकियो । सिँचाइ सुविधा भएकाले धान रोप्न थालेका छौं ।’ उक्त गाउँमा एकले र मार्सी धान रोपिन्छ । पहिलेको तुलानामा मार्सी धान भने कम लगाउने गरिएको छ ।

जिल्लाका अन्य स्थानमा पनि रोपाइँ चलिरहेको किसानले बताएका छन् । कृषि ज्ञान केन्द्रका वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत रोहिणीराज घिमिरेले पानीको स्रोत र सिँचाइ पुगेका ठाउँमा रोपाइँ थालिएको बताए । ‘माथिल्लो क्षेत्रमा गहुँ, जौ र आलु लगाउने ठाउँमा सबै बाली भित्र्याएपछि यतिबेला किसान रोपाइँमा व्यस्त भएका छन्,’ उनले भने ।

केन्द्रका अनुसार जिल्लाको १४ हजार ७ सय ८८ हेक्टर जग्गामा धान खेती हुन्छ । चालु आर्थिक वर्षमा ४५ हजार ६ सय ३९ मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो । आव २०७४/०७५ मा १४ हजार ७ सय ९१ हेक्टरमा धान लगाइएकामा ४४ हजार ५ सय ४५ मेट्रिक टन उत्पादन भएको केन्द्रले जनाएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गाउँबाट योजना आएन

ठाकुरसिंह थारु

बर्दिया — स्थानीय सरकारले बस्तीस्तरका योजना छनोट गर्न ढिलाइ गरेपछि विकासका योजना गाउँमै सीमित भएका छन् । चालु आर्थिक वर्ष सकिन एक महिना मात्र बाँकी रहँदा योजना छनोटको पहिलो चरण पनि पूरा भएको छैन ।

गुलरिया नगरपालिकाले योजना छनोटको काम सुरु गरेकै छैन । नीतिअनुसार हालसम्म कम्तीमा पनि स्थानीय सरकारलेयोजना छनोटका लागि चौथो चरण पूरा गरिसक्नुपर्थ्यो ।

गुलरिया नगरपालिकाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रामप्रसाद पौडेलले विभिन्न कारणले योजना छनोटको काम सुरु हुन नसकेको बताए । ‘जनशक्ति अभाव छँदै छ । नयाँ आर्थिक वर्षका लागि वडालाई बजेट छुट्याउनुपर्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले योजना छनोटको काम सुरु हुन नसकेको हो ।’ वडाध्यक्षसँग बजेटबारे छलफल गर्नै बाँकी रहेको उनले बताए । ‘ढिलो भइसक्यो,’ उनले भने, ‘अब विलम्ब हुँदैन । छिट्टै सुरु गर्छौं ।’

योजना छनोटको पहिलो चरणअन्तर्गत गएको चैत मसान्तभित्रै बजेट सिलिङ प्रदेश सरकारलाई पठाइसक्नु पर्छ । तर, स्थानीय सरकारले समयमै आयव्यय प्रक्षेपण पठाउन सकेनन् । दोस्रो चरणमा स्थानीय सरकारले आफूसँग भएको स्रोत तथा अनुमान बजेट वैशाख १० भित्रै तयारी गर्नुपर्ने थियो । त्यसलगत्तै बस्ती तथा योजना छनोट कार्यक्रम सुरु गर्नुपर्नेमा तहगत रूपमैढिलाइ भइआएको असर तल्लो तहसम्म परेको हो ।

वैशाख मसान्तभित्रै बस्तीमै पुगेर आवश्यक पर्ने विकासका योजना छनोट गरिसक्नुपर्ने प्रावधान छ । तर, योजना छनोटको काम पहिलो चरणकै हुन नसकेपछि बस्तीस्तरको काम प्रभावित भएको हो । त्यस्तै चौथो चरणमा वडा तहमा छनोट भएका योजनाको प्राथमिकीकरण गर्नुपर्छ । जुन जेठ १५ भित्रै हुनुपर्ने कार्यतालिका थियो ।

पाँचौं चरणमा असार ५ भित्रै बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमा गर्नुपर्ने तालिका छ । छैटौं चरणमा गाउँ तथा नगरपालिकाको बजेट तथा कार्यक्रम स्वीकृत गरी असार १० भित्रै सक्नु पर्नेछ । सातौं चरणमा गाउँ तथा नगरसभाबाट स्वीकृत नीति तथा कार्यक्रम कार्यान्वन गर्नुपर्ने भए पनि ती काम अधिकांश स्थानीय तहमा अहिलेसम्म भएका छैनन् ।

यहाँका ६ नगरपालिका र २ गाउँपालिका कुनैमा पनि बजेटको पूर्वतयारी नगरिएका कारण बस्तीका योजना कार्यान्वयनमा समस्या आएको बढैयाताल गाउँपालिकाका कार्यकारी अधिकृत लालबहादुर योगीले बताए । अहिले वडास्तरबाट योजना आउने क्रम जारी रहेको उनको दाबी छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT