कन्याद्वारा बाबुको काजकिरिया

प्रताप रानामगर

दमौली — सुरुमा छोरीले काजकिरिया गर्न हुँदैन भन्ने आबाज उठेको थियो । तर यो अन्धविश्वासमात्रै रहेको भन्दै आँबुखैरेनी–२ मार्कीचोकका तीन दिदीबहिनी यतिबेला बाबुको क्रियामा छन । २० वर्षीया चिज मगर र उनकी दुई बहिनी १८ वर्षकी बिनीता र १६ वर्षीया सविना मगर बाबु प्रितमको काजकिरियामा बसेका हुन । तीनैजना छोरीले बाबुको शवमा दागबत्ती पनि दिएका थिए । 

‘सामाजिक कुरीति र अन्धविश्वास अन्त्यका लागि तीन जना दिदीबहिनी बाबुको काजकिरिया गरेका हौं,’ चिजले भनिन्, ‘समाजका केही मान्छेले छोरीले काजकीरिया गर्नु हुँर्दैन भनेका थिए । हामीले त्यसलाई मान्नुपर्छ भन्ने ठानेनौं ।’ अन्तिम संस्कारका लागि बाबुलाई घाटसम्म पुर्‍याएर दागबत्ती दिएको पनि उनले बताइन् ।

बाबाले तिमीहरूनै मेरो छोरा हौ भनेको सम्झेपछि आत्मबल बढेको र अन्धविश्वासविरुद्ध लाग्न प्रेरणा मिलेको उनले बताइन । सुरुमा केहीले कुरा काटे पनि अहिले भने त्यस्तो केही नसुनिएको दिदीबैनीले बताए । काजक्रियामा खासै समस्या नभएको र आफन्त, इष्टमित्र आएर रेखदेख गरिरहेको सविनाले बताइन । छोरीसँगै आमा ४४ वर्षीया मनमाया मगर पनि किरियामा छिन् । छोरीहरूले बाबुको इच्छा अनुसारै क्रिया गरेको उनले बताइन । ‘छोरा नभए पनि के भोर छोरीले छोरा जस्तैसबै कष्ट गरेका छन छोरीले,’ उनले भनिन् ।

छोरीहरूको इच्छा अनुसार नै दाइको काजकिरियामा संलग्न गराइएको काका थमबहादुर मगरले बताए । ‘दाईको पनि इच्छा थियो । छोरीहरूको स्वास्थ्यमा ध्यान दिएका छौं । समाजका मान्छे आलोपालो गरेर रेखदेख गरेका छन,’ उनले भने । तीनै कन्या नानीले बाबुको काजकिरिया गरेर राम्रो उदाहरण दिएको स्थानीय सोलबहादुर चितौरे मगरले बताए ।

गाउँमा अहिलेसम्म छोरीले काजकिरिया गरेका थिएनन । मगर दिदीबैनीले सामाजिक विकृती हटाउन साहस गरेर सकरात्मक सन्देश दिएको उनको भनाइ थियो । घरको आर्थिक अवस्था दयनीय छ । तीनै जना नानीहरू पर्ढ्दै छन् । तीन जनाको पढाइ खर्च नै चुनौती छ । सहयोगी मनलाई पढाइ खर्चका लागि सहयोग गरिदिन उनले आग्रह गरे ।

ठूली छोरी चिज आबुखैरेनी क्याम्पसमा शिक्षा शास्त्रको स्नातक दोस्रो वर्षमा अध्ययनरत छिन् । विनिता रामशाहमा कक्षा १२ मा र कान्छीछोरी सविना एक्टिभ स्कुलबाट एसईई दिएर बसेकी छिन् । बाबुको असार १ गते निधन भएको थियो ।

प्रकाशित : असार ११, २०७६ ०९:५१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

ल्यान्डफिल नहुँदा सेतीमा फोहोर

प्रताप रानामगर

दमौली — तनहुँको भिमाद नगरपालिकामा ल्यान्डफिल साइट नहुँदा बजारको फोहोर सेती नदीमा फाल्ने गरिएको छ । अव्यवस्थित रुपमा फालिने फोहोरका कारण नजिकको बस्तीमा दुर्गन्ध फैलिएको छ भने नदी पनि प्रदूषित हुने गरेको छ । 

भिमाद–६ साँढेहुलस्थित नदी किनारमा फोहोर फालिँदा नजिकैको जनज्योति क्याम्पस र म्याग्दे–५ छाङपाटन बस्तीमा दुर्गन्ध फैलिएको हो । दुर्गन्धले गाउँमा बसिनसक्नु भएको स्थानीय मीरा थापाले बताइन् । ‘फोहोरको दुर्गन्धले बसी खप्नु छैन,’ उनले भनिन्, ‘घरमा बस्दा पनि नाक थुन्नुपर्छ ।’ पशुजन्य हाडखोर र सडेको छाला र फोहोरमा आगो लगाउँदा गन्धले सासर्फेर्न गाह्रो हुने उनले बताइन् ।

फोहोर नफाल्न भिमाद नगरपालिकालाई पटकपटक अनुरोध गरे पनि सुनुवाइ नभएको स्थनीयले बताएका छन् । फोहोरको दुगर्न्धले गाउँका २ सय घर परिवारलाई असर पारेको छ । म्याग्दे–५ का वडाध्यक्ष शिवबहादुर आलेले फोहोरको दुर्गन्धले छाङपाटनमा असर परेको बताए । ‘फोहोरले पारेको असर र जनताको गुनासो भिमादलाई पत्राचार गरी जानकारी गराएका छौं,’ उनले भने, ‘तर, सुनुवाइ भएन ।’

गाउँपालिकाले पनि पत्राचार गर्दै फोहोर व्यवस्थापन गर्न भनेको उनले बताए । फोहोरको दुर्गन्ध जनज्योति क्याम्पसमा परिसरसम्म आएको क्याम्पस प्रमुख केशवराज काफ्लेले बताए । फोहोरमैलाको व्यवस्थापन गर्न सकिएन भने पठनपाठनमा समस्या देखिने उनको भनाइ छ ।

भिमादको प्रमुख समस्या ल्यान्डफिल साइड रहेको नगरप्रमुख मेखबहादुर थापाले बताए । ‘यो दीर्घकालीन समस्याको रूपमा छ,’ उनले भने, ‘ल्यान्डफिलका लागि जग्गाको खोजी भइरहेको छ । तर टुंगो लागेको छैन ।’ वडा ६ र ७ बाटै स्थायी ल्यान्डफिल साइडको खोजी भइरहेको उनले बताए ।

रातढुंगा क्षेत्रमा ल्याण्डफिलका लागि अध्ययन भइरहेको उनको भनाइ छ । बजारबाट निस्केका फोहोरलाई व्यवस्थित गर्नका लागि फोहोरको वर्गीकरण गर्नुको विकल्प नभएकाले कुहिने र नकुहिने वर्गीकरण गरेर व्यवस्थापन गर्ने तयारी भइरहेको उनले बताए ।

तनहुँ उद्योग वाणिज्य संघ भिमाद बजार एकाइले नगरपालिकाको सहयोग र समन्वयमा ५ वर्षदेखि फोहोरमैला व्यवस्थापन गर्दै आएको छ । संघका सचिव दयानिधि पौडेलले बजारलाई सफा र स्वच्छ बनाउन फोहोरमैला संकलन गरेर व्यवस्थापन गरेको बताए । भिमाद बजारबाट सातामा १२ देखि १४ ट्याक्टर फोहोर संकलन हुन्छ । बजारका एक हजार ५ सय १० घरधुरीबाट रकम उठाएर फोहोर संकलन गरिन्छ ।

प्रकाशित : असार १०, २०७६ १०:२३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT