बलात्कार मुद्दामा शून्य सहनशीलता

५ वर्षमा ३२ मुद्दा
काशीराम डाँगी

रोल्पा — जिल्लामा जबरजस्ती करणी मुद्दाको निष्पक्ष अनुसन्धान र छानबिन गरेर पीडितलाई न्याय प्रदान गर्न सरोकारवालाले माग गरेका छन् ।

जिल्ला प्रहरीले मंगलबार सदरमुकाममा आयोजना गरेको ‘जबरजस्ती करणी अपराध अनुसन्धान तथा नियन्त्रण अभियान’ अन्तर्गत कार्ययोजना निर्माण कार्यक्रमका सहभागीले जबरजस्ती करणी, त्यससम्बन्धी उद्योग र यौनजन्य हिंसाविरुद्ध कडा रूपमा प्रस्तुत हुन प्रहरीसित माग गरेका हुन् ।

सहभागीले प्रहरीले चनाखो भएर निष्पक्ष अनुसन्धान गर्नुपर्नेमा जोड दिए । अधिकारकर्मी श्रीकुमारी रोकाले अपराध ढाकछोप गर्न राजनीतिक दलले दबाब दिने गरेको आरोप लगाइन् । ‘सबै प्रकारका अपराधलाई जस्तै जबरजस्ती करणी र बलात्कारका घटनालाई ढाकछोप गर्न राजनीतिक संरक्षण दिनु राम्रो होइन,’ उनले भनिन्, ‘प्रहरीले पनि निष्पक्ष र शून्य सहनशीलताको सिद्धान्तअनुसार अनुसन्धानलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्छ ।’ जिल्लामा जबरजस्ती करणीका घटना वृद्धि भएकोमा चिन्ता थपिएको उनले बताइन् । यसलाई रोक्न नसकिए भावी पुस्ताले ठूलो पीडा सहनुपर्ने अवस्था आउने उनले बताइन् ।

रोल्पा नगरकी उपमेयर मनकुमारी घर्तीमगरले समाजमा जनचेतना वृद्धि गर्न स्थानीय तहको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुने उल्लेख गर्दै त्यसका लागि आमा समूह, महिला समूह तथा विद्यालयमा समेत सहभागिता विस्तार गर्नुपर्ने योजना अघि बढाएको सुनाइन् । नगर न्यायिक समिति संयोजकसमेत रहेकी उनले सबै प्रकारका चुनौतीका बीच समितिले काम गरिरहेको बताइन् । उनले पीडितलाई सुरक्षित स्थानमा राखेर थप अनुसन्धान गर्न सेफ हाउस निर्माणको अवधारणा अघि सारिएको जानकारी दिइन् ।

रोल्पा जिल्ला अदालतका स्रेस्तेदार मानबहादुर विष्टले अदालतमा दर्ता हुने घटनामध्ये जबरजस्ती करणी तथा बलात्कारसँग सम्बन्धित मुद्दाको संख्या बढी भएको बताए ।

उनले यस्ता अपराधप्रति शून्य सहनशीलताको सिद्धान्तअनुसार कार्य गर्नुपर्ने सुझाव दिए ।

विगत ५ वर्षको अवधिमा भएका जबरजस्ती करणीका घटनाको तथ्यांक प्रस्तुत एवं विश्लेषण गर्दै प्रहरी नायब उपरीक्षक ज्ञानेन्द्रप्रसाद फुयालले यस अवधिमा यौनजन्य हिंसाका घटनामा वृद्धि भएको बताए । ‘जबरजस्ती करणीसम्बन्धी घटनालाई मुद्दाको रूपमा दर्ता गर्ने चेतना कम भएकाले यसलाई विस्तार गर्नुपर्ने देखिन्छ,’ प्रनाउ फुयालले भने । उनका अनुसार ५ वर्षको अवधिमा रोल्पामा जबरजस्ती सम्बन्धीका ३२ घटना भए ।

प्रहरीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७०/७१ मा जबरजस्ती करणी ६, जबरजस्ती करणी उद्योग १, ०७१/७२ मा जबरजस्ती करणी २, जबरजस्ती करणी उद्योग ३, ०७२/७३ जबरजस्ती करणी २, जबरजस्ती करणी उद्योग १, ०७३/७४ मा जबरजस्ती करणी ८, जबरजस्ती करणी उद्योग ३, ०७४/७५ को हालसम्म जबरजस्ती करणी ५ र जबरजस्ती करणी उद्योगका १ घटना दर्ता भएका छन् । यसरी जबरजस्ती करणीका २३ वटा र जबरजस्ती करणी उद्योगका ९ घटना छन् । तीमध्ये अधिकांश मुद्दा अदालतबाट फैसला भएको र केहीको अनुसन्धान जारी राखिएको फुयालले बताए ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी गञ्जबहादुर महरा क्षत्रीले जबरजस्ती करणी, जबरजस्ती करणी उद्योग र बलात्कार लगायतका घटनालाई गम्भीर अपराधको घटना मान्दै न्यायिक प्रक्रिया अघि बढाउनु पर्ने बताए । ‘जबरजस्ती करणीको घटना मानवको अस्मितामाथिको अपराध भएकाले निस्पक्ष छानविन गर्नुपर्ने हुन्छ,’ उनले भने । जबरजस्ती करणी र बलात्कार घटनाको प्रमाण संरक्षण गर्न, निस्पक्ष अनुसन्धान गर्न तथा जाहेरीकर्ता र साक्षीको सुरक्षा गर्न प्रहरीलाई निडर भई लाग्न निर्देशन समेत दिए ।

प्रकाशित : चैत्र २२, २०७४ ११:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुल निर्माणमा ढिलाइ

आगामी असोजमा सक्ने समयसीमा, तर अहिलेसम्म बनेन एउटै पिलर
कमल पन्थी

बर्दिया — नेपाल–भारत सीमा जोड्ने सुरजपुरस्थित सर्यु नदीमा निर्माण भइरहेको पुलको काम अलपत्र बनेको छ । ठेकेदार कम्पनीले लापरबाही गर्दा निर्माण अलपत्र भएको हो ।

बर्दियाको गुलरिया सुरजपुरस्थित सर्यु नदीको पुल निर्माणस्थल । पुल निर्माणको ठेक्का भएको २० महिना बितिसक्दा एउटा पिलरसमेत बनेको छैन । तस्बिर : कमल

पुलको काम आगामी वर्षात् अगाडि पूरा नभएमा दुबै मुलुकबीच आउजाउ बन्द हुने निश्चित छ । लामो समयसम्म पुल तयार नभएपछि स्थानीय निराश छन् ।

हुलाकी सडक आयोजनाअन्तर्गत यसको निर्माण थालिएको हो । ०७५ साल असोज मसान्तभित्र काम सम्पन्न गर्ने लक्ष्य छ । यसको ठेक्का बीटी शिवराम जेभीले करिब ७ करोडमा लिएको थियो । ०७३ असार मसान्तमा हुलाकी आयोजनाबाट ठेक्का लिएको जेभीले एउटा पिलरसमेत निर्माण गरेको छैन । ४० मिटर लम्बाइ र दुईवटा पिलर निर्माण गर्नु पर्ने २० महिना बितिसक्दा पनि कामले गति लिएको छैन । भारतीय सीमा नाका मुर्तिहा जोड्ने उक्त पुलको काम ठेकेदारको लापरवाहीले अघि बढ्न नसकेको स्थानीय बताउँछन् ।

हुलाकी आयोजनाले दबाब दिए पनि निर्माण कम्पनीले अटेर गरेको छ । तोकिएको समयमा पुल निर्माण हुने सम्भावना न्यून बन्दै गएकाले म्याद थप गर्ने अवस्था आउने आयोजना स्रोतले बतायो । निर्माण कम्पनीका लेखा अधिकृत अनिलकुमार सिंहले नेपालभरि एक हजारभन्दा बढी ठेक्का जेभीले लिएकोले सम्झौताअनुसार समयमा काम गर्न नसकिने बताए । ‘गत साउनमा आएको बाढीले काम गर्न दिएन,’ उनले भने, ‘खोलामा डाइभर्सन गरी पुल निर्माणको काम गरिँदै आए पनि समय लाग्ने भएको छ ।’ पुलनजिक सार्वजनिक सूचना पाटी राखिनेबाहेक अरू काम भएको छैन । पुल निर्माण गर्न ठेकेदार कम्पनीले खासै चासो नदिएको उद्योग वाणिज्य संघ बर्दियाका अध्यक्ष वीरबहादुर चौधरीले गुनासो पोखे ।

भारतसँग जोडिने यो सडक सुरक्षाका दृष्टिले निकै संवेदनशील छ । सीमानजिक निर्माण गरिने पुल नहुँदा वर्षात्मा सुरक्षाकर्मीलाई गस्ती गर्न समस्या आउने बताउँछन् । आयोजना प्रमुख सौरभ बज्राचार्यले समयमा काम सम्पन्न गर्न ठेकेदारलाई कडाइ गरिएको बताए । ‘तोकिएको समयमा पुल नसके ऐनअनुसार कारबाही गरिने छ,’ उनले भने ।

६ वर्षअघि करिब २ करोड ५० लाखको लागतमा निर्माण भएको नजिकैको अर्को पुल भने दक्षिणपट्टि नदीकटानले जोखिममा परेको छ । माटो पटान र तटबन्ध गरे पुल सञ्चालनमा आउने प्राविधिकको भनाइ छ । तर ठूला सवारी साधनका लागि उक्त पुल जोखिम हुने हुलाकी आयोजनाका प्राविधिकले बताए ।

प्रकाशित : चैत्र २२, २०७४ ११:५४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्