अनाथको पढ्ने धोको

बाबुआमा नभएकाले रहर भएर पनि पढ्न पाएका थिएनन्
वीरेन्द्र केसी

अर्घाखाँची — पढ्ने रहर छ तर बाबुआमा छैनन् । ७ वर्षअघि आमा र एक वर्षअघि बाबु बिते । बाबुको निधनपछि पढाइ खर्च भएन । त्यसपछि छाक टार्न होटलमा भाँडा माझ्न थाले । तिनै सन्धिखर्क नगरपालिका २ भन्द्रीखोलाका १३ वर्षीय राजु मुखिया आइतबार चुत्राबेंसीको गंगा आधारभूत विद्यालयमा कक्षा ३ मा भर्ना भए ।

नगर प्रमुख कमलप्रसाद भुसाल, उपप्रमुख ठाकुर विक, शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख लीलबहादुर राउत र प्रध्यानाध्यापक प्रदीप भण्डारीले स्कुलको २८ औं वार्षिकोत्सवमा झोला, किताब, कापी, पेन, एक जोर जुत्ता, कपडा हातमा थमाएर भर्ना गरे । दुई कक्षासम्म पढेका उनी बाबुको निधनपछि बेसहारा बनेका थिए । ५ महिनादेखि सन्धिखर्कको एक होटलमा भाँडा माझेर बसेका थिए । अबिरमालाले स्वागत गरेपछि उनी पढ्न पाइने भन्दै हर्षित भए । कापीकिताब हातमा लिएर कक्षाकोठाभित्र हेरे । ‘मैले पढ्ने कोठा राम्रो रहेछ,’ उनको प्रतिक्रिया थियो ।’


भाँडा माझ्दा हातमा घाउ छन् । ‘अब त मेरो हातमा पनि कापीकिताब हुने भए,’ उनले खुसी साटे, ‘पढ्ने रहर छ ।’ ६ भाइबहिनीमध्ये उनी माइला हुन् । जेठो दाजु ३ कक्षासम्म पढेपछि खर्च अभावले सन्धिखर्ककै होटलमै काममा बसे । एक भाइ शिशुमा भर्ना, कान्छो सानै छन् । दुई बहिनीलाई काठमाडौंमा एमाले जिल्ला नेता रामचन्द्र पोखरेलले पालनपोषण र शिक्षा दिएका छन् । बाबुआमाले मजदुरी गरेर पालेका थिए । बाबुआमा नभएपछि सबैलाई संकट पर्‍यो । मुखिया कान्छीआमाको घरमा बसेका छन् । उनले अब नि:शुल्क पढ्न पाउने भए ।

Yamaha


‘पढ्ने रहर त छ तर के गर्ने अभिभावक छैनन्,’ मनिलो स्वरमा भने, ‘पढेर डाक्टर बनी बिरामीको सेवा गर्ने धोको छ । कसले पढाउला म टुहुरोलाई ।’ पहिले आमा बित्नु भो । बाबुले पाल्नुभएको थियो । उहाँले पनि हामीलाई छाडेर गएपछि बेसहारा बन्यौं । यही स्कुलमा कक्षा दुईसम्म पढ्दै थिएँ । बाबुको निधनपछि होटलमा भाँडा माझ्दाका दिन रुँदै बिते । ‘दाइले मलाई भाइ तिमी पढ, खर्च मैले दिन्छु भन्नुभएको छ,’ उनले भने, ‘दाइले पनि पढेको देख्न पाए म खुसी हुने थिएँ । तर, कसरी पढ्ने बिहान–बेलुका खाने कुरा कसले जुटाइदेला र ? हामी टुहुरा त्यसमा पनि पैसा र सम्पत्ति नभएका ।’


उनलाई साँझ–बिहान कान्छीआमाले खान दिन्छिन् । डाक्टर पढ्न कति खर्च लाग्छ उनलाई थाहा छैन । ‘बिरामीको सेवा गर्ने इच्छा छ तर कसरी सम्भव होला र हामीजस्ता टुहुरालाई,’ उनले भने । इकाइ प्रमुख राउतले मुखियासहित गरिब बालबालिकाका लागि नि:शुल्क भर्ना गरिने बताए । स्टेसनरी पालिकाले उपलब्ध गराउने छ ।


गंगा आधारभूत विद्यालयको कक्षा ३ मा मुखियालाई भर्ना गरेर अभियान सुरुवात भएको उनले उद्घोष गरे । ‘यस वर्ष कोही पनि स्कुलबाहिर नहोऊन् भन्ने उद्देश्यले अभियानलाई तीव्रता दिन्छौं,’ उनले भने, ‘आइतबारदेखि १४ गतेसम्म पहिलो चरणको अभियान हुने छ । १५ देखि ३० सम्म छुटेकालाई घरदैलोमा पुगेरै भर्ना गर्छौं ।’ सबै स्कुलका शिक्षक, अभिभावक, दलका नेतासहित सरोकारवालाई परिचालन गरी सरकारी विद्यालयमा भर्ना गराउने प्रचारात्मक अभियान थालिएको राउतले बताए । गंगाका प्रअ भण्डारीले पढाइ राम्रो भएकाले अभिभावकको रोजाइ यही स्कुल भएको दाबी गरे । यसपालि अभियान चलाएर धेरै विद्यार्थी भर्ना गर्छौं, उनले जानकारी दिए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७५ ११:२५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

हजार बालबालिका विद्यालय बाहिर

५ देखि ९ वर्ष उमेर समूहका १ हजार २ सय र ११ वर्ष समूहका १० हजार बालबालिका पढाइबाट वञ्चित
ठाकुरसिंह थारू

नेपालगन्ज — विद्यालयमा स्वागत तथा भर्ना अभियान चलिरहेका बेला बाँकेमा ११ हजारभन्दा बढी बालबालिका पढाइबाट वञ्चित भएका छन् । उनीहरू ५ देखि ११ वर्ष उमेर समूहका हुन् ।

जिल्ला शिक्षाका अनुसार ५ देखि ९ वर्ष उमेर समूहका १ हजार २ सय र ११ वर्ष समूहका १० हजार बालबालिका विद्यालयबाहिरै छन् । सरकारले हरेक नयाँ शैक्षिकसत्रमा भर्ना अभियान चलाए पनि बाँकेका ठूलो संख्यामा बालबालिका विद्यालयबाहिर देखिएको छ । मधेसी, मुस्लिम समुदायका बालबालिका बढी मात्रामा विद्यालयबाहिर रहेको जिल्ला शिक्षा समन्वय इकाइले जनाएको हो । शिक्षा समन्वय अधिकारी भीमबहादुर साउदले त्योभन्दा बढी हुन सक्ने जनाए । ‘यसका लागि फेरि नयाँ तथ्यांक संकलन गर्न विद्यालयहरूलाई जिम्मा दिएका छौं,’ उनले भने ।

स्थानीय सरकार आएपछि शिक्षा इकाइ स्थानीय तहमै गाभिएका छन् । यो वर्ष स्थानीय सरकारले शतप्रतिशत बालबालिका भर्ना गराउने दाबी गरेका छन् । यस वर्ष ‘बच्चाको भर्ना मेरो सामाजिक दायित्व पहुँचको सुनिश्चिता र सिकाइमा स्थायित्व’ नारा तय गरिएको छ । बाँकेमा आइतबार भर्ना अभियान सुरु भएको छ । शिक्षकहरू घरघर पुगेर बालबालिका विद्यालय पठाउन अभिभावकसँग भनिरहेका छन् । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा शतप्रतिशत बालबालिका विद्यालय जान सकेका छैनन् । यस वर्ष सबैलाई विद्यालय भर्ना गराइछाड्ने नगरपालिकाले जनाएको छ । त्यसका लागि शिक्षा इकाइका कर्मचारी खटिएका छन् । ‘भर्ना अभियानलाई सफल बनाउन आफैं घरदैलो पुगिरहेका छौं,’ नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका उपप्रमुख उमा थापामगरले भनिन्, ‘नेपालगन्जमा बालश्रमिक पनि छन् । उनीहरूलाई विद्यालय ल्याउन आर्थिक सहयोग गरिरहेका छौं ।’ विकट मानिने नरैनापुर गाउँपालिकामा पनि उस्तै समस्या छ । बाँकेका ८ वटै स्थानीय सरकारले आइतबारदेखि भर्ना अभियान सुरु गरेका हुन् । खजुरा, बैजनाथ, डुडवा, राप्ती सोनारी, जानकी गाउँपालिका र कोहलपुर नगरपालिका प्रमुखले भर्ना अभियान शुभारम्भ गरेका छन् ।


जिल्लामा ३ सय ६० सामुदायिक तथा मदरसा छन् । खजुरा गाउँपालिका प्रमुख किस्मत कक्षपतिले यो आर्थिक वर्षमा शतप्रतिशत बालबालिका विद्यालय पुग्ने गरी अभियान सञ्चालन गरेको बताए ।


आधारभूत तहमा विद्यार्थीले विद्यालय छाड्दा सरकारले खोज्ने गरेको छ । तर त्यसभन्दा माथि कक्षाको ड्रपआउटबारे सरकार बेखबर छ । ड्रपआउट हुँदा उच्चशिक्षा पढ्नेको संख्यामा पनि कमी आउन थालेको हो । स्थानीय सरकारले नयाँ शैक्षिकसत्रदेखि आधारभूत तहको शिक्षा नि:शुल्क र अनिवार्य गर्ने घोषणा गरेका छन् । गाउँपालिकाले नयाँ शैक्षिकसत्रदेखि नयाँ शैक्षिक रणनीति बनाएका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७५ ११:२५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT