सुरक्षित गर्भपतन असुरक्षित पनि

‘अधिकार हो भन्दैमा जहिल्यै जहाँ पनि प्रयोग गर्नु हुन्न’
करिश्मा चौधरी

बाँके — सुरक्षित गर्भपतनले कति महिलाको जीवन जोगिएको छ । कतिको जीवन सहज पनि भएको होला । तर, पूर्ण जानकारी नलिएर गर्भपतन गराउँदा धेरैले तत्काल र दीर्घकालमा विभिन्न समस्या भोग्नु परेको छ । गर्भपतन सुरक्षित भए पनि प्राकृतिक प्रक्रियालाई बाधा पुर्‍याउँदा महिलाको स्वास्थ्यमा असर पर्ने स्वास्थ्यकर्मी बताउँछन् ।

परिवार नियोजन संघ नेपालगन्जकी स्टाफनर्स सुमित्रा गुरुङ जथाभावी गर्भपतनले शरीरमा असर गर्ने बताउँछिन् । सुरक्षित तरिकाले गरे पनि कसैलाई रक्तश्राव हुने, पाठेघरमा संक्रमण हुने, महिनाबारीमा गडबडी हुनेजस्ता समस्या देखिन सक्छ । ‘पटक–पटक गर्भपतन गराउँदा बच्चा नहुने समस्या पनि हुन सक्छ । तर, सबैलाई यस्तै असर देखिन्छ भन्ने छैन,’ उनले भनिन्, ‘नदेखिए पनि सामान्य असर त सबैलाई गर्छ ।’


गर्भवती महिलाको मञ्जुरीमा दक्ष स्वास्थ्यकर्मीबाट नौ सातासम्मको गर्भलाई औषधि प्रयोग गरी सुरक्षित गर्भपतन गर्न सक्ने कानुनी व्यवस्था छ । त्यस्तै, १२ सातासम्मको गर्भलाई औजारको प्रयोग गरी दक्ष स्वास्थ्यकर्मीबाट गर्भपतन गर्न सकिन्छ । जबरजस्ती वा हाडनाता करणीबाट रहेको गर्भ १८ सातामा पनि पतन गर्न सक्ने व्यवस्था छ । तर, गर्भपतन नगराए महिलाको ज्यान जोखिममा पर्ने भए वा चिकित्सकको सल्लाहअनुसार बच्चा अस्वस्थ भए जुनसुकै अवधिको पनि पतन गराउन सक्ने व्यवस्था छ ।

Yamaha


सुरक्षित गर्भपतन महिलाको अधिकार हो । यससम्बन्धी धेरै महिलालाई जानकारी होला । तर, यसको असरबारे कमैलाई मात्र थाहा भएको पाइन्छ । गर्भपतन गर्नुभन्दा पनि पहिले नै परिवार नियोजनका साधन प्रयोग गर्नु उचित हुने परिवार नियोजन संघ नेपालगन्जका सुपरभाइजर सागर ज्ञवाली बताउँछन् । यसबारे श्रीमान्–श्रीमती दुवैलाई जानकारी गराउन आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ । ‘गर्भ रहिहाले पतन गर्दा महिलाको स्वास्थ्यमा असर पर्छ । त्यसैले पनि विशेषगरी महिलालाई परिवार नियोजनका साधनबारे जानकारी गराउनुपर्छ,’ उनले भने, ‘गर्भपतन धेरै गराउनु हुन्न । यसको प्रयोग गलत तरिकाले गर्नु भएन । गर्भपतनलाई परिवार नियोजनको साधन ठान्नु भएन ।’


जिल्लामा १२ सरकारी स्वास्थ्य संस्था र तीन निजी संस्थाले सुरक्षित गर्भपतन सेवा दिइरहेका छन् ।


गर्भपतन अधिकारको जथाभावी प्रयोग नगर्न कार्यालयकी पब्लिक हेल्थ नर्स सरिता चन्द सुझाउँछिन् । ‘यो अधिकार हामी महिलाकै हो । अधिकार हो भन्दैमा जथाभावी प्रयोग गर्नु भएन,’ उनले भनिन्, ‘यसले हाम्रै स्वास्थ्यमा असर गर्छ ।’

गर्भ रोक्नका लागि परिवार नियोजनका विभिन्न साधनको प्रयोग गर्न चन्द सल्लाह दिन्छिन् । जसले गर्भपतन गर्ने अवस्था नआउने उनले बताइन् । स्वास्थ्य संस्था र महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाबाट पनि परिवार नियोजनबारे बुझ्न सकिन्छ । ‘गर्भपतन कुनै विकल्प नभएपछि अपनाउने विधि हो,’ उनले भनिन्, ‘यसको कमभन्दा कम प्रयोग गर्नुपर्छ ।’ परिवार नियोजन संघ नेपालगन्जमा मात्रै गएको सात महिनामा १ सय ३५ ले गर्भपतन गराएका थिए ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७५ ११:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

म्याग्दीका साढे ११ हजार जनाको स्वास्थ्य विमा

रासस/याेन्हाप

म्याग्दी — डेढ वर्षको अवधिमा जिल्लाका दुई हजार ६ सय परिवारले स्वास्थ्य बिमा गराएका छन् । यसको कुल संख्या साढे ११ हजार भन्दा धेरै पुगेको छ । 

विपन्न र गरीब समुदायका नागरिकको गुणस्तरीय स्वास्थ्य उपचार सेवामा पहुँच बढाउने उद्देश्यले सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा विकास समितिले २०७३ पुस १३ देखि जिल्लामा स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रम शुरु गरेको हो । यस क्रममा ११ हजार ७३० जनाले स्वास्थ्य बिमा गराएको समितिको बेनीस्थित कार्यालयले जनाएको छ ।

अघिल्लो आवमा बिमा गरेका छ हजार २९६ जनाले नविकरण गरेका छन् । आव २०७४/७५ मा पाँच हजार ४३४ जनाले स्वास्थ्य बिमा गराएका थिए । बिमा गरेकाहरुले नौ हजार ३२३ पटक सो सेवा लिएका छन् । बेनी अस्पताल, दरवाङ प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र, धौलागिरि अञ्चल अस्पताल बागलुङले सिफारिश गरेमा बिमा गराएका नागरिकले सूचीकृत भएका मुलुकका विभिन्न अस्पतालबाट स्वास्थ्य सेवा पाउने व्यवस्था छ ।

पाँच जनासम्मको परिवारले वार्षिक रूपमा प्रतिपरिवार रु दुई हजार ५०० तिर्नुपर्ने र परिवारका सदस्य पाँचभन्दा बढी भएमा प्रतिसदस्य रु ४२५ का दरले थप शुल्क तिरेर एक वर्षका लागि स्वास्थ्य बिमामा आवद्ध हुन सक्नेछन् । पाँच जनाको परिवारका लागि प्रतिपरिवार वार्षिक रु. ५० हजारसम्मको स्वास्थ्य सेवा पाइने तथा पाँचभन्दा बढी सदस्य भएमा रु एक लाखसम्मको सेवा पाउने प्रावधान छ ।

कार्यक्रमबाट बिमाकर्ताले बहिरंग, प्रसूति, एक्सरे, प्रयोगशाला, घाउ चिरफार, टाँका सिलाइ, अल्ट्रासाउन्ड, इन्डोस्कोपी, फिजियोथेरापी, मधुमेह, आँखाको उपचारलगायत ३२ किसिमका स्वास्थ्य सेवा पाउनेछन् । वडास्तरमा खटिएका दर्ता सहयोगीमार्फत स्वास्थ्य बिमा गराउन सकिन्छ । जिल्लामा ४३ दर्ता सहयोगी परिचालित छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७५ १०:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT