विदेशको सीप, नेपालमा व्यवसाय

नवीन पौडेल

परासी — सुनवल १ का ५४ वर्षीय हेमबहादुर थापाले करिब सात वर्ष विदेशमा बिताए । भारतीय सेनाबाट निवृत्त भएपछि पनि उनको जोस र जाँगरमा कमी आएको थिएन । नेपालमा व्यापार व्यवसाय गरे लगानी सुरक्षित हुँदैन भनेर परिवार र छिमेकीले भनेपछि उनी अफगानिस्तान, इराकजस्ता मुलुक पुगेर सुरक्षा गार्डको काम गरे । अफगानिस्तान र इराकमा बढदो हिंसाका कारण उनी दुबई हान्निए ।

दुबईमा अस्ट्रिच फार्ममा सुरक्षा गार्डको काम गर्दागर्दै उनले अस्ट्रिचका लागि चाहिने आहारा, उसको बासस्थानका प्रकारबारे जानकारी बटुले । जीवनको ३५ वर्षभन्दा बढी समय मुलुकबाहिर खर्चिएका थापालाई अहिले भने नेपालमै केही गरौं भन्ने जाँगर चलेको छ ।


दुबईबाट अस्ट्रिच पालन नै गर्छु भन्ने सोच लिएर उनी तीन वर्षअगाडि नेपाल फर्किएका हुन् । नेपाल आएपछि अस्ट्रिच पालनले व्यावसायिक रूप लिन नसकेको थाहा पाएपछि उनी लगानी डुब्ने हो कि भन्ने चिन्तामा परे । तर, आफ्नो योजनाबाट पछि हटेनन् । सुनवल ६ तिलकानामा सुनवल बहुउद्देश्यीय कृषि तथा एकीकृत पशु पालन फार्म दर्ता गरेर अस्ट्रिच पालन सुरु गरे । विदेशमा सिकेको सीपले उनलाई अहिले गाउँमा नै स्वरोजगार बनाएको छ । ‘अस्ट्रिच पालन गर्न सक्ने हो भने यसमा राम्रो मुनाफा छ,’ उनले भने, ‘जीवनभर विदेशमा श्रम गरियो, उता सिकेको सीप गाउँमा नै लगाइरहेको छु । सरकारले नयाँ व्यवसायलाई प्रोत्साहन दिए व्यावसायिक रूपमा ठूलठूला फार्म सञ्चालन हुन सक्छन् ।’

Yamaha


२५ वटा अस्ट्रिचबाट सुरु भएको उनको व्यवसाय अहिले केही बढेको छ । अस्ट्रिचको संख्या ७५ पुगेको छ । दुई बिघा जग्गा भाडामा लिएर प्रतिगोटा ४० हजारका दरले चल्ला किनी व्यवसाय सुरु गरेका उनले ४० लाख रुपैयाँ लगानी गरेका छन् । ८० देखि १ सय २० किलो हुने अस्ट्रिच प्रतिकिलो सात सय रुपैयाँमा बिक्री हुने गरेको उनी बताउँछन् ।


जिल्लामा अस्ट्रिचको मासुको माग बढदो छ । बजारको समस्या नभएकाले थापा अस्ट्रिच थप्ने सुरमा छन् । तर, स्थानीय तहले कृषि तथा पशुपालनमा सहुलियत दिने भने पनि उनले कतैबाट कुनै सहयोग पाएका छैनन् । स्थानीय तहले सहयोग गरे सुनवलमै अस्ट्रिच प्रजनन केन्द्र स्थापना गरेर जिल्लाभरि व्यावसायिक अस्ट्रिच पालकको संख्या बढाउने सोचमा उनी छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७५ ११:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पर्यटकीय तान्ने सुरमा रम्भादेवी

कम्तीमा तीन दिन गाउँमै पाहुना राख्ने योजना
माधव अर्याल

पाल्पा — जिल्लाकै प्रसिद्ध रम्भादेवी क्षेत्रलाई धार्मिक गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न स्थानीयले सक्रियता देखाएका छन् । उनीहरूको सक्रियतामा रम्भादेवी क्षेत्रमा पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माण गरिएको हो । रम्भा ५ ताँहुस्थित रम्भादेवीलाई यस क्षेत्रकै धार्मिक पर्यटकीय गन्तव्य बनाउने अभियान उनीहरुको छ ।

यसमा स्थानीय नेवार समुदायले अगुवाइ गरेका छन् । ‘यसको महत्त्व बुझेर काम अघि बढाएका छौं,’ अगुवा कालीदास श्रेष्ठले भने, ‘विगतमा सबैको व्यस्तता र यहाँको महत्त्वबारे कम चासो भएर काम हुन सकेन ।’ उनका अनुसार अहिले यसको महत्त्वका विषयमा सबैलाई बुझाएर काम अघि बढाइएको छ । आगामी दिनमा गाउँमा पर्यटक भित्र्याउने योजना बनेको छ । यसमा स्थानीयको साथ र सहयोग छ । उनीहरूले यहाँ पुग्ने पर्यटकलाई तीन दिनको बसाइँ गराउने योजना अघि सारेका छन् ।


विगतमा जिल्ला विकास समितिमा धेरै अनुरोध गर्दासमेत पर्यटकीय क्षेत्र बनाउन सहयोग नपाएकाले निराश थिए । यस क्षेत्रबाट केन्द्रमा पुगेका कर्मचारीलाई हारगुहार गरेर केही बजेट विनियोजन गराएका छन् । ‘जिल्लाबाट सहयोग हुन नसकेपछि केन्द्रका कर्मचारी गुहार्न पुग्यौं,’ श्रेष्ठले भने, ‘त्यसैबाट बजेट र योजना पारेर पूर्वाधारका काम अघि बढाएका हौं ।’


स्थानीय आफैंले यस क्षेत्रको गुरुयोजना तयार गरेका हुन् । उनीहरूको खाकाअनुसार तीन दिनसम्म पर्यटक घुमेर फर्कनेछन् । ताँहु बजारसँग जोडिएको रानाटोलमा होमस्टे योजना अघि सारेर घर छनोटसमेत भइसकेको छ । फोक्सिङकोटको झोंकेदी र रानीवासमा पनि होमस्टेका लागि तयारी थालेका छन् । ‘घर छनोट अन्तिम चरणमा पुगेको छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘अब तुरुन्तै तालिम चलाउन समन्वय गर्नेछौं ।’ रम्भादेवी धार्मिक वनका अध्यक्ष विनोद श्रेष्ठका अनुसार रम्भादेवी मन्दिरसम्म पुग्ने बाटोमा ढुंगा छापिएको छ । स्वागत गेट निर्माण भएको छ । वन र जैविक विविधतासम्बन्धी ज्ञान दिन होर्डिङ बोर्ड राखिएको छ । यसलाई धार्मिक वनका रूपमा अगाडि बढाइएको उनले बताए ।


नाचनडाँडामा जन्माष्टमीमा ठूलो मेला लाग्छ । यही क्षेत्रमा भौतिक पूर्वाधार विकास गरिएको हो । धार्मिक आस्थाका श्रद्धालुलाई लक्षित गरेर तयारी रोट राख्ने व्यवस्था मिलाउन थालिएको छ । डाँडाको टुप्पामा पिकनिक स्पट, फूलबारी, त्यहाँसम्म पुग्ने बाटोमा रेलिङ राख्ने काम भएको छ । रम्भा गाउँपालिका, वन विभाग र पर्यटन विभागबाट उनीहरूले सहयोग लिएका छन् । ‘यस क्षेत्रको महत्त्व नबुझदा पनि काम गर्न सकिएको छैन,’ अध्यक्ष श्रेष्ठले भने, ‘तैपनि सकेको काम अघि बढाएका छौं ।’ सिद्धार्थ राजमार्गको आर्यभञ्ज्याङबाट १५ र तानसेनबाट ३० किलोमिटर दूरीमा रम्भादेवी मन्दिर रहेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७५ ११:०१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT