मदिराले चिन्ता

काशीराम डाँगी

रोल्पा — आफ्नो सीमा क्षेत्रभित्र सामान आयात गर्दा धेरै जनप्रतिनिधिलाई ‘कर’ वृद्धि गर्ने योजना फुर्छ । आन्तरिक स्रोत वृद्धि गर्न हरेक वस्तुमा कर लगाउने प्रतिस्पर्धा नै छ ।

तर, रोल्पा नगरपालिका १०, धबाङका अध्यक्ष मानबहादुर खत्री दैनिक रूपमा वडाभित्र सामान भित्र्याउने भन्दा पनि कसरी सामान ल्याउन नदिने भन्ने चिन्तामा छन् ।

नगरपालिकाको वडा १० सदरमुकाम लिबाङसँगै जोडिएको छ । नुनदेखि सुनसम्म किन्न वडावासी लिबाङमै आउनुपर्छ । आफंैले उत्पादन गरेका कृषिजन्य सामग्री बेच्न पनि उनीहरू सदरमुकाममै पुग्नुपर्छ । दैनिक कारोबार र व्यापारका लागि गाउँलेलाई लिबाङ नगई हुँदैन । जिल्लाकै चर्चित धार्मिक पर्यटकीय स्थल जलजलाको काखैमुनि रहेको धबाङ गाउँसम्म लिबाङबाट सडक पुर्‍याउने कार्य वर्षौंदेखि जारी छ । तर, सर्वसाधारणका लागि त्यो सडक पूर्ण रूपमा उपयोगी बन्न भने सकेको छैन ।

गाउँको ठूलो समस्या दिनहुँ प्रयोग हुने मदिरा हो । त्यसैले अध्यक्ष खत्री गाउँमा मदिरा भित्र्याउनै नदिने योजनामा छन् । ‘मदिरा भित्र्याउन नदिने योजनामा छु,’ उनले भने, ‘मदिराले गाउँको विकासमै अवरोध गर्‍यो, धेरैको ज्यान नै लियो ।’ मदिरा सेवनकै कारण बर्सेनि आपराधिक घटना वृद्धि भएको उनको दाबी छ । स्थानीयले गाउँसम्मै सदरमुकाम लिबाङबाट आयातीत र लहरीखोला बजारबाट घरेलु मदिरा ओसार्छन् । गाउँमा उत्पादन गरिने घरेलु मदिराले नपुगेर सदरमुकामबाट घरेलु मदिरा गाउँ पुर्‍याइन्छ । भित्री गाउँमा बग्रेल्ती खोलिएका पसल र होटल मदिराले नै भरिएका छन् ।

वडा सदस्य एवं विद्यार्थी नेता शेरबहादुर थापाका अनुसार मदिरा सेवनकै कारण गाउँमा बर्सेनि आत्महत्या र आपराधिक गतिविधि बढदो छ । ‘धबाङमा मात्रै दैनिक ३ सय लिटरभन्दा बढी मदिरा भित्रिन्छ,’ उनले भने, ‘मदिराको अत्यधिक प्रयोगले आर्थिक क्षतिसँगै स्वास्थ्य र आपराधिक गतिविधिमा समेत असर गरेको छ ।’ यसअघि धेरैपटक मदिरा प्रयोगमा रोक लगाउने प्रयास गरे पनि सफलता नमिलेको उनले सुनाए ।

गाउँमा बनाएको मदिराले नपुगेर दैनिक सयौं लिटर भित्रिन थालेपछि चिन्ता बढेको स्थानीयको भनाइ छ । गाउँका अगुवा कृषक ऋषिराम रोका मदिरा सेवनले समस्या निम्तिएको बताउँछन्। धबाङमा सबैभन्दा बढी मगर समुदायको बसोबास छ । मुख्य गरी मगर र दलितमा चाडपर्व र पारिवारिक संस्कारका बेला मदिराको प्रयोगलाई अनिवार्य मानिन्छ ।

अहिले क्षत्रीले समेत मदिराको प्रयोग गर्छन् । धबाङका धाङ्सी, गापा, सुनबाङ, भनभने, लकमारे धारा र साउनेपानीलगायत गाउँमा मदिराको प्रयोग अत्यधिक छ । गाउँ भित्रिने मदिरा निकै कमसल छ । ‘सस्तो खोज्ने भएकाले कमसल मदिरा गाउँ पुर्‍याइन्छ,’ थापाले भने, ‘मदिरा प्रयोग रोक्नु जनप्रतिनिधिको पहिलो कार्य भएको छ ।’

पूर्वी रोल्पाको पाङमा केही समयअघि मदिरा प्रयोगमा पूर्ण बन्देज लगाइएको थियो । अहिले निरन्तरता दिने प्रयास जारी छ । मदिरा नियन्त्रण अभियान चलाएका परिवर्तन गाउँपालिका ४ का अध्यक्ष सुकबहादुर बुढाले आफ्नो गाउँ राङकोटमा प्रयास सफल हुँदै गएको बताए । प्रहरी नायब उपरीक्षक दीपक खड्काले घरेलु मदिरा नियन्त्रणबारे छलफल भइरहेको बताए ।

Yamaha

प्रहरीका अनुसार अत्यधिक मदिरा सेवनबाट जिल्लाभर बर्सेनि ६० भन्दा बढी आत्महत्याका घटना भइरहेका छन् । ‘गाउँका चौकीमा दैनिक हुने छलफल मदिराकै कारण हुन्छन्,’ उनले भने, ‘अपराध र घरेलु हिंसा पनि त्यस्तै बढ्दो छ ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७५ १०:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जीप दुर्घटनामा १ को मृत्यु

काशीराम डाँगी

रोल्पा — सोमबार बिहान दक्षिण रोल्पामा जीप दुर्घटना हुँदा एक जनाको मृत्यु भएको छ । प्रहरीका अनुसार रुन्टीगढी गाँउपालिका–१ जेदबाङस्थित बिसुनधारा गाँउ नजिकैको सडकबाट लु १ च ९३९४ नम्बरको खस्दा बिहान करिब साढे ११ बजेतिर उक्त दुर्घटना भएको हो । 

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी निरीक्षक सुरेन्द्र धमलाका अनुसार जेलबाङको लिबाङी आँपदेखि होलेरीतिर जाँदै गरेको उक्त जीप सडकबाट ३० मिटर तल खसेको हो। जीपमा सवारमध्ये १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको हो। प्रहरीले मृत्यु हुनेमा एक बालिका रहेको जनाएको छ। जीपमा सवार र घाइतेको संख्या र अवस्थाबारे जानकारी आइनसकेको धमलाले बताए।

जेलबाङ घर भएका पत्रकार माधव वलीले कच्ची सडक हुदै होलेरी जाँदै गरेको उक्त जीप वर्षाका कारण सडक भत्केकाले दुर्घटनामा परेको बताए। घटनाबारे जानकारी पाएपछि होलेरीस्थित इलाका प्रहरी कार्यालयबाट उद्धार गर्न प्रहरी टोली घटनास्थलतिर हिडेको छ। उक्त स्थान होलेरीदेखि तीन घन्टा उत्तरमा र सदरमुकाम लिबाङदेखि ५ घन्टा दक्षिणमा पर्छ। मृतक र घाइतेलाई होलेरीस्थित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा पुर्‍याइने प्रहरीले जनाएको छ। अघिल्लो महिनामा वर्षाकै कारण पहिरो जाँदा उक्त गाँउपालिकाको सैबाङमा सुत्केरी महिलासहित तीन जनाको मृत्यु भएको थियो।

रोल्पामा केही दिन यता निरन्तर वर्षा भइरहेकाले भित्री गाँउ जाने सडक बिग्रेका छन्। वर्षाले भत्केका सडकमा पहिरो समेत खसेकाले यातायात सेवा प्रभावित भएको प्रहरीले जनाएको छ। वर्षा निरन्तर भइरहेकाले कच्ची सडकबाट यात्रा गर्दा र घरमै बसेका बेलामा समेत सचेतता अपनाउने बारे स्थानीय प्रशासनले सूचना जारी गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी गञ्जबहादुर एमसीले बताए।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७५ १४:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT