गाई पालेरै मासिक ५० हजार

करिश्मा चौधरी

बाँके — कोहलपुर १४ की राधा भण्डारी बिहान उठेदेखि नसुत्दासम्म काममै खटिन्छिन्् । धेरै मान्छे जागिरका पछि दौडिन्छन् । तर, राधाले भने भएको जागिर छाडेर घण्टौं काममा खटिन थालिन्, त्यसमै उनी सन्तुष्ट छन् । आफ्नै पौरखले कमाएको आम्दानीले उनका सबै दु:ख बिर्साइदिएको छ ।

बाँकेको कोहलपुर १४ की राधा भण्डारी गाईको स्याहार गर्दै । तस्बिर : करिश्मा

८ वर्षअघि ४ वटाबाट सुरु गरेको उनको फर्ममा अहिले १८ गाई छन् । मासिक ५० हजार रुपैयाँ आम्दानी हुन्छ । ‘हुन त बिहान उठेदेखि नसुत्दासम्म काममै खटिनुपर्छ, आराम भन्ने छैन,’ उनी भन्छिन्, ‘कतै जान फुर्सद पाइँदैन, मिहिनेत धेरै छ तर पनि सन्तुष्ट छु ।’ नोकरी गरेको भए भ्याइनँ वा सकिनँ भन्न नपाइने भएकाले छाडेर आफ्नै व्यवसायमा लागेको उनले बताइन् ।

श्रम र आम्दानी दुवै हिसाबले गाईपालन व्यवसाय सजिलो छ । तत्कालै आम्दानी हुन्छ । आज दुहुनो गाई किने भोलिबाटै आम्दानी हुन्छ । राधाले झन्डै ६ वर्ष अध्यापन गरिन् । दु:ख र परिश्रमअनुसार आम्दानी नभएपछि उनलाई चित्त बुझेन अनि श्रीमान्सँगै मिलेर व्यवसाय सुरु गरिन् । उनको फर्ममा अहिले ६ दुहुना गाई छन्। दैनिक ६० लिटर दूध उत्पादन हुन्छ । सबैले पशुपालन छाड्न थालेपछि कसले पाल्छ भन्ने लागेर आफूले पाल्न थालेको उनले बताइन् ।

Yamaha

थोरैबाट सुरु गरे पनि अझै ठूलो फर्म बनाउने उनको लक्ष्य छ । गाई पाल्न थालेपछि राधालाई शिक्षकको जागिरभन्दा व्यवसाय नै राम्रो लाग्यो । ‘जागिरभन्दा त धेरै सजिलो नि, शारीरिक मिहिनेत त बढी नै हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘तर, सन्तुष्टि लाग्छ । आफ्नै मर्जीले काम गर्दा आनन्द हुन्छ ।’ उनलाई थाइराइड र दमजस्ता रोगले सताइरहन्थ्यो । तर, अहिले बिहानदेखि बेलुकासम्म नियमित परिश्रमले ती दुवै रोग निको भएका छन् ।

राधालाई उत्पादित दूध बेच्न कहिल्यै समस्या भएन । अहिले आफ्नै डेरी खोलेका छन् । मल पनि घरबाटै बिक्री हुन्छ । हिउँदमा आफ्नै बारीको घाँसले पुग्छ । वर्षातको घाँसका लागि १० कट्ठा जग्गा भाडामा लिएको उनले बताइन् । मनैदेखि गाई पाल्छु भन्ने इच्छा भए मात्रै व्यवसायमा आउन उनले सुझाइन् । अरूको देखेर रहरले मात्रै आउँदा गाह्रो हुने राधा बताउँछिन्् । आफैं खटिनुपर्छ । अरूलाई मात्रै लगाएर सफलता मिल्न नसक्ने राधाको अनुभव छ ।

गाईपालन सुरु गर्दा राधाले कुनै तालिम लिएकी थिइनन् । तर, अहिले विभिन्न तालिमसँगै अनुभव पनि उनीसँग छ । ‘म आफैं सामान्य डाक्टर भइसकें,’ उनले भनिन्, ‘अहिले गाईलाई कुन समयमा कस्तो रोगले आक्रमण गर्न सक्छ, र के गर्ने भन्ने बुझेकी छु ।’ गाईलाई खोरेतबाट जोगाउनुपर्ने उनले बताइन् । खोरेतले गर्भवती गाईलाई आक्रमण गरेमा सुत्केरी हुँदा ज्वरो आउने र पिसाबमा रगत देखिने समस्या हुन्छ । त्यस्तो अवस्थामा गाईको ज्यानै पनि जान सक्ने भएकाले धेरै ख्याल गर्नुपर्ने उनको तर्क छ ।

पशु सुत्केरी हुँदा किसानलाई जोखिम पर्छ भनेर कोहलपुर नगरपालिकाले पशु सुत्केरी भत्ताको कार्यक्रम ल्याएको छ । गाई र भैंसी सुत्केरी हुँदा यो भत्ता दिइने भएको हो । नगरपालिकाले यसै वर्ष ल्याएको कार्यक्रम भएकाले सुरु भइसकेको छैन । तर, यो सुविधा लिन फर्म दर्ता गरिएको र पशुको बिमा गरेको हुनुपर्ने नगरपालिकाले जनाएको छ । यस कार्यक्रमले किसानलाई सहयोग र प्रोत्साहन मिल्ने उनले बताइन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०९:१७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रोजाइमा पार्लर र बुटिक

करिश्मा चौधरी

बाँके — माया चौधरी पार्लरबाट मासिक ३० हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्छिन् । विवाह तथा चाडपर्वको सिजनमा अझै बढी हुन्छ । डेढ वर्षअघि पार्लर खोलेकी माया आफ्नो व्यवसायबाट औधी सन्तुष्ट छिन् । १ लाख ५० हजार लगानीबाट पार्लर सुरु गरेको उनले बताइन् ।

मायाले आफैं पसल चलाउँछु भन्ने सोचेको पनि थिइनन् । तर, सिक्ने इच्छा भने उनमा थियो । एक वर्ष तालिम लिएपछि उनले एक पार्लरमा काम गरिन् । आफैं लगानी गर्न सक्ने भएपछि भने मायाले आफ्नै पार्लर खोल्ने सोच बनाइन् । त्यसमा उनलाई श्रीमान्को साथ रह्यो । ‘परिवारको साथ पाएपछि व्यवसायमा जुटें,’ मायाले भनिन्, ‘सुरुमा त धेरै गाह्रो भयो । अहिले सजिलै छ । व्यवसाय पहिलेभन्दा दुई गुणा राम्रो भएको छ ।’ पछिल्लो समय पार्लर र बुटिक सञ्चालनमा यहाँका महिलाको आकर्षण बढेको छ । व्यवसाय गर्न चाहने महिलामा आधाभन्दा धेरैको रोजाइ पार्लर र बुटिकमा रहेको छ । अरू व्यवसायमा महिला कम रहेको नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघकी उपमहासचिव तारा रोकाय बताउँछिन् ।

सानैदेखि फेसन डिजाइनमा इच्छा राख्ने गीता लामिछानेले केही महिनाअघि मात्रै बुटिक खोलेकी हुन् । इच्छा पहिलेदेखि नै भए पनि लगानीको वातावरण नहुँदा गीताको इच्छा पूरा हुन सकेको थिएन । अहिले परिवारको साथ पाएपछि भने गीताले ढिला नगरी बुटिक खोलेकी हुन् । उनको बुटिकमा एक कालिगढ पनि छन् । सुरुवातमै रहेकाले अहिले नै नाफाभन्दा पनि सेवा बढाउन लागेको गीताले सुनाइन् ।

उनका अनुसार महिलालाई सफल व्यवसायी बन्न परिवारको सहयोग, लगानीको वातावरण र बजार स्थिति सबै अनुकूल हुनुपर्छ । ‘व्यवसाय गर्न महिलालाई धेरै चुनौती छन् । व्यवसायसँगै घरको काममा पनि समय दिनुपर्ने हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘त्यसले गर्दा महिलालाई बढी चुनौती छ ।’ धेरै बुटिकका बीचमा प्रतिस्पर्धा गरी काम गर्नु गीताले अर्को चुनौती मानेकी छन् । तर, आफ्नो इच्छा भएकाले अरूभन्दा राम्रो गर्न सक्छु भन्ने विश्वास लागेको उनले सुनाइन् ।

नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघमा अहिले ३ सय ५० महिला आबद्ध छन् । महिला व्यवसायीलाई अझै पनि घर र समाजले विश्वास कम गर्ने समस्या छ । घरमा पनि समय दिनुपर्ने हुँदा महिलाले व्यवसायमा पर्याप्त समय दिन सक्दैनन् । तर, अनेक समस्या भोगेर पनि यहाँका महिला व्यवसायमा भने सफल भइरहेका छन् ।

पछिल्लो समय नेपालगन्जमा महिला व्यवसायीको संख्या बढेको छ । त्यसमा पनि पार्लर र बुटिक खोल्नेमा महिलाको होड नै चलेको छ । ‘पहिले त महिला व्यवसायी खोज्नु पथ्र्यो । अहिले संख्या बढेको छ,’ नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघकी उपमहासचिव तारा रोकायले भनिन्, ‘यहाँका धेरैजसो महिलाको रोजाइ भने पार्लर र बुटिक बनेका छन् ।’

प्रकाशित : भाद्र १, २०७५ ०९:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT