रोकियो गरिबी परिचयपत्र

पहेँलो रंगलाई मध्यम, नीलोलाई सामान्य र रातोलाई अति गरिबको पत्र दिइनेछ
मनोज पौडेल

कपिलवस्तु — वास्तविक गरिब छुटेपछि कपिलवस्तु नगरपालिकामा गरिबी परिचयपत्र वितरण रोकिएको छ । नगर कार्यपालिका बैठकले पाउनुपर्ने परिवारको नामावली छुटेकाले वितरण नगर्ने जनाएको हो ।

‘वास्तविक गरिबको विवरण मन्त्रालयले पठाएको नामावलीमा देखिएन,’ कपिलवस्तु २ का वडाध्यक्ष रामभजन कलवारले भने, ‘पुन: नामावली संकलन गर्न माग गर्ने निर्णय गरेर पठाएका छौं ।’ वास्तविकले यस्तो परिचयपत्र नपाएर अन्यले पाउँदा राम्रो सन्देश नजाने उनले बताए । ‘सरकारको नीतिमा भेदभाव देखिएकाले सच्याउन माग गरेका हौं,’ नगर समिति सदस्य उर्मिला कोरीले भनिन्, ‘परिचयपत्र गरिबी निवारण मन्त्रालयमा फिर्ता पठाउने निर्णय गरिएको हो ।’

सम्पन्न व्यक्तिको नाम सूचीमा देखेपछि अचम्म परेको उनले बताइन् । ‘जसलाई हातमुख जोर्नै समस्या छ, उसको नामचाहिँ छैन,’ उनले भनिन् । पहुँचवालाको नाम देखेपछि यस्तो निर्णय गरिएको हो । ‘यसमा टाठा–बाठाको हालीमुहाली देखियो,’ वडा १० का अध्यक्ष मोहन शर्माले भने, ‘जसको छानो छैन, एक छाक खान मजदुरी गर्नैपर्छ, त्यस्ता परिवार सूचीमा छैनन् ।’

Yamaha

त्यसैले परिचयपत्र वितरण नगर्ने निर्णय गरेको उनले बताए । तथ्यांक संकलन गरी वास्तविकलाई समेट्न मन्त्रालयसित माग गर्नेसमेत निर्णय गरेको उनले बताए । ‘गरिबका लागि बनाइएको नीतिमा ठूलाबडाको पहुँच देखियो,’ वडा १२ का अध्यक्ष ओमप्रकाश पाण्डेले भने, ‘वास्तविकलाई न्याय दिन पुनरावलोकन आवश्यक छ ।’ त्यसका लागि सक्दो छिटो काम थाल्न मन्त्रालयलाई आग्रह गरिएको छ ।

नगरपालिकामा ३ हजार ४ सय ७५ घरधुरी गरिब रहेको मन्त्रालयको तथ्यांकमा छ । उक्त निर्णय मन्त्रालयमा पठाएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत विमलराज आचार्यले बताए ।

घरदैलोमा पुगेर ०६९ देखि विवरण संकलन गरिएको थियो । पाँच वर्षपछि परिचयपत्र वितरण गर्न लागिएको हो । ०७३ मा जिल्लामा समीक्षा बैठकमार्फत त्रुटि सच्याएर अन्तिम नामावली प्रकाशन गरिएको गरिब घरपरिवार समन्वय जिल्ला सचिवालयका सूचना अधिकृत विनोद त्रिपाठीले बताए ।

‘विवरण संकलनमा सजगता अपनाएका छौं,’ उनले भने, ‘त्रुटि कमजोरी छैन ।’ परिचयपत्र वितरणको सुरुवात कृषिमन्त्री चक्रपाणि खनालले पहिलोपटक मायादेवी गाउँपालिकाबाट गरेका थिए । गत असार २९ गते कपिलवस्तुबाट सुरु वितरण मुलुकका विभिन्न ठाउँमा जारी छ ।

जिल्लामा २८ हजार २ सय ३५ गरिब परिवार छन् । त्यसमध्ये १३ हजार ८ सय ८६ अति गरिब, ८ हजार ५ सय १५ मध्यम गरिब र २ हजार ५ सय ४३ सामान्य छन् । १६ सूचकका आधारमा पहिचान गरिएको थियो । सरकारले गरिबलाई तीन रंगको परिचयपत्रको व्यवस्था गरेको छ । पहेंलो रंगलाई मध्यम गरिब, नीलोलाई सामान्य र रातोलाई अति गरिब भनेर छुट्याएको छ ।

रातो कार्ड पाउनेलाई सरकारले नि:शुल्क स्वास्थ्य बिमा सुविधा दिएको छ । जिल्लाका कपिलवस्तु र शिवराज नगरपालिका तथा यशोधरा गाउँपालिकाले भने परिचयपत्र वितरण गरेका छैनन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १०:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

कालोपत्रेले जोडिँदै जिल्ला

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — प्रदेश ५ लाई गण्डकीसित जोड्ने उद्देश्यले यहाँको बाग्दुला–भीमगिठे सडक कालोपत्रे थालिएको छ । ‘एक्जिम बैंक’ मार्फत भारत सरकारको ऋण लगानीमा प्यूठानको बाग्दुलादेखि बागलुङको भीमगिठेसम्म ७३ किलोमिटर सडक कालोपत्रे गर्न लागिएको हो ।

बाग्दुला–भीमगिठे बागलुङ सडकखण्डको अर्खा सागबारी क्षेत्र ।तस्बिर : गिरुप्रसाद

सडक विभाग, सडक सुधार आयोजनामार्फत करिब तीन अर्ब लागतमा तीन वर्षभित्रमा दुई लेनको सडक निर्माण गरेर कालोपत्रे गरिने परियोजना संयोजक सुशीलबाबु ढकालले जनाए ।

आवश्यक डिजाइन स्टिमेट सकेर निर्माण प्रक्रियाका लागि टेन्डर गरिएको ढकालले जानकारी दिए । ‘प्यूठानको बाग्दुलामा छुट्टै कार्यालय स्थापना गरेर काम थालिनेछ,’ ढकालले भने, ‘भारत सरकारको सहमति भएकाले अब काम गर्नमा कुनै अन्योल छैन ।’ उनले हाल ट्यांक खोलिएको सडकलाई नौ मिटर चौडा बनाएर सात मिटर चौडामा कालोपत्रे गरिने बताए । बाग्दुलादेखि अर्खासम्म कच्ची सडक निर्माण भइसकेको छ । सडक क्षेत्रमा रहेका भौतिक संरचनाको मूल्यांकनका आधारमा क्षतिपूर्ति दिई हटाएर फराकिलो बनाइने ढकालले बताए ।

सडकको सन् २०१६ मा विस्तृत अध्ययन गरिएको थियो । ‘निर्माणका लागि टेन्डर निकालेका छांै । दसैंअगाडि नै निर्माण कम्पनी छनोट हुन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि काम थालिनेछ ।’ उनले एउटै निर्माण कम्पनीबाटै काम गरिने गरी ठेक्का भएको बताए । निर्माण अवधिमा आयोजना प्रमुखको कार्यालय, परामर्शदाताको कार्यालय निर्माणस्थलमै राखेर आवश्यक रेखदेख हुने ढकालले जानकारी दिए ।

आयोजनाका अनुसार सडक निर्माण भएपछि सडक क्षेत्रका १० हजार ९ सय १० घरधुरीका ५१ हजार ९ सय जनाले प्रत्यक्ष फाइदा लिनेछन् । यो सडक निर्माण पूरा भएर कालोपत्रे भए पनि प्यूठान, रोल्पा, गुल्मी, अर्घाखाँची र बागलुङवासीलाई केन्द्रीय राजधानी काठमाडौं जाने वैकल्पिक मार्ग हुनेछ । म्याग्दी, बागलुङ क्षेत्रकालाई पूर्व–पश्चिम राजमार्ग हुँदै पश्चिमको यात्रा गर्न सहज हुनेछ ।

भारतको कोइलावास हुँदै दाङ–भालुबाङ, प्यूठान–बाग्दुला, बागलुङ–भीमगिठे भएर मुस्ताङ पुगी चीन जोड्ने उक्त सडकको लक्ष्य रहेको सडक डिभिजन कार्यालय प्यूठानका प्रमुख सुरेश न्यौपानेले बताए । भालुबाङदेखि भीमगिठेसम्मको दूरी १ सय ३२ किलोमिटर छ ।

भालुबाङ–बाग्दुला ५९ किलोमिटर यसअघि नै कालोपत्रे भइसकेको छ । क्षेत्रीय सडक कार्यक्रमअन्तर्गत पहिले डिभिजन कार्यालय, प्यूठानमार्फत निर्माण गर्दै आएको न्यौपानेले बताए । ‘वार्षिक ३०/३५ लाख बजेट खर्च गरेर क्षेत्रीय सडक कार्यक्रमअन्तर्गत काम भइरहेको थियो,’ न्यौपानेले भने, ‘पछि दुई प्रदेश जोड्ने महत्त्वपूर्ण सडक मानी आयोजनामार्फत कालोपत्रे हुन थाल्यो ।’

क्षेत्रीय सडकमार्फत दुई वर्षअघि प्यूठानको अर्खादेखि बागलुङको सिमाना आरबारेसम्म ‘ट्रयाक’ सुचारु गरिएको न्यौपानेले बताए । उनका अनुसार आरबारेसम्म बागलुङतर्फबाट सडक खुलेको छ । हाल यो सडकमा बाग्दुलादेखि अर्खाको पैयुँपाटासम्म नियमित जिप चल्ने गरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १०:२३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT