प्रयोगशाला नहुँदा बिरामीलाई मर्का

करिश्मा चौधरी

बाँके — कोहलपुर स्वास्थ्यचौकीमा प्रयोगशाला नहुँदा बिरामीलाई मर्का परेको छ । रोग यकिन गर्न प्रयोगशाला परीक्षण अनिवार्य हुन्छ । तर, स्वास्थ्यचौकीमा यस्तो सेवा नहुँदा बिरामी समस्यामा परेका हुन् ।

प्रयोगशाला नभएकाले सवास्थ्यकर्मी पनि समस्यामा छन् । स्वास्थ्यचौकी प्रमुख अनील सेन ठकुरी बिरामीको उपचार गर्न प्रयोगशाला (ल्याब) आवश्यक रहेको बताउँछन् । ‘कुन रोग हो पत्ता लगाउन ल्याब आवश्यक छ,’ उनले भने, ‘हामीले यस्तो सेवा दिन नसक्नु कमजोरी हो ।’

स्वास्थ्यचौकीमा दैनिक ७० देखि साढे २ सयसम्म बिरामी आउँछन् । तीमध्ये अधिकाँशको ज्वरो, रुघाखोकी, निमोनिया तथा घाउ खटिराको समस्या हुन्छ । यस्ता बिरामीको रोग थाहा पाउन रगत, खकार, पिसाबलगायत परीक्षण गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, प्रयोगशाला छैन । प्रयोगशाला नहुँदा यहाँ उपचारका लागि आउने बिरामीहरू परीक्षणका लागि निजी क्लिनिक वा अन्य अस्पतालमा जानुपर्ने बाध्यता छ । बिरामीहरू महँगो शुल्क तिरेर निजी क्लिनिकमा ल्याब परीक्षण गराउन बाध्य छन् ।

Yamaha

प्रयोगशालाका लागि पहल गरिरहेको स्वास्थ्यचौकी प्रमुख ठकुरीले बताए । सामान्य समस्याको परीक्षण गर्न र रोग थाहा पाउन प्रयोगशाला परीक्षण अनिवार्य हुन्छ । प्रयोगशाला परीक्षणको रिपोर्ट नहेरी उपचार गर्न सम्भव नरहेको प्रमुख ठकुरी बताउँछन् ।

प्रयोगशाला नभएकाले बिरामीलाई समस्या भएपछि नगर स्वास्थ्य शाखाले सञ्चालन गर्न प्रस्ताव गरेको थियो । त्यो प्रस्ताव नगरसभाबाट पास भइसकेको नगर स्वास्थ्य प्रमुख धन रेग्मीले बताए । प्रस्ताव पास भए पनि नगरपालिकाको रातो किताब प्रकाशन नभएकाले काम सुरु नभएको रेग्मीले बताए ।

रातो किताब प्रकाशनसँगै अधिकार पाएपछि प्रयोगशाला राख्ने प्रक्रिया सुरु गर्ने उनले बताए । प्रयोगशाला नहुँदा बिरामीले महँगो शुल्क तिरेर निजी क्लिनिकमा परीक्षण गर्ने बाध्यता हटाउने प्रयास सुरु गरिसकेकाले छिटै सम्भव हुने रेग्मीले बताए । स्वास्थ्यचौकीमै प्रयोगशाला भए बिरामीलाई धेरै राहत पुग्ने उनो भनाइ छ ।

उनले भने, ‘स्वास्थ्यचौकीमै प्रयोगशाला भए त बिरामीलाई कति हो कति सजिलो हुन्छ । उहाँहरूको आर्थिक भार पनि कम हुन्छ ।’ स्वास्थ्यचौकीमा प्रयोगशाला भएपछि बिरामीले क्षयरोगको परीक्षणजस्तै कतिपय परीक्षण नि:शुल्क र कतिपय परीक्षण एकदमै कम मूल्यमा पाउने प्रमुख रेग्मी बताउँछन् । जसले प्रयोगशालाकै लागि बाहिर जानुपर्ने बाध्यता हट्ने रेग्मीको भनाइ छ ।

नगरपालिकाभित्र तीनवटा स्वास्थ्यचौकी छन् । यी तीनवटै स्वास्थ्यचौकीमा प्रयोगशाला सेवा छैन । स्वास्थ्यचौकी स्तरमा प्रयोगशाला राख्ने प्रावधान नभएकै कारण अहिलेसम्म प्रयोगशाला नरहेको नगर स्वास्थ्य प्रमुख रेग्मीले बताए । अति आवश्यक भएपछि पहिलो पटक नगर स्वास्थ्य शाखाले कोहलपुर स्वास्थ्यचौकीका लागि प्रयोगशालाको माग गरेको हो ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७५ ०९:५२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

गाई पालेरै मासिक ५० हजार

करिश्मा चौधरी

बाँके — कोहलपुर १४ की राधा भण्डारी बिहान उठेदेखि नसुत्दासम्म काममै खटिन्छिन्् । धेरै मान्छे जागिरका पछि दौडिन्छन् । तर, राधाले भने भएको जागिर छाडेर घण्टौं काममा खटिन थालिन्, त्यसमै उनी सन्तुष्ट छन् । आफ्नै पौरखले कमाएको आम्दानीले उनका सबै दु:ख बिर्साइदिएको छ ।

बाँकेको कोहलपुर १४ की राधा भण्डारी गाईको स्याहार गर्दै । तस्बिर : करिश्मा

८ वर्षअघि ४ वटाबाट सुरु गरेको उनको फर्ममा अहिले १८ गाई छन् । मासिक ५० हजार रुपैयाँ आम्दानी हुन्छ । ‘हुन त बिहान उठेदेखि नसुत्दासम्म काममै खटिनुपर्छ, आराम भन्ने छैन,’ उनी भन्छिन्, ‘कतै जान फुर्सद पाइँदैन, मिहिनेत धेरै छ तर पनि सन्तुष्ट छु ।’ नोकरी गरेको भए भ्याइनँ वा सकिनँ भन्न नपाइने भएकाले छाडेर आफ्नै व्यवसायमा लागेको उनले बताइन् ।

श्रम र आम्दानी दुवै हिसाबले गाईपालन व्यवसाय सजिलो छ । तत्कालै आम्दानी हुन्छ । आज दुहुनो गाई किने भोलिबाटै आम्दानी हुन्छ । राधाले झन्डै ६ वर्ष अध्यापन गरिन् । दु:ख र परिश्रमअनुसार आम्दानी नभएपछि उनलाई चित्त बुझेन अनि श्रीमान्सँगै मिलेर व्यवसाय सुरु गरिन् । उनको फर्ममा अहिले ६ दुहुना गाई छन्। दैनिक ६० लिटर दूध उत्पादन हुन्छ । सबैले पशुपालन छाड्न थालेपछि कसले पाल्छ भन्ने लागेर आफूले पाल्न थालेको उनले बताइन् ।

थोरैबाट सुरु गरे पनि अझै ठूलो फर्म बनाउने उनको लक्ष्य छ । गाई पाल्न थालेपछि राधालाई शिक्षकको जागिरभन्दा व्यवसाय नै राम्रो लाग्यो । ‘जागिरभन्दा त धेरै सजिलो नि, शारीरिक मिहिनेत त बढी नै हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘तर, सन्तुष्टि लाग्छ । आफ्नै मर्जीले काम गर्दा आनन्द हुन्छ ।’ उनलाई थाइराइड र दमजस्ता रोगले सताइरहन्थ्यो । तर, अहिले बिहानदेखि बेलुकासम्म नियमित परिश्रमले ती दुवै रोग निको भएका छन् ।

राधालाई उत्पादित दूध बेच्न कहिल्यै समस्या भएन । अहिले आफ्नै डेरी खोलेका छन् । मल पनि घरबाटै बिक्री हुन्छ । हिउँदमा आफ्नै बारीको घाँसले पुग्छ । वर्षातको घाँसका लागि १० कट्ठा जग्गा भाडामा लिएको उनले बताइन् । मनैदेखि गाई पाल्छु भन्ने इच्छा भए मात्रै व्यवसायमा आउन उनले सुझाइन् । अरूको देखेर रहरले मात्रै आउँदा गाह्रो हुने राधा बताउँछिन्् । आफैं खटिनुपर्छ । अरूलाई मात्रै लगाएर सफलता मिल्न नसक्ने राधाको अनुभव छ ।

गाईपालन सुरु गर्दा राधाले कुनै तालिम लिएकी थिइनन् । तर, अहिले विभिन्न तालिमसँगै अनुभव पनि उनीसँग छ । ‘म आफैं सामान्य डाक्टर भइसकें,’ उनले भनिन्, ‘अहिले गाईलाई कुन समयमा कस्तो रोगले आक्रमण गर्न सक्छ, र के गर्ने भन्ने बुझेकी छु ।’ गाईलाई खोरेतबाट जोगाउनुपर्ने उनले बताइन् । खोरेतले गर्भवती गाईलाई आक्रमण गरेमा सुत्केरी हुँदा ज्वरो आउने र पिसाबमा रगत देखिने समस्या हुन्छ । त्यस्तो अवस्थामा गाईको ज्यानै पनि जान सक्ने भएकाले धेरै ख्याल गर्नुपर्ने उनको तर्क छ ।

पशु सुत्केरी हुँदा किसानलाई जोखिम पर्छ भनेर कोहलपुर नगरपालिकाले पशु सुत्केरी भत्ताको कार्यक्रम ल्याएको छ । गाई र भैंसी सुत्केरी हुँदा यो भत्ता दिइने भएको हो । नगरपालिकाले यसै वर्ष ल्याएको कार्यक्रम भएकाले सुरु भइसकेको छैन । तर, यो सुविधा लिन फर्म दर्ता गरिएको र पशुको बिमा गरेको हुनुपर्ने नगरपालिकाले जनाएको छ । यस कार्यक्रमले किसानलाई सहयोग र प्रोत्साहन मिल्ने उनले बताइन् ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०९:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT