कर्णाली पुलमा भ्वाङ

कान्तिपुर संवाददाता

बर्दिया — कर्णाली पुलमा ‘भ्वाङ’ परेपछि आउजाउ प्रभावित भएको छ । हुलाकी सडक आयोजनाअन्तर्गत राजापुर–कैलाली जोड्न निर्माण गरिएको पुलमा भ्वाङ परेको हो । ठूला गाडीको ओहोरदोहोर बन्द भएको छ ।

दुई वर्षअघि नै भ्वाङ परेको थियो । त्यसपछि टालटुल पारियो । नदीले राजापुरतर्फ किनारमा कटान गरिरहेको छ । कर्णालीमा बहाव बढेसँगै पुल सुरक्षाका लागि निर्माण गरिएको स्पर धस्सिएपछि जोखिममा परेको राजापुर ४ का वडाध्यक्ष रमण रेग्मीले बताए । पुल आसपास कमसल खालको तटबन्ध निर्माण भएकाले ढुंगा भरिएका तारजाली बगाएको उनले बताए ।

तीन वर्षअघि निर्माण भएको पुल अझै हस्तान्तरण भएको छैन । जेनतेन पुल जोगाउने प्रयास भए पनि तटबन्ध नहुँदा गाउँ जोखिममा परेको राजापुर ४ का बुधराम थारूले बताए । कटाले संघर्षनगर, भालुफाँटा, छेदिया, सत्तारफारम, शंकरनगरलगायत एक दर्जन गाउँ डुबानको जोखिममा परेका छन् । पुल नजिक संघर्षनगरमा प्रदेश ५ की प्रदेशसभा उपसभामुख कृष्णी थारूको घर छ । उपसभामुख थारूले पुल र तटबन्ध कमसल भएकाले उच्चस्तरीय छानबिन हुनुपर्ने बताइन् ।

Yamaha

कर्णालीको बहाव बढी हुने ठाउँमा कमसल तटबन्ध भएको उनले बताइन् । ठेकेदार कम्पनी र तत्कालीन आयोजना प्रमुखको गम्भीर लापरबाही देखिएकाले छानबिनका लागि चाँडै आयोग गठन गर्न पहल गर्ने बताइन् । उक्त पुलन ४५ करोडको लागतमा निर्माण भएको थियो ।

पुल ५ सय ३१ मिटर लामो छ । ०६८ साल माघबाट सुरु भई तीन वर्षअघि सम्पन्न भएको थियो । नदीमा बहाव बढेपछि पुल जोखिममा परेका कारण कटान नियन्त्रणका लागि प्रहरी परिचालन गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामबहादुर कुरुम्बाङले बताए । उनले हुलाकी आयोजनालाई तत्काल पुल जोगाउन वैकल्पिक व्यवस्था गर्न निर्देशन दिएको बताए । रसुवा कन्स्ट्रसन प्रालिले समयावधिभन्दा नौ महिनाअघि पुल निर्माण सम्पन्न गरेको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ ०९:५२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बाँध मर्मत नहुँदा आकाशे पानीको भर

बाँध भत्किएपछि दुई सयभन्दा बढी किसानले सिँचाइ गर्न पाएका छैनन् 
नवीन पौडेल

परासी — पश्चिम नवलपरासीको सरावलस्थित जीर्ण पेटबनियाँ कुलो र बाँध मर्मत नहँुदा स्थानीय मर्कामा परेका छन् । सरावल ३ गोइनीका स्थानीयले सिँचाइ गर्दै आएको कुलोको बाँध वर्षौं पहिले भत्किए पनि अहिलेसम्म मर्मत भएको छैन ।

परासीको सुनवलस्थित घोलाको पानी निकासका लागि निमार्ण गरिएको कुलो । तस्बिर : नवीन

बाँध भत्किएपछि दुई सयभन्दा बढी किसानले सिँचाइ गर्न पाएका छैनन् । उत्तर चुरे पर्वतबाट बगेर आएको सालबास घोलको पानी स्थानीयले बाँध बाँधेर कुलोमार्फत सिँचाइ गर्दै आएका थिए । ‘पहिले स्थानीय आफैंले श्रमदान गरेर मर्मत गरेका थियौं,’ स्थानीय उमेश हरिजनले भने, ‘वर्षौं हुँदा पनि सरकारी निकायबाट ध्यान नदिँदा अहिले गाउँलेले पनि श्रमदान गर्न छाडे ।’ कृषिका लागि उर्वर मानिने सरावलमा व्यावसायिक रूपमा तरकारी तथा अन्य नगदेबालीको खेती हुने गर्छ ।

गाउँपालिकाले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममा कृषिलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखे पनि जीर्ण रहेका कुलो तथा सिँचाइ आयोजनामा लगानी नगर्दा समस्या परेको हो । स्थानीयले छिटोभन्दा छिटो बाँध मर्मत गरेर भत्किएको कुलो पनि मर्मत गरिदिन माग गरेका छन् ।

सरावल गाउँपालिका अध्यक्ष राधेश्याम चौधरीले गाउँपालिकाभरिको पोखरी र कुलोको लगत संकलन गरेर मर्मतसम्भार वा नयाँ बाँध निर्माण गर्नुपरे पनि आफूले सहयोग गर्ने बताए । ‘एकैपटक सबै कुलो तथा सिँचाइ आयोजना पूरा गर्न नसकिएला,’ उनले भने, ‘प्राथमिकताका आधारमा विस्तारै काम हुनेछ ।’ पेटबनियाँ कुलो तथा बाँध मर्मत गरेर सिँचाइ गर्न सकेमा यस क्षेत्रको करिब डेढ सय बिघाभन्दा बढी जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुग्नेछ ।

खेतको डिलमा नै कुलो भए पनि पानी नआउने भएपछि स्थानीय आकाशे पानीको भरमा बस्नुपर्ने अवस्था छ । गाउँपालिको ध्यान उत्पादनमुखी कार्यक्रमभन्दा पनि बाटो निर्माण र अन्य भौतिक संरचना निर्माणमा मात्र केन्द्रित भएको छ ।

बर्सेनि कटान र बालीनाली डुबानको समस्यामा परेका पश्चिम नवलपरासीको सुनवल ८ शान्तिटोलका बासिन्दाको खेती यस वर्ष जोगिएको छ । डुबान हुँदा बर्सेनि धान बाली बगाउने र अन्य बाली पनि राम्रोसँग उत्पादन हुन नसक्ने समस्या भएपछि स्थानीयले आफैं पानीको निकास गराएपछि खेती डुबेको छैन । शान्तिटोल हुँदै बग्ने खपटे घोलामा अत्यधिक पानी जमेर भरिएपछि वरपरका खेतमा बाढी पसेर नोक्सान पुग्ने गरेको थियो ।

पानीको निकास गराएर अन्नपात लगाउने र सोही घोलालाई व्यवस्थित गरेर सिँचाइ गर्ने सोच बनाए पनि बजेट अभावका कारण वर्षौंदेखि हुन सकेको थिएन ।

नगरपालिका तथा अन्य निकायले विकट क्षेत्र भएकाले समस्या समाधानका लागि पहल नगरेको भन्दै किसान नगरपालिका पुगेका थिए । नगर प्रमुख भीमबहादुर थापालाई समस्या अवगत गराएपछि थापाले आफ्नै खर्चमा कुलो निर्माण गरेर पानीको निकास गराएका छन् । ‘किसानहरूको समस्यबारे यसअघि मलाई जानकारी थिएन, यस वर्षको बजेटमा वडा नम्बर ८ को कुलो तथा घोला व्यवस्थित गर्ने शीर्षकमा बजेट पनि विनियोजन भएको रहेनछ,’ उनले भने, ‘तत्काल पानीको निकास गराएर धान बाली जोगाउनुपर्ने भएकाले आफ्नै खर्चमा कुलो खनेर पानीको निकास गर्न सघाएको मात्र हुँ ।’

कुटो/कोदालोले खनेर पानीको निकास गराउन महिनाैं लाग्ने भएपछि डोजर लगाएर तत्कालै समस्या समाधान गरिएको स्थानीय शुकबहादुर तामाङले बताए ।

‘बर्सेनि वर्षाको समयमा घोलाको पानीले ५० आैं बिघा जमिनमा लगाइएको खेती नोक्सान हुने गरेको थियो,’ उनले भने, ‘अहिले घोलाको पानीलाई दुईवटा कुलामार्फत निकास दिएर केही व्यवस्थित गर्ने प्रयास गरिएको छ ।’

नगर प्रमुखले आर्थिक सहयोग गरेपछि स्थानीय पनि अग्रसर भएर कुलो निर्माणमा लागि परेका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ ०९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT