लुम्बिनीका पर्यटक अब गैडहवा तालमा

अमृता अनमोल

बुटवल — बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी आउने पर्यटकलाई ताल घुमाउने उद्देश्यसहित गैडहवा गाउँपालिकाले सिमसार क्षेत्रमा सूचीकृत र मानव निर्मित गैडहवा तालको संरक्षण सुरु गरेको छ ।

पर्यटकलाई तालको जानकारी दिन र पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न ताल संरक्षण थालिएको गाउँपालिका अध्यक्ष बच्चु केवटले बताए । ‘ताल संरक्षण गरी पर्यटक आकर्षण गर्ने र यसबाट गाउँपालिकाको आय बढाउने योजना छ,’ उनले भने, ‘त्यसले स्थानीयको जीवनस्तर पनि बढाउनेछ ।’ योजनामा तालको संरक्षण, सम्बद्र्धन, पूर्वाधार निर्माण र प्रचारप्रसार समावेश छ । ताल बुद्धजन्मस्थल लुम्बिनीबाट १२ किलोमिटर र बुटवलबाट ३२ किलोमिटरको दूरीमा छ ।


तालको जलकुम्भी र अतिक्रमण हटाउने र मर्मतको काम हुँदैछ । गत वर्ष १३ लाख रकम खर्च गरेर तालको सरसफाइ र क्षेत्र निर्धारण भएको थियो । यस वर्ष सात लाख रुपैयाँले सहिदपार्क र पिकनिक स्थल निर्माण हुने अध्यक्ष केवटले बताए । संघीय पर्यटन मन्त्रालयले पनि तालको संरक्षण गुरुयोजना बनाएको छ । त्यसमा सिमसार क्षेत्र संरक्षण विभागले काम गर्छ । तालको सरसफाइ तथा क्षेत्र निर्धारणका लागि चालु वर्षमा १० लाख रुपैयाँ रकम छुट्याइएको छ ।

Yamaha


०२० मा स्थानीय बलिराम यादवले ताल बनाएका थिए । ८४ बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको तालको ५० बिघा जलाशय क्षेत्र छ । पर्यटन मन्त्रालयले गरेको अध्ययनअनुसार तालमा २ सय प्रजातिका चराचुरुंगी पाइन्छन् । घस्रने प्रजातिका २० छन् । नेपालका अन्य ठाउँमा नपाइने इन्डियन आई टटल पनि तालमा पाइन्छ ।


तालको उत्तरपट्टि जटायु रेस्टुराँ छ । त्यसमा हिमाली गिद्ध, सुन, राज, सानो खैरो, खैरो, गोब्रेलगायत लोपोन्मुख गिद्ध संरक्षण गरिएको छ । ‘धार्मिक मात्रै होइन, लुम्बिनीमा अध्ययन र मनोरञ्जनका लागि आउने पर्यटक पनि धेरै छन्,’ स्थानीय अगुवा बलराम चौधरीले भने, ‘त्यस्ता पर्यटकका लागि गैडहवा ताल, चराचुरुंगी र गिद्ध अवलोकनको क्षेत्र बनाउन सकिन्छ ।’


ताललाई तीनतिरबाट जंगलले घेरेको छ । गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म केन्द्र सरकारको सहयोगमा तालमा डुंगा सयर गराउने योजना बनाएको छ । यसपछि गर्मी र कोलाहल छल्न जाने आन्तरिक पर्यटक बढ्नेछन् । ताल आसपासमा चौधरी र मगर बस्ती छ । यी बस्तीलाई होमस्टे बनाउने अर्को योजना छ । पर्यटकलाई गाउँमै बास बसाल्न र बसाइँ अवधि बढाउन यस्तो योजना अघि सारेको अध्यक्ष केवटले बताए ।


ताल अहिले ठेक्कामा छ । माछा पालेर बिक्री गर्ने गरिन्छ । गाउँपालिकाले ठेक्का सकिनासाथ तालमा माछा मार्न पनि प्रतिबन्ध लगाउनेछ । हिउँदमा सुक्खा हुने ताललाई कञ्चन नदीमा बाँध बाँधेर पानी लैजान थालिएको छ । ‘यहाँ जति प्रजातिका जीवजन्तु छन्, तिनको संरक्षण गर्नेछौंं,’ गाउँपालिकाका प्रवक्ता हरिनारायण धवलले भने ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १२:३८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

भारतमा ५ अधिकारवादी पक्राउको सर्वत्र विरोध

बीबीसी

दिल्ली — भारतमा पाँचजना दलित तथा मानव अधिकारवादीहरुलाई गत जेनवरी १ मा महाराष्ट्रमा भएको दलित आन्दोलन भड्काएको आरोपमा महाराष्ट्र सरकारले भारतको विभन्न स्थानबाट पक्राउ गरेको छ ।

तस्बिर स्रोत : काराभान डटकम

पक्राउ पर्नेहरुमा अधिवक्ता तथा ट्रेड युनियनकी नेता सुधा भारद्वज, नागरिक अधिकारका अगुवा तथा पत्रकार गौतम नवलखा, क्रान्तिकारी कवि भराभरा राव र अधिवक्ता तथा अधिकारवादी भेर्नन गोन्साल्भेस र अरुण फरेरिया रहेका छन्।

यस्तै देशभरका विभिन्न वामपन्थी वकिल तथा शिक्षकहरुको घरमा पनि सोही हिंसाको अनुशन्धानका लागि भनेर छापा मारिको छ। माओवादीसँग सम्बन्ध रहेका अन्य ५ जनालाई पनि गत जुनमा यही अनुशन्धानको क्रममा गिरफ्तार गरिएको थियो।

प्रहरीका अनुसार अधिकारवादीहरुले दलितहरुले डिसेम्बर ३१ मा आयोजना गरेको र्‍यालीमा भड्काउ पूर्ण भाषण दिएका कारण जेनवरी १ मा दंगा हुँदा १ जनाको ज्यान गएको हो। दलितहरु पुणेमा 'कोरेगाउँ युद्ध' को २०० औं वार्षगाँठका लागि जम्मा भएका थिए। त्यो युद्धमा दलितहरुले भारतमा शासन गरिरहेका तत्कालिन बेलायती फौजसँग मिलेर उपल्लो जातसँग लडेका थिए। त्यसदिनलाई उनीहरु जातीय भेदभाव विरुद्धको पहिलो लडाइँका रुपमा लिन्छन्।

उक्त र्‍यालीको भोलिपल्ट दलित र हिन्दुवादी समूहबीच झडप भएको थियो।

आलोचकहरुले भने सरकारले अहिले अधिकारवादीहरुलाई गरेको धरपकडलाई भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी)ले आफ्नो विरोधीलाई तह लागउनका लागि गरेको दाबी गरेकाछन्। बुकर प्राइज विजेता लेखिका अरुणधती रोय भन्छिन्- 'सरकारी अधिकारीहरुले न्याय र हिन्दु अतिवाद विरुद्ध उभिएकाहरुलाई सजाय दिन खोजेका छन्। खुलेआम निर्दोषलाई कुट्दै हिँड्नेलाई समात्नुको सट्टा प्रहरीहरु वकिल र कविलाई समात्दै छन्। यसले भारत कुन दिशा तर्फ गइरहेको छ भन्ने प्रष्ट हुँन्छ।'

एम्नेष्टी इन्टरनेशनलले पनि अहिले भइरहेको धरपकड राजनीति प्रेरित रहेको आश‌ंका व्यक्त गरेको छ। यस्तै सामाजिक सञ्जाल मार्फत इतिहासकार रामचन्द्र गुहाले पनि धरपकडको विरोध गरेका छन्।

प्रहरीले भने अनुशन्धानको क्रम देशका विभिन भागमा रहेका वकिल, अधिकारवादी र शिक्षकहरुको घरमा छापामार्नु परेको बताएको छ।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १२:३६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT