बग्दै खेतीयोग्य जमिन

तीन वर्षयता बबईको कटानले ५० बिघाभन्दा बढी जमिन बगायो
कमल पन्थी

बर्दिया — दुई महिनायता नेपाल–भारत सीमास्थित लटकनिया गाउँको करिब पाँच बिघा खेतीयोग्य जमिन बबई नदीको कटानले बगिसकेको छ । तीन वर्षयता बबईको कटानले ५० बिघाभन्दा बढी जमिन बगाइसकेको स्थानीयले बताएका छन् ।

बाढीसँगै भएको कटानले गत वर्ष चारवटा नेपाल–भारत छुट्याउने साना सीमा स्तम्भ बगाएको यहाँस्थित सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल, हेडक्वार्टर नम्बर ३१ ले जनाएको छ । लटकनियास्थित एउटा सीमा स्तम्भ बबईको कटानको उच्च जोखिममा परेको सशस्त्र प्रहरी बलका गणपति कृष्ण कोइरालाले बताए । ०७१ र ०७४ मा बबई नदीको कटान र बाढीले सहायक ७ र साना २५ वटा स्तम्भ बगाएको गणपति कोइरालाले जानकारी दिए ।

भारतीयबाट सीमा मिच्ने क्रम बढै गएको छ । गुलरिया ८ का तुलसी थारुले बबई कटानसँगै प्रसिया गाउँका १० जना नेपालीको जग्गा भारतीय सुरक्षा बलले जोतभोग गर्न नदिएको गुनासो पोखे । बबईलाई सीमा मान्दै उनीहरूले नेपालीले जोतभोग गर्दै आएको जमिन भारतीय भूमि भन्दै जोतभोग गर्न नदिएका हुन् ।

Yamaha

जल उत्पन्न प्रकोप नियन्त्रण कार्यालय, नेपालगन्जले तीन वर्षदेखि निर्माण गर्दै आएको बबई नदीस्थित गुलरियाको लटकनिया बाढी र कटानको उच्च जोखिममा रहेको छ । विगतमा बाढीले क्षति पुर्‍याएको यस ठाउँमा नदी कटान रोक्न बबई, भादा र ओराही नदी व्यवस्थापन आयोजनाले आपतकालीन नदी नियन्त्रण व्यवस्थापन कार्य सुरु गरेको छ । आपतकालीन काम सुरु गर्दा गर्दै ६ महिनाअघि आएका आयोजना प्रमुख नारायण सुवेदीलाई मन्त्रालयले सरुवा गरेपछि काम प्रभावित भएको छ ।

बबई, भादा र ओराही नदी व्यवस्थापन कार्यालयले यस क्षेत्रमा वर्षायाममा हुन सक्ने सम्भावित जोखिम रोक्न आपतकालीन काम सुरु गरेको थियो । करिब ६ महिनाअघि नदी नियन्त्रण र बाढीबाट हुने डुबान र कटान रोक्न उक्त आयोजनाको कार्यालय स्थापना भएको हो ।

उच्च जोखिम रहेको पशुहाट र लटकनियामा विगतमा निर्माण गरिएको बाँधबाट हुन सक्ने क्षति न्यूनीकरण गर्न वर्षायाममा आपतकालीन काम अन्तर्गत बोरामा बालुवा भरी नाइनलको डोरीले बाँधेर जोखिम कम गर्न काम सुरु गरिएको थियो । मनसुन सकिनासाथ यहाँ पक्की तटबन्ध र बाँध निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित निर्माण ठेक्का सम्झौता भइसकेको छ । लटकनियामा १९ करोड र पशुहाटमा १० करोडको ठेक्का भएको छ । जोखिम क्षेत्रमा नदी कटान रोक्न बम्बो पाइलिङ र आरसीसी पाइनिङको काम हुँदा हँुदै आयोजना प्रमुखको सरुवा गरिएको छ ।

लटकनियामा आपतकालीन तटबन्ध गरिए पनि कटान भने रोकिएको छैन । गत वर्ष निर्माण गरिएको बाँध पनि बबई कटानले बगाउन थालेको छ । बाढी र कटानको त्रासले लटकनियासँग जोडिएको मस्जिदिया गाउँका ३५ परिवार अन्यत्र बसाइँसराइ गरिसकेको स्थानीय रिन्कु मल्लाहले बताए । कटान रोकिएन भने लटकनियाबाट पनि बस्ती अन्यत्र सर्ने तयारीमा रहेको स्थानीयले बताए ।

हालै सरुवा भई आएका आयोजना प्रमुख जितबहादुर थापाले वर्षायाममा पक्की तटबन्ध गर्ने अवस्था नभए पनि आपतकालीन बाँधलाई निरन्तरता दिई जोखिम न्यूनीकरण गर्ने बताए । बर्सेनि बाढी र कटानले सदरमुकाम गुलरियालगायत बारबर्दिया, ठाकुरबाबा र मधुवन नगरपालिकाको तटीय क्षेत्रलाई क्षति न्यूनीकरण गर्न १३ अर्ब २१ करोड रुपैयाँको लागतमा निर्माण कार्य सुरु भएको छ । संशोधित गुरुयोजनाको बजेट स्वीकृतका लागि आयोजनाले केन्द्रमा माग गरेको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७५ ०९:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पप्पुको लापरबाहीले पुल भासिएको ठहर

कमल पन्थी

बर्दिया — ठेकेदारले कमसल सामग्री प्रयोग गरेकाले बबई नदीको जब्दीघाटस्थित पक्की पुल भासिएको छानबिन समितिले ठहर गरेको छ । समितिले सोमबार पुल महाशाखालाई बुझाएको प्रतिवेदनमा पप्पु कन्स्ट्रक्सनको ‘गम्भीर’ लापरबाहीलाई कारण मानिएको महाशाखाका उपमहानिर्देशक अर्जुनजंग थापाले बताए ।

पुलको डिजाइनमा कुनै समस्या नरहेको उनले स्पष्ट पारे । यसअघि उक्त कन्स्ट्रक्सनले डिजाइनमा समस्या देखाउँदै निर्माण रोकेको थियो । कन्स्ट्रक्सनले पुल निर्माणमा मापदण्डभन्दा कमसल सामग्री प्रयोग गरेको महाशाखाले जनाएको छ । ‘निर्माण कम्पनीको गम्भीर लापरबाही देखियो,’ उनले भने, ‘यो विषयमा अख्तियारले समेत छानबिन गरिरहेको छ ।’

पुल गत वर्ष साउन अन्तिम साता भासिएको थियो । निर्माणाधीन पुल भासिएपछि गत वर्ष भदौ तेस्रो साता ललितपुर इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थानका कन्सल्टेन्सी प्रमुख इन्जिनियर नारायण गौतमसहितको चार सदस्यीय टोलीले छानबिन गरेको थियो । छानबिन समितिका संयोजक सडक कार्यालयका तत्कालीन क्षेत्रीय निर्देशक अयोध्या श्रेष्ठले अध्ययनक्रममा १७ वटा स्परमध्ये पूर्वतिरका ६ वटा पिल्लरबाट बबई नदी बगेको बताए ।

‘सबै पानी पिल्लर भएकै स्थानबाट बग्नुपर्ने हो, त्यो देखिएन,’ उनले भने, ‘निर्माणकै क्रममा एउटा पिल्लर ढल्किएको देखिन्छ, पायल पन्च भएको पाइयो ।’ पप्पु कन्स्ट्रक्सनले १६ करोड ६८ लाख रुपैयाँको लागतमा पुल निर्माण गरेको थियो ।

गत वर्ष साउन २८ गते पुल भासिएको हो । पुल निर्माणकै समयमा तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी विनोद कुँवरले कमसल काम भएको भन्दै रोक्ने प्रयास गरेका थिए । तर सडक डिभिजन कार्यालयले कमसल नभएको भन्दै पुल निर्माण गर्न लगाएको स्थानीय बताउँछन् ।

पुल भासिएपछि बबईको पानी निकास हुन नसक्दा बारबर्दियाको जब्दीघाट र गुलरियाको बेचैपुर उच्च जोखिममा परेको बारबर्दिया नगरपालिका प्रमुख दुर्गाबहादुर थारूले बताए । पुल भासिएको उत्तरतिरको छेउमा नदीले दुई महिनायता करिब पाँच बिघा जग्गा कटान गरिसकेको उनले बताए ।

डिभिजन सडक कार्यालय नेपालगन्जका प्रमुख अर्जुन बमले निर्माण सामग्री कमसल र मापदण्डविपरीत भएकाले पुलको विकल्प दिन ठेकेदार कम्पनीलाई निर्देशन दिएको जनाए । उत्तर–दक्षिण जोड्ने बबई पुल भासिएपछि एक वर्षदेखि सवारी साधन आउजाउ बन्द छ ।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ ०७:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT