सातामा दुई ‘बलात्कृत’

बलात्कारजस्तो गम्भीर अपराधका मुद्दामा प्रमाण अभाव हुने गरेको छ
ठाकुरसिंह थारु

नेपालगन्ज — बाँकेमा एक सातामा दुई किशोरीमाथि यौन दुव्र्यवहार भएका घटना बाहिर आएका छन् । नेपालगन्ज उपमहानगरभित्रै झारफुकका नाममा साइबाबा भनिने व्यक्तिले १५ वर्षीया किशोरीलाई बलात्कार गरेको सार्वजनिक भएको छ ।

प्रहरीले बलात्कार आरोपमा झारफुक गर्नेलाई बिहीबार पक्राउ गरेको छ ।

त्यसअघि कोहलपुरका ७२ वर्षीय ज्येष्ठ नागरिकले नातिनी नाता पर्ने किशोरीलाई यौन दुव्र्यवहार गरेको घटना सार्वजनिक भएको थियो । नेपालगन्जको घटना चार महिनापछि सार्वजनिक भएको हो ।

Yamaha

बिरामी किशोरीलाई झारफुक गर्ने बहानामा साइबाबाले बलात्कार गर्दै आएको आफन्तले जनाएका छन् । बिहीबार दिउँसो किशोरीको संवेदनशील अंगबाट रक्तस्राव भएपछि आफन्तले जानकारी पाएका हुन् । लगत्तै प्रहरीले झारफुक गर्ने व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको छ । ‘साइबाबाका नाममा यौन दुव्र्यवहार गर्नेलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान सुरु गरिसकेका छौँ,’ जिल्लाका प्रहरी प्रमुख अरुण पौडेलले भने, ‘यौन दुव्र्यवहारका कतिपय घटना प्रमाण अभावमा कमजोर हुन्छन् । कतिपय पीडितले धम्कीका कारण बयान फेर्दा पीडकले उन्मुक्ति पाउँछन् ।’

यसअघि जिल्लामा महिलामाथि घरेलु हिंसा, बलात्कार, बहुविवाह, हत्या, अपहरणलगायतका घटना भएका थिए । गत आर्थिक वर्षमा १९ जना महिलामाथि बलात्कार भएको थियो । ११ महिलामाथि बलात्कारको प्रयास भएको छ । यौनजन्य हिंसाका ३० घटना जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा दर्ता छन् ।

कारबाही जटिल
यस्ता घटनाका दोषीलाई कारबाही हुन सकेको छैन । बलात्कारजस्तो गम्भीर अपराधका मुद्दामा प्रमाण अभाव हुने गरेको छ । जनशक्ति र स्रोतसाधनको अभावमा यौनजन्य दुव्र्यवहारका घटनाको स्वास्थ्य जाँच रिपोर्ट दिन सहज नभएको चिकित्सकको गुनासो छ ।

यौन दुव्र्यवहारमा परेमा महिलाको स्वास्थ्य परीक्षण परम्परागत तरिकाले हुने गरेको छ । ‘बलात्कारबाट पीडितको स्वास्थ्य जाँच गर्नका लागि हामीसँग ल्याब छ,’ भेरी अञ्चल अस्पतालका चिकित्सक बद्री चापागाईंले भने, ‘तर, सुनियोजित तरिकाले घटाइएका यौनजन्य घटनाबाट पीडितको स्वास्थ्य जाँच गरी यौनजन्य दुव्र्यवहारका घटनामा यकिनसाथ रिपोर्ट दिन सक्ने अवस्था रहेको छैन ।’ स्वास्थ्य रिपोर्टकै कारण कतिपय त्यस्ता मुद्दाको परिणाम फरक पर्ने गरेको छ । स्वास्थ्य जाँच भरपर्दो रूपमा हुन नसक्दा बलात्कारमा संलग्न व्यक्तिले उन्मुक्ति पाइरहेको गुनासो सर्वसाधारणको छ ।

बलात्कारबाट पीडितलाई ढिलो गरी स्वास्थ्य जाँचका लागि ल्याउने गरेकाले पनि समस्या हुने गरेको हो । ढिलो हुँदा बलात्कारका प्रमाण नष्ट हुने गरेका छन् । अञ्चल अस्पतालमा फरेन्सिक चिकित्सक नहुँदा समस्या छ । उक्त अस्पतालमा दुईजना फरेन्सिकको दरबन्दी छ । फरेन्सिक अधिकृत र फरेन्सिक मेडिसिन अधिकृतहरू नहुँदा समस्या भएको भेरी अञ्चल अस्पताल प्रमुख डा. प्रकाश थापाले बताए ।

जिल्ला प्रहरीका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा बाँकेमा घरेलु हिंसाका २ सय ६२ घटना भएका छन् । तीमध्ये २ सय १६ महिलासँग सम्बन्धित छन् । १ सय ९४ घरेलु हिंसाका घटनामा मिलापत्र भएको प्रहरीले जनाएको छ । १५ हिंसाका घटना अदालत पुगेका छन् ।

अञ्चल अस्पतालकी नर्सिङ प्रमुख दुर्गालक्ष्मी श्रेष्ठले यौनजन्य घटनाबाट पीडितहरू स्वस्फुर्त रूपमा नभई प्रहरीमार्फत स्वास्थ्य जाँचका लागि आउने गरेको दाबी गरिन् । उनले यौनजन्य घटनाको स्वास्थ्य जाँचमा ढिलाइ गर्न नहुने सुझाव दिइन् ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०९:५४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गोठबाटै खेदिए गाई

ठाकुरसिंह थारु

नेपालगन्ज — पहिले जति धेरै गाई पालिन्थे त्यति नै धेरै धनीमा गनिन्थे । दूधका लागि र खेतीपातीमा प्रयोग गर्ने मल बनाउन धेरै गाई पाल्ने चलन थियो तर हाल समय फेरिएको छ ।

नेपालगन्ज—कोहलपुर फोरलेन सडकमा छाडा गाई । तस्बिर : कान्तिपुर

सहरमा मात्रै होइन गाउँघरमा पनि गाई पाल्न छाडिएको छ । नि:शुल्क दिए पनि कोही लिन तयार छैनन् । तिहारमा गाईलाई लक्ष्मीका रूपमा पूजा गरिन्छ । राष्ट्रिय जनावर गाईलाई नै मानिएको छ ।

मर्नुअघि वैतरणी तर्न गाईकै पुच्छर समाउने हिन्दु परम्परा छ । विवाहमा दान गर्ने चलन थियो तर त्यही गाई गोठबाट खेदिएका छन् । छाडा भएपछि किसानका अन्नबालीमा नोक्सानी हुन थाल्यो । जताजतै लखेटालखेट छ । जंगलमा लगेर छाडिए पनि गाउँमा बसेको बानीले फेरि फर्किने गरेका छन् ।

बाँके र बर्दियाका सहर र गाउँमा छाडा गाई–गोरुको आतंक छ । छाडा गाई धपाउनैका लागि गाउँहरूले आलोपालो लगाएका छन् । केहीले पारिश्रमिक दिएर कर्मचारी राखेका छन् । ‘पहिले गाई पाल्दा किसानले गौरव गर्थे । धार्मिक कारणले पनि सम्मान जनाउँथे,’ बाँके कोहलपुर नगरपालिका पिपरीका सुन्दर चौधरी भन्छन्, ‘पहिले एउटै घरमा सयभन्दा बढी गाई पालिन्थे । हाल गाई पाल्ने चलन हरायो ।’ उनका अनुसार गाई कौडीको भाउमा पनि बिक्री हुँदैन । जसका कारण किसानले गोठबाट विस्थापित गरेका हुन् ।

जथाभावी बस्ती विस्तारले चरण क्षेत्र खुम्चिएको छ । रासायनिक मल बजारभरि पाइन थालेको छ । दूधका लागि विकासी गाई–भैंसी पाल्न थालिएको छ । जसका कारण रैथाने (लोकल) गाईको अस्तित्व नै संकटमा परिसक्यो । हिन्दु धर्मको लक्ष्मी र राष्ट्रिय जनावरको सम्मान हुनुपर्नेमा बालीनाली खाइदिएको भन्दै धारिलो हतियारले काटिएका छन् ।

कतिपयले घरनजिकबाट लखेट्न भन्दै तातो पानीसमेत खन्याइदिने गरेका छन् । राष्ट्रिय जनावरको बेहाल छ । जति नै यातना सहे पनि लखेटिएको गाई फेरि गाउँ फर्किने गरेको छ । ‘पहिले सहरमा मात्रै छाडा पशुको समस्या थियो । हाल गाउँ–गाउँमा छाडा पशुचौपायाको आतंक छ,’ कोहलपुर रझेनाका राधेश्याम चौधरी भन्छन्, ‘छाडा गाईबाट धान जोगाउन खेतमै बास भएको छ ।’ उनले चार/पाँच वर्षअघि आफ्नै घरमा ७० भन्दा बढी गाई पालेको सुनाए । ‘चराउने ठाउँ छैन । सामुदायिक वन र निकुञ्जमा पस्नै पाइँदैन,’ उनले भने, ‘त्यसैले होला गाई पाल्ने चलन हरायो ।’

लोकल गाईले त्यति धेरै दूध पनि दिँदैन । खेतमा गोबर मल राख्ने चलन हरायो । त्यसैले गाईको महत्त्व पनि घट्दो छ । कसैले नि:शुल्क लैजान नमान्ने र बिक्री नहुँदा व्यवस्थापनमा जटिलता थपिँदै गएको छ । एउटा गाउँबाट अर्को गाउँमा गाई धपाउँदा स्थानीयबीच विवादसमेत हुन थालेको छ । केही दिनअघि नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा गाई–गोरु छाड्न जाँदा कर्मचारीहरू पक्राउ परेका थिए ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेका प्रमुख मदन भुजेलले छाडा गाई–गोरु व्यवस्थापनको काम निकै चुनौतीपूर्ण रहेको बताए । उनले गाई–गोरु बिक्री नहुँदा समस्या भएको जनाए ।

‘छाडा पशुचौपायालाई पक्राउ गरेर कान्जी हाउसमा राख्यो । लिलाम गर्न खोज्यो । अनि बिक्री हुँदैन,’ उनले भने, ‘यसका लागि छुट्टै नीति ल्याएर व्यवस्थापन गर्न आवश्यक छ ।’ त्यसो त पश्चिम तराईबाट गाई–गोरु खरिद गरी झापासम्म लैजाने एक समूह सक्रिय थियो । तर धार्मिक कारण देखाई गाई–गोरु लैजान स्थानीयले रोकेपपछि उक्त समूह पनि निष्क्रिय भएको छ ।

विभिन्न स्थानमा खोलिएका गौशालाहरू पनि प्रभावकारी हुन नसक्दा गाई व्यवस्थापनमा समस्या भएको हो । बाँके र बर्दियाका सबै स्थानीय तहमा छाडा गाई–गोरुको आतंक छ । किसानले पाल्ने गाई र उनीहरूबीच हाल द्वन्द्व बढेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०९:१८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT