रमणीय नरपानी उपेक्षित

वीरेन्द्र केसी

अर्घाखाँची — पर्यटकीय स्थल नरपानीको वनभोजस्थलमा प्रसाद ग्रहण गर्नेबीच बारम्बार झगडा, भनाभन र झडप भएपछि त्यस क्षेत्रमा मदिरा निषेध गरिएको छ ।

अर्घाखाँचीको पर्यटकीयस्थल नरपानीमा रमाउँदै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक । तस्बिर : वीरेन्द्र

धार्मिक पर्यटकीय स्थल सुपा देउराली दर्शन, पूजापाठ र बलि चढाएपछि प्रसाद ग्रहण गर्न दुई किमि उत्तरको नरपानी आउने गरिन्छ । दैनिक बोका र पाठीको बलि चढाइन्छ । दैनिक एक सयभन्दा बढी तीर्थालु दर्शन गर्न नेपाल र भारतका विभिन्न ठाउँबाट यहाँ आउँछन् । नरपानी चिसो ठाउँ भएकाले गर्मी छल्न तराईबाट पर्यटक आउने गर्छन् ।

शनिबार सन्धिखर्क र कपिलवस्तु चार नम्बरका दुई समूहबीच प्रसाद ग्रहण गर्ने सबालमा कुटाकुट भएपछि घुम्तीदेखि बुढीचौरसम्म करिब १० किमि क्षेत्रमा मदिरा सेवन गर्न र बेच्न प्रतिबन्ध लगाइएको हो । जिल्ला प्रशासनमा बसेको सर्वदलीय बैठकले रोक लगाएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी खिमराज भुसालले बताए ।

Yamaha

यस क्षेत्रमा सार्वजनिक स्थलमा मदिरा सेवन गर्ने र कुनै पनि पसलेले बिक्री गरेमा अब कानुनबमोजिम कारबाही हुने भएको छ । लाइसेन्स लिएर मदिरा बिक्री गर्ने पसल र होटलवालाले पनि बिक्री गर्न नपाउने उनले बताए ।

मन्दिरमा बलि चढाएको प्रसाद नरपानीमा ल्याएर खानपिन गरिन्छ । त्यसैले नरपानी पर्यटकीय गन्तव्य बन्दैछ । गर्मी सिजनमा शीतल हुने भएकाले तराईबाट बस्न आउने बढदै गएपछि होटल र रेस्टुराँ खुल्ने क्रम बढदो छ ।

सुपा देउराली मन्दिर आसपासमा यसअघि नै मन्दिर व्यवस्थापन समितिले मदिरा सेवन निषेध गरेको थियो । १० वर्षसम्म मन्दिर सानो आकारको थियो । धार्मिक व्यक्ति नरनारायणले आधुनिक मन्दिर निर्माण गरिदिएपछि तीर्थालु बढेका हुन् । धार्मिक जनविश्वासले भक्तजन बर्सेनि थपिँदै गएको मन्दिर समितिका सचिव यादव घिमिरेले बताए ।

जिल्ला सदरमुकाम पुग्ने सन्धिखर्क–गोरुसिंगे सडक छेउमै रहेकाले यो बाटो भएर गुड्ने गाडीका यात्रु त्यहाँ पुगेपछि मन्दिरको दर्शन गरी भेटी चढाउने गर्छन् । पछिल्लो समय भारतका विभिन्न ठाउँबाट उल्लेख्य मात्रामा तीर्थालु आउने गरेका छन् ।

स्वदेशी र भारतका यिनै तीर्थालु प्रसाद ग्रहण गर्न नरपानी गएर दिनभर नाचगान, मनोरञ्जन, इष्टमित्र, नातेदार र साथीभाइबीच आपसमा खुसियाली साटासाट गरेर बेलुका फर्कने गर्छन् । पिकनिक स्पोटर्समा दिन बिताउने पर्यटकलाई भुल्ने पर्यटकीय पूर्वाधार बनाउनतिर कसैको ध्यान गएको छैन । नरपानीका स्थानीय युवा र नेपाली सेनाले स्पोटर्स निर्माण गरेपछि त्यहाँ पुग्ने पर्यटकलाई खाना पकाउन भने केही सजिलो भएको छ । नरपानी र सुपा देउराली क्षेत्रमा अग्ला चुचुरासहितका पहाड भएकाले सामान्य संरचना बनाएर यहाँ आउने पर्यटकलाई कम्तीमा एक दिन बास बसाल्न सकिन्छ । ‘यससम्बन्धी कुरा लिएर बारम्बार नेता र सरकारी निकायमा धायौं तर अहिलेसम्म कसैको ध्यान गएको छैन,’ घिमिरेले भने ।

पूर्वाधारबिना चिसो मौसम र रमाइलो ठाउँ नरपानीमा पुग्ने पर्यटकलाई शान्ति सुरक्षाको व्यवस्था मिलाउनुको साटो मदिरा निषेधित गर्नु बेठिक रहेको घिमिरेको भनाइ छ । ‘आवेशमा आएर निषेधित गरे,’ उनले भने, ‘बरू मदिरा नखाने समय निर्धारण गर्नुपथ्र्याे ।’ पर्यटकलाई केन्द्रित गरेर करोडौं लगानीका होटल सञ्चालन भएका छन् । स्थानीय उत्पादन बिक्री गरेर गाउँले स्वरोजगार बनेका छन् । पर्यटक नै बसेनन् भने आम्दानीको स्रोत हराउने निश्चित छ । नरपानीको घटनालाई मन्दिरासँग गाँस्न नहुने घिमिरेले बताए । ‘यस क्षेत्रमा पर्यटकीय पूर्वाधार बनाउनतिर नेताको जोड छैन,’ उनले भने, ‘खालि मन्दिरमा भेटी कति संकलन भयो भनेर पैसाको मात्रै कुरा गर्छन् ।’

नरपानीमा पर्यटकीय पूर्वाधार बनाउँछौं भनेर चुनाव र अन्य समयमा यहाँ हुने कार्यक्रममा नेताले खुबै भाषण गर्छन् । तर, कसैले पनि गुरुयोजना बनाएर विकास गर्नेतिर चासो दिएको देखिँदैन । ‘नेता टोपबहादुर रायमाझीले गुरुयोजना बनाएर पूर्वाधार बनाउन करोडौं रुपैयाँ बजेट भित्र्याएर पर्यटकको केन्द्र बनाउने बारम्बार भाषण गर्छन् तर काम कहिल्यै भएन,’ नरपानीका पर्यटन व्यवसायी पदम केसीले भने, ‘राज्यबाटै नरपानी उपेक्षित छ । जनप्रतिनिधिले पनि गफ गरे, काम गरेनन् ।’ नरपानीमा आएका पर्यटकलाई शान्ति सुरक्षा दिनुपर्नेमा उल्टै मदिरा निषेधित क्षेत्र घोषणा गरेर नकारात्मक सन्देश प्रवाह गरिएको उनले बताए ।

नरपानीको अग्लो पहाडमा र मसिनाको लेकमा जाने पैदल मार्ग बनाउने, पर्यटकलाई भुलाउने र रमाउने खालमा संरचना निर्माण हुनु जरुरी छ । ‘स्वस्फूर्त आएका पर्यटकलाई भुलाउन सक्यौं भने गाउँ स्वरोजगार हुन्थ्यो, राज्य सञ्चालन गर्ने प्रतिनिधिका गफले मात्रै केही हुँदो रहेनछ,’ केसीले भने, ‘लुम्बिनी आएका पर्यटकलाई सुपा देउराली र नरपानी भित्र्याउने र त्यसपछि सन्धिखर्क हुँदै अर्घा लैजाने कुरा बारम्बार उठ्छ । यत्तिकै गाउँ हेर्न कोही जाँदैनन्, पहिले पर्यटक भुल्ने, फोटो खिच्ने र रमाउने संरचना बनाउनतिर ध्यान दिनुपर्‍यो ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ १०:०८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपालगन्जमा विद्युतीय बस

ठाकुरसिंह थारू

नेपालगन्ज — नेपालगन्ज– कोहलपुर सडक खण्डमा विद्युतीय बस सञ्चालनका लागि गृहकार्य सुरु भएको छ । प्रदेश सरकारले चालु वर्षमा यस्ता बस सञ्चालन गर्ने अवधारणा ल्याएको हो ।

प्रदूषण कम गर्न छोटो दूरीका लागि परियोजना ल्याइएको हो । त्यसका लागि कार्यविधि तयार हुँदैछ । साथै, साझा यातायातसँग सहकार्यका लागि छलफल पनि भइरहेको छ ।

नेपालगन्ज–कोहलपुरको दूरी १६ किलोमिटर छ । हालसम्म डिजेल र पेट्रोलबाट चल्ने सवारी साधन मात्र सञ्चालनमा छन् । उक्त परियोजना कार्यान्वयनमा आए प्रदूषणमा कमी आउने विश्वास गरिएको छ । ‘विद्युतीय बस सञ्चालनका लागि विभिन्न पक्षसँग छलफल भइरहेको छ । त्यस्तै कार्ययोजना तयार हुँदैछ,’ प्रदेशका उद्योग, वन, वातावरण तथा पर्यटन मन्त्रालयका उपसचिव शरदबाबु पंगेनीले भने, ‘उक्त परियोजना कार्यान्वयनका लागि प्रक्रिया अगाडि बढिसकेको छ ।’

विद्युतीय बस सञ्चालनका लागि प्रदेश सरकारले ५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ । उक्त परियोजनाअन्तर्गत नेपालगन्ज–कोहलपुर, तुल्सीपुर–घोराही र बुटवल–भैरहवासम्मका लागि विद्युतीय बस संचालन गरिनेछ । कार्ययोजना तयारीसँगै विशेषज्ञसँग परामर्श सुरु गरिएको छ । छोटो दूरीमा परियोजना सफल भए थप स्थानमा पनि विद्युतीय बस सञ्चालन गर्ने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

बढदो सवारी साधनका कारण वातावरणमा प्रतिकूल असर परिरहेको भन्दै वैकल्पिक ऊर्जाको प्रयोग हुन थालेको छ । त्यसो त बाँकेमा पाँच हजारभन्दा बढी विद्युतीय अटो रिक्सा सञ्चालनमा छन् । ती रिक्सा नेपालगन्ज, कोहलपुरलगायतका क्षेत्रमा सञ्चालित छन् । गाउँगाउँमा पनि अटो रिक्सा सञ्चालनमा छन् ।

‘वातावरणमैत्री विद्युतीय बस सञ्चालन गर्ने महत्त्वाकांक्षी योजना हो । यसको सफल कार्यान्वयनका लागि प्रदेश सरकार लागेको छ,’ उपसचिव पंगेनीले भने, ‘कार्ययोजनालगायतका प्रारम्भिक काम सकिएपछि बस सञ्चालनका लागि थप काम अगाडि बढाइनेछ ।’ उनका अनुसार चालु आर्थिक वर्षभित्रै उक्त परियोजना कार्यान्वयन हुनेछ ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ १०:०७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT