खसीबोका आयात घट्याे

कान्तिपुर संवाददाता

नेपालगन्ज — चाडपर्वका बेला भारतबाट नेपालगन्ज नाका हुँदै आउने खसीबोकाको आयात यो वर्ष घटेको छ  । गत वर्ष असोजमा मात्र २३ हजार खसीबोका भित्रिएकोमा यसपटक असोज तेस्रो सातासम्म ४ हजार २ सय मात्र आयात भएको छ  ।

दसैं–तिहारमा मासुको अत्यधिक मागसँगै भारतीय बजारबाट खसीबोका आउने गर्थे । नेपाली उत्पादनले मासुको माग पूरा हुन सक्दैन । नेपालगन्ज नाका मार्फत भित्रिएका खसीबोका काठमाडौं, पोखरा लगायतका ठूला सहरसम्म पुग्थे । तर, पछिल्लो समय नेपालकै ग्रामीण क्षेत्रमा व्यावसायिक खसीबोका उत्पादन गर्ने किसान बढेको र व्यवसायीले कृष्णनगर नाकासमेत प्रयोग गर्न थालेकाले पनि नेपालगन्ज नाकामा कारोबारमा कमी आएको हो ।

सीमास्थित पशु क्वारेन्टाइन कार्यालयका सूचना अधिकारी अमरबहादुर शाहीले भारतबाट हुने खसीबोका कारोबारमा कमी आएको बताए । उनका अनुसार नेपालमा पनि मसुजन्य बस्तु उत्पादन बढेकाले पनि आयात कम हुन सक्छ । ‘व्यवसायीले कृष्णनगर नाका प्रयोग गरेकाले कम खसीबोका आयात भएको देखिन्छ,’ उनले भने, ‘अर्को कारण भनेको नेपालमै पनि उत्पादन बढेको छ ।’ व्यवसायीले अर्को नाका प्रयोग गर्न थालेपछि राजस्वमा पनि असर परेको छ ।

गत वर्ष दसैंमा मात्रै ढेड करोडभन्दा बढी मूल्यका भारतीय खसीबोका आयात गरिएका थिए । नेपाली माग धान्न व्यवसायीहले भारतको महाराष्ट्र, कानपुर र लखनउ क्षेत्रबाट जमुनापारी, तोतापरी र देशी जातका खसीबोका आयात गर्दै आएका छन् । तर नेपाली बजारमा माग भएअनुसारको खसीबोका पुर्‍याउन नसकेको व्यवसायीले बताए ।

‘यो वर्ष खसीबोका खरिद–बिक्री व्यवसायमा कमी आएको छ । भारतीय व्यवसायीले कृष्णनगर नाका प्रयोग गर्न थालेपछि यो अवस्था आएको हो,’ लामो समयदेखि खसीबोकाको कारोबार गर्दै आएका नियाज कुरेसी भन्छन्, ‘यो वर्षको दसैंमा एक/दुई ट्रक खसीबोकाको कारोबार भएको छ ।’ भरतपुर–काठमाडौं सडक मर्मतका बेला व्यवसायीले कृष्णनगर नाका प्रयोग गर्न थालेका थिए । ‘अहिले मुग्लिन सडक सञ्चालन भए पनि व्यवसायीको सम्बन्ध उतै जोडिएकाले यता कारोबार बन्द भएजस्तै भएको उनले बताए ।

Yamaha

स्थानीय किसानले उत्पादन गरेको खसीबोका थोकमा नपाउने र दुई/चार खसीबोका खोजेर सम्भव नहुने व्यवसायीको दाबी छ । बंशाणुगत गुण, व्यावसायिक बाख्रापालन व्यवस्थापन र खानपिनका कारण भारतीय खसीबोकाको माग बढी हुने पशु चिकित्सक बताउँछन् ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७५ ०९:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपालगन्जमा रामलीला : राम–सीतालाई भव्य स्वागत

ठाकुरसिंह थारू

नेपालगञ्ज — दसैंको पहिलो दिन बुधबार यहाँ रामलीला सुरु भएको छ  । यो क्रम रावण वध नहुन्जेलसम्म सञ्चालन हुनेछ  । अवधि संस्कृतिको अभिन्न अंग बनिसकेको रामलीला मञ्चनका लागि राम, सीता, लक्ष्मण, हनुमान र रावणको टोली यहाँ आइपुगेको छ ।

नेपालगन्जमा बुधबारदेखि सुरु भएको रामलीलामा राम, सीता, लक्ष्मण र हनुमानको भूमिका गरिरहेका कलाकार । तस्बिर : ठाकुरसिंह/कान्तिपुर

घटस्थापनाका दिन टोली शोभायात्रामा सहभागी भयो । स्थानीयले राम, सीतालाई भव्य स्वागत गरेका छन् ।

यस वर्ष रामलीला मञ्चनका लागि भारतको ब्रिन्दावनबाट कलाकारको टोली आएको छ । घटस्थापनादेखि सुरु हुने रामायणमा आधारित लीला रामको राज्याभिषेक (टीका) को रातसम्म जारी रहनेछ । रामलीलाले नेपालगन्जको दसैंमा थप रौनक थपेको छ । ‘घटस्थापनाका दिनदेखि रामलीला सुरु भइक्यो । रावण बध र रामले अयोध्याको राजा भएको घटनाक्रमसम्म चल्छ,’ रामलीला सञ्चालन समितिका प्रचार महामन्त्री विष्णु कुमाल भन्छन्, ‘रामलीला मञ्चनका लागि सबैजसो कलाकारहरू
आइसकेका छन् ।’

पछिल्लो समय नयाँ पुस्ताले आफ्नो परम्परागत संस्कार भुल्दै गइरहेका बेला नेपालगन्जका रैथाने मधेसी समुदायले भने रामलीलाको संस्कारलाई जोगाउन सफल भएका छन् । यो वर्षको रामलीला मञ्चनको १५१ औं शृंखलाल हो । रामलीला सञ्चालनका लागि स्थानीयले १३/१४ लाखभन्दा बढी रुपैयाँ आफंै जम्मा गरेर खर्च गर्दैछन् । पुर्खाले डेढ सय वर्षदेखि सुरु गरेको रामलीला संस्कारलाई आफ्नै खर्चमा जोगाउन पाएकोमा उनीहरू खुसी छन् । ‘यो हाम्रो संस्कार हो ।


यसलाई मर्न दिनु भएन,’ रामलीला सञ्चालक समितिका अध्यक्ष श्यामसुन्दर कनौडिया भन्छन्, ‘रामलीलाले नैतिक शिक्षा दिन्छ । जुन अहिलेको परिवेशमा निकै आवश्यक छ ।’ रामलीला संरक्षण नयाँ पुस्ताका लागि पनि गर्न आवश्यक छ ।’

रामलीला भगवान् राम र सीताको जीवनीमा आधारित कथा हो । जसलाई कलालकारहरूले नाट्यरूपमा जीवन्त प्रस्तुत गर्छन् । यो क्रम रावण वधसम्म चल्छ । सत्यमाथि विजयको प्रतीकको रूपमा मनाइने विजया दशमी (दसैं) भरि नेपालगन्जमा रामलीलाको रौनक रहन्छ । रामलीला मञ्चनका लागि भारतको व्न्दिावनबाट नाट्य टोली नेपालगन्ज आएको छ । रामलीला मञ्चनका लागि कलाकार पाइँदैनन् । त्यसैले पनि रामलीला यस क्षेत्रका लागि महँगो पर्ने गरेको हो ।


कलाकारको पारिश्रमिकदेखि खाने, बस्ने र कला मञ्चन व्यवस्थापनका लागि लाखौं रकम खर्च हुने गर्छ । रैथाने स्थानीयकै जन सहयोगमा रामलीलाको परम्परा जोगिएको हो । दसैंका अवसरमा समुदायमा सकारात्मक सन्देशको प्रचारप्रसार गर्न र राम राज्यको अनुभूति दिलाउन नेपालगन्जवासीले परम्परालाई निरन्तरता दिएका हुने । त्यसो त सीमावर्ती भारतमा रामलीला मञ्चन सन १६४० मा सुरु भएको जानकारहरू बताउँछन् ।

बाँके बगियाको खुला चौरलाई रामलीला मैदान नामकरण गरी मञ्चनका लागि मञ्च निर्माण गरिएको छ । जहाँ हरेक वर्षको दसंैका अवसरमा रामलीला मञ्चन हुने गरेको हो । ‘रामलीलामा रामले अन्यायका लागि लडेको कथा र प्रजालाई गर्ने व्यवहारबारे प्रस्तुत गरिन्छ । राम, सीता, रावणलगायतका प्रमुख पात्रको पारिश्रमिक ५० हजार भारु पर्छ । रावणका लागि थप डेढ लाख भारु खर्च हुने गरेको समितिले जनाएको छ । भारतको सीतापुरबाट रावण बनाउन कालिगड ल्याइन्छ ।


उनीहरूले करिव ४५ देखि ५० फिट आग्लो कदको रावण बनाउन १ लाख १० हजार भारु लिन्छन् । रावण वधका दिन हजाराैं सर्वसाधारणको उपस्थितिमा पटका पडकाएर रावणको मूर्तिमा पटका पढकाएर विजय उत्सव मनाउने परम्परा छ । रामलीलाका कलाकारहरूका लागि मात्रै चार लाख भारु खर्च हुने गरेको छ । नेपालगन्जको रामलीला मैदानमा रामलीला राति ८ बजेदेखि १२ बजेसम्म मञ्चन गरिन्छ । रामलीला हेर्न सयौं दर्शकहरू पुग्ने गर्छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७५ ०९:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT