सुधारिँदै प्यूठानका ग्रामीण सडक

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — ठूला चाडपर्व सुरु भएपछि वर्षामा बिग्रिएका जिल्लाका ग्रामीण सडक अहिले धमाधम मर्मत गर्न थालिएको छ  । जिल्लाका ९ वटै स्थानीय तहले सडक मर्मतका लागि दर्जनौं डोजर/एक्साभेटर सञ्चालन गरिरहेका छन्  ।

प्यूठान नगरपालिकाले हालै मर्मत गरेको प्यूठान ४ स्थित बिजुवार–थाप्डाँडा–खलंगा सडक । तस्बिर : गिरुप्रसाद/कान्तिपुर

गाउँसम्म सजिलै गाडी पुग्ने गरी सडक बनाउन थालेका हुन् । कतिले ठेक्कामार्फत काम गरिरहेका छन् । केहीले निर्माण व्यवसायीसँग कोटेसन मागेर काम गर्दै छन् ।


जिल्लामा सडक मर्मत गर्न झन्डै ८० भन्दा बढी डोजर/एक्साभेटरले काम गरिरहेको निर्माण व्यवसायी महासंघका केन्द्रीय सदस्य तथा आँसु निर्माण सेवाका सञ्चालक बालाजु श्रेष्ठले बताए । ‘सबै स्थानीय तहले मर्मतमा बजेट छुट्याएका रहेछन्,’ उनले भने, ‘पानी पर्न रोकिएपछि मर्मतको काम सुरु भएको छ ।’ दसैं/तिहार आएकाले यही बेला मर्मत गर्न लागेकाले व्यवसायीलाई काम गर्न भ्याइनभ्याइ भएको उनले बताए । जिल्लामा भित्रिएका सबै डोजर/एक्साभेटरले काम पाएको श्रेष्ठले बताए ।

Yamaha


वर्षामा भत्किएका सडकको ठेक्का लगाएर मर्मत गर्न थालेको प्यूठान नगरपालिकाका मेयर अर्जुनकुमार कक्षपतिले बताए । नगरपालिकाले झन्डै ५० लाख रुपैयाँ खर्च गर्ने गरी नगरक्षेत्रका सडक मर्मत गरिरहेको छ । ‘हाम्रो नगरमा मात्र १०/१२ डोजरले काम गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘फूलपातीको दिनसम्म नगरका सबै बस्तीका सडक मर्मत भइसक्छन् ।’


नगरपालिकाले टेन्डर निकालेर प्रतिघण्टा १ हजार ९ सय ८० रुपैयाँमा डोजर/एक्साभेटर लगाएको छ । ‘१० वटै वडामा काम भइरहेको छ,’ मेयर कक्षपतिले भने, ‘प्राविधिक र वडाध्यक्षहरू रेखदेखमा छन् ।’ नौबहिनी गाउँपालिकाअन्तर्गतका सडक मर्मत गर्न झन्डै २० लाख रुपैयाँ खर्च गरिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत थानेश्वर भण्डारीले बताए । ‘गाउँपालिकाले खनेका सडक लगभग मर्मत गरेर सकिएको छ,’ उनले भने, ‘दुर्गम बस्तीमा पुग्ने सडकसमेत मर्मत भएका छन् ।’


दसैंको मुखमा गोरेटो बाटो मर्मत गर्ने पुरानै चलन रहेकाले गाउँलेले घटस्थापनाको दिन मर्मत गरेको भण्डारीले बताए । नगरक्षेत्रका धेरै महत्त्वपूर्ण सडक मर्मत गर्न लागेको स्वर्गद्वारी नगरपालिकाका मेयर नेत्रबहादुर रोकायाले बताए । जनतासँग मेयर कार्यक्रमअन्तर्गत विनियोजन भएको ८० लाख रुपैयाँबाट खर्च गर्ने गरी सडक मर्मत गर्न थालेको रोकायाले बताए । ‘यसका लागि नगर कार्यपालिकाको बैठक बसेका छाैं,’ उनले भने, ‘निर्णय गरेर दसैंअगाडि सबै ग्रामीण सडक मर्मतको काम गर्ने गरी मेसिन प्रयोग गर्ने सल्लाह भएको छ ।’ कोचिबाङ, बेलबास, धनबाङलगायत गाउँमा पुग्ने सडक मर्मत तीन/चार दिनमा सक्ने रोकायाले बताए ।


‘दसैं मान्न गाउँ आउनेको ताँती लाग्न थालिसकेको छ,’ रोकायाले भने, ‘उनीहरू सजिलै गाडी लिएर घरसम्म आउन सकून् भनेर सडक मर्मत गर्दै छौं ।’ जिल्लाका सरुमारानी, ऐरावती, मल्लरानी, गौमुखी, झिमरुक र माण्डवी गाउँपालिकाहरूले पनि दसैं/तिहार लक्षित गरी ग्रामीण सडक मर्मत गर्न थालेको जनाएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २६, २०७५ १०:५०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

हिंसा घटाउन किशोरी शिक्षा

कान्तिपुर संवाददाता

बुटवल — बालिकामाथि हुने हिंसा र यौन दुव्र्यवहार कम गर्न रूपन्देहीमा किशोरी शिक्षा सञ्चालन गरिएको छ  । व्यक्तिगत सावधानी र प्रजनन शिक्षाको अभावमा हुने हिंसा घटाउन भन्दै किशोरी शिक्षा सञ्चालन भएको हो  ।

किशोरी शिक्षाका लागि छलफल गर्दै रूपन्देहीको कोटहीमाईका किशोरी । तस्बिर : अमृता अनमोल/कान्तिपुर

१३ देखि १९ वर्ष उमेर समूहका किशोरकिशोरीको समूह बनाएर साथी शिक्षकमार्फत उनीहरूलाई शिक्षा दिन थालिएको छ । रूपन्देहीका १६ मध्ये ६ स्थानीय तहमा किशोरी शिक्षा सञ्चालन भएको छ । जिल्लाका सम्मरीमाई, मर्चवारी, कोटहीमाई, मायादेवी, ओमसतिया र रोहिणी गाउँपालिका त्यसमा समेटिएका छन् । समूहमा करिब ७ सय किशोरकिशोरी सहभागी छन् । समान समूहका व्यक्तिमा समान चेतना प्रवाह गर्न भन्दै किशोरी समूहमा केही किशोरलाई पनि समेटिएको हो ।


सामाजिक बहिष्करणमा परेको जाति तथा समुदायका किशोरीलाई प्राथमिकता दिएर किशोरकिशोरी समूह गठन भएको छ । स्थानीय हेल्थपोस्ट तथा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रका स्वास्थ्यकर्मी, स्थानीय प्रहरी चौकीका प्रहरी, विद्यालयका शिक्षकसमेत सहभागी छन् । उनीहरूले विषयगत रूपमा किशोरकिशोरीलाई सचेतना कक्षा चलाउने गरेको रोहिणी गाउँपालिका उपाध्यक्ष शिवकान्ति हरिजनले बताइन् । ‘मधेसका गाउँमा बालिकामाथि धेरै प्रकारका भेदभाव र विभेद छन्,’ उनले भनिन् ‘तिनलाई हटाउन पनि यो कार्यक्रम चलेको हो ।’


वडामा ५ वटासम्म समूह गठन भएका छन् । १ समूहमा २७ देखि ३० जना किशोरकिशोरी छन् । उनीहरू दिनको २ घण्टा पायक पर्ने स्थानमा भेला हुन्छन् । भेला भएका किशोरकिशोरीलाई साथी शिक्षक अर्थात् सहजकर्ताले हिंसा के हो र यसबाट कसरी बच्न सकिन्छ भनेर सिकाउने गरेका छन् । प्रजनन तथा यौन शिक्षा सिकाउन नजिकको हेल्थपोस्टबाट स्वास्थ्यकर्मी लैजाने गरिएको छ ।


उनीहरूले प्रजनन स्वास्थ्यबारेका कौतूहलता मेटाइदिन्छन् । किशोरीहरूले प्रजनन अंगको सरसफाइ गर्ने, महिनावारीको व्यवस्थापन र स्वस्थ रहनेबारे पनि सिकाउँछन् । व्यक्तिगत सुरक्षा र घटनापछिको सावधानीबारे सिकाउन प्रहरीको सहयोग लिइएको छ । ‘सबै जना आफूजस्तै उमेरका साथीहरू बसेर छलफल गर्दै सिक्न पाउँदा रमाइलो लागेको रोहिणी गाउँपालिका ७ पजरकट्टीकी सविता केवटले बताइन् ।


प्रहरी अध्ययनअनुसार उमेरका हिसाबले महिलामाथि सबैभन्दा बढी हिंसा हुने किशोरी उमेर हो । पछिल्लो समयमा सबैभन्दा बढी यौन दुव्र्यवहार पनि यही उमेरमा भएका छन् । जब बालिकाका प्रजनन अंग विकास हुन थाल्छन्, तब उनीहरूमाथि हिंसाका शृंखला सुरु हुन्छन् । त्यसमा बलात्कार, यौन दुव्र्यवहार, जबरजस्ती विवाह, शारीरिक शोषणलगायत छन् ।

प्रहरी उपरीक्षक तथा जिल्ला प्रहरी प्रमुख हृदय थापाले यौन तथा प्रजनन शिक्षा दिने हो भने किशोरी उमेरमा हुने धेरै हिंसा रोक्न सकिन्छ । यसका लागि प्रहरीले नागरिक सञ्जाल, सामाजिक संघसंस्थासित हातेमालो गरेर सचेतना अभियान गर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : आश्विन २६, २०७५ १०:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT