हामी ओझेलमा पर्‍याैं : सरकारी वकिल

कान्तिपुर संवाददाता

दाङ — सरकारी वकिलहरूले पीडितलाई न्याय दिन निरन्तर खटे पनि ओझेलमा पर्दै आएको गुनासो गरेका छन् । फौजदारी मुद्दामा पीडितका पक्षमा अदालत धाउने र न्याय दिन निरन्तर लागिरहने भए पनि यसबारे जनतामाझ जानकारी पुग्न नसकेको उनीहरूले बताएका छन् ।

पुस ८ देखि १० सम्म काठमाडाैंमा हुन थालेको सरकारी वकिलहरूको दोस्रो राष्ट्रिय सम्मेलनका मुद्दाका सन्दर्भमा बुधबार तुलसीपुरमा पत्रकारहरूसँग छलफल गर्दै उनीहरूले पर्याप्त साधनस्रोत र जनशक्ति नहुँदा काम गर्न गाह्रो भइरहेको बताए ।

Yamaha

‘कुनै नागरिकमाथि केही अपराध भए पीडितलाई न्याय दिन मुद्दा चलाउने, पीडकलाई सजाय दाबी गर्ने र अदालतको फैसला चित्त नबुझे हामी माथिल्लो अदालतमा पुग्ने काम गर्छौं,’ उच्च सरकारी वकिल कार्यालय तुलसीपुरका उपन्यायाधिवक्ता सीताराम अर्यालले भने, ‘पीडितलाई न्याय दिन हामी निरन्तर लडिरहेका हुन्छौं । हामी सरकारका मात्रै नभई जनताका वकिल हौं तर हाम्रोबारे खासै चर्चा हुँदैन ।’

फौजदारी मुद्दामा बकपत्र गर्न आउनेबाहेक अन्य कुनै पनि भार पीडितलाई नपर्ने उनले बताए । ‘पीडितलाई बकपत्र गर्न अदालत आउँदा–जाँदा, बास बस्दा लाग्ने खर्चसमेत सरकारले बेहोर्छ । अन्य सबै काम पीडितका पक्षबाट हामीले गर्छौं,’ अर्यालले भने, ‘यसको चेतना सबैतिर पुग्न सकेको देखिँदैन । पीडितको प्रतिनिधि भएर हामीले काम गरिरहेको कुरा खासै महत्त्वको मानिँदैन ।’

कुनै जघन्य अपराधका मुद्दामा दोषीलाई ठूलै सजायको फैसला भए फैसला गर्ने न्यायाधीशको चर्चा हुने तर सरकारी वकिलको भूमिका कतै नआउने जिल्ला न्यायाधिवक्ता चन्द्रबहादुर सिजालीले बताए । ‘कुनै मुद्दामा कति सजाय माग दाबी गर्ने, कस्तो मुद्दा चलाउने, कसरी प्रमाण जुटाउने र पीडितलाई कसरी न्याय हुन सक्छ भनेर भूमिका खेल्ने वकिलहरू सधैं ओझेलमा हुन्छन्,’ उनले भने, ‘सानो बिगो भएका घटनामा मुद्दा नचलाई पीडितलाई केही क्षतिपूर्ति दिएर मिलाउनेसम्मको जिम्मेवारी हाम्रो हुन्छ तर कतिपयलाई हामीले मुद्दा चलाउँछौं भन्ने नै थाहा हुँदैन ।’

नयाँ संहिता लागू भए पनि सो अनुसार काम गर्ने संरचना र जनशक्ति उपलब्ध नहुँदा समस्या भइरहेको उच्च सरकारी वकिल कार्यालय तुलसीपुरका निमित्त सहन्यायाधिवक्ता खडानन्द गौतमले बताए । फर्निचर, प्रविधि र काम गर्ने जनशक्ति नहुँदा राति बसेरसमेत अभियोजनपत्र तयार पार्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनले बताए ।

‘प्रहरीका लागि पनि अनुसन्धान प्रयोगशाला छैन । सबै ठाउँमा तोकिएका मापदण्डका अनुसन्धान अधिकारी उपलब्ध छैनन्,’ उनले भने, ‘यसले घटनाका प्रमाण जुटाउन समस्याभइरहेको हुन्छ । नयाँ संहिताले व्यवस्था गरेको खुला जेलको अवधारणालगायतका प्रावधान आवश्यक संरचना नभएका कारण तत्काल लागू गर्न सक्ने अवस्था छैन ।’

नयाँ संहितामा कतिपय कुरा अन्योल भएकाले संशोधन गर्न वकिलहरूको सम्मेलनमार्फत माग गरिने उनले बताए । नयाँ संहिता कार्यान्वयनमा सरकारी वकिलहरूको भूमिकाबारे पनि छलफल गर्ने तयारी भएको उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : मंसिर २०, २०७५ ११:४६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

राजमार्ग अवरोधले यात्रुलाई सास्ती

माधव अर्याल

पाल्पा — यातायातका साधन दैनिक ६ घण्टा बन्द गरेर सिद्धार्थ राजमार्ग मर्मत सुरु भएको छ । राजमार्गअन्तर्गत तानसेन–बुटवल सडक खण्डमा स्तरोन्नतिको काम गर्न डिभिजन सडक कार्यालयले सोमबारदेखि काम सुरु गरेको जनाएको हो । बाटो बन्द गरेर सडक मर्मत गरिँदा यात्रु भने मारमा परेका छन् । 

सिद्धार्थ राजमार्गअन्तर्गत पाल्पाको तानसेन–चिडियाखोला सडकको भूतखोलामा भासिएको सडकमा स्तरोन्नतिको काम गरिँदै । तस्बिर : माधव/कान्तिपुर 

बुधबारसम्म दिउँसोको समयमा सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ । बुटवल–तानसेन सडकअन्तर्गत चिडियाखोलादेखि भूतखोला सडकखण्डमा रहेका ठूला ढुंगा फुटाई बाटो सहज बनाउन लागेको कार्यालयले जनाएको छ । तीन दिनमा जोखिम र पहिरोले झारेका ढुंगा हटाउने डिभिजन सडकका इन्जियिनर पवित्रमणि आचार्यले बताए । ‘तीनदिने विशेष अभियानसहित सडक मर्मतगर्न लागेका हौं,’ उनले भने, ‘यसलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिइनेछ ।’

राजमार्गको केराबारीदेखि चिडियाखोलासम्म अत्यावश्यक सवारी साधन मात्र चल्न दिइएको छ । अन्यत्र पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको उनले बताए । यसअघि पनि भूतखोलामा पहिरो मर्मतका लागि सवारी सञ्चालनमा रोक लगाएर काम गरेका थिए । त्यसबेलामा काम गर्न नसकेपछि पुन: राजमार्ग बन्द गरेर काम थालेको उनले बताए । वर्षायाममा राजमार्गको सिद्धबाबा क्षेत्र, भूतखोला, दोभान, झुम्सासम्मका विभिन्न स्थानमा पहिरो खसेको छ । भूतखोलामा ५० मिटर सडक भासिएको छ ।

कामको गति सुस्त रहेको स्थानीयको गुनासो छ । ‘दैनिक ६ घण्टा बाटो बन्द हुँदा बाटोभरि जनशक्ति र मेसिन प्रयोग होलान् भनेका थियौं,’ तिनाउ–२ दोभानका चोपलाल गिरीले भने, ‘बाटोका खाल्डाखुल्डी पुरिएला भनेको भूतखोलामा मात्रै काम गरेको देखियो ।’ राजमार्गको झुम्सादेखि चिडियाखोलासम्म ८० प्रतिशत सडकमा कालोपत्रे छैन ।

सामाजिक सञ्जालमा समेत स्थानीयले सडकको कामप्रति आलोचना गरेका छन् । टंक बस्यालले फेसबुकमा लेखेका छन्, ‘सडकको काम कहिले जाला घाम । हजारौं यात्रुलाई दु:ख दिएर भत्ता पकाउने कामबाहेक केही देखिएन । तीन दिनमा भूतखोलाको काम सकिएलाजस्तो छैन । यहाँ त रातको समयमा पनि काम गर्न सकिन्थ्यो ।’

स्थानीय बासिन्दा भने बिग्रेको सडकको स्तरोन्नति हुने र सडकका खाल्डाखुल्डी पुर्ने आशामा थिए । ९ किलोमिटर सडकमा कालोपत्रे उप्किएको ५ वर्ष बितिसक्यो । ‘पहिला पहिरो कारण खसेका ढुंगा हटाउन र भासिएको सडकमा चौडा गराउन लागेका हौं,’ सडकका इन्जिनियर आचार्यले भने, ‘त्यसपछि कालोपत्रे मर्मतको काम पनि हुन्छ ।’ यस क्षेत्रमा ठेकेदारले काम नगर्दा ५ वर्षअघिको ठेक्काको काम पूरा भएको छैन । ‘यस्तो अवस्था भएको वर्षौं बित्दा पनि अझै समस्याको समाधान खोजिएको छैन,’ दोभानका स्थानीय विष्णुप्रसाद पाण्डेयले भने, ‘अहिले पनि काममा त्यति चासो दिएर गरेजस्तो देखिएन ।’

दिउँसोको समयमा सवारी सञ्चालन नहुँदा यात्रुको बिचल्ली भएको छ । गाउँबाट चल्ने सबै यातायातका साधनलाई बाटो बन्दका बारेमा थाहा छैन । सधैं धूलो र पहिरोको सास्ती खेप्दै आएका यात्रुले बिनाकारण बन्दको मार खेप्न बाध्य हुने गरेको गुनासो गरे । बिनाकारण पैसा खर्च गर्ने सरकारी निकायले बाटो बन्द गरेर विकास गर्नुको अर्थ नरहेको बागलुङबाट बुटवल हिँडेका यात्रु रमेशप्रसाद अधिकारीले बताए । ‘सरकारी रकम बालुवामा पानी हालेजस्तै भएको छ,’ उनले भने, ‘यति सुस्तरी काम भएको छ कि तीन दिनमा भूतखोलाको पहिरो मात्र हटाउने भए ।’

वर्षायाममा सडक अवलोकनमा आएका विभागीय मन्त्री रघुवीर महासेठले तीन महिनामा परिवर्तन देख्न सक्ने प्रतिक्रिया दिएका थिए । ६ महिना बित्दा पनि केही काम अघि बढेको छैन ।

‘जनप्रतिनिधि र सांसदले सिद्धबाबा क्षेत्रको सडकलाई मागी खाने भाँडो बनाएका छन्,’ मोटरसाइकल चालक मनोज रानाले भने, ‘चुुनाव जितेपछि रक नेट, कहिले पहाडै कटिङ त कहिले सुरुङ मार्गको नारा ल्याउँछन् अनि चुप लाग्छन् ।’ यस सडक खण्डकमा १० वर्षको अवधिमा २१ बस, ९ ट्रक, १२ कार–जिप र २५ मोटरसाइकल दुर्घटनामा परेको ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर २०, २०७५ ११:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT