आवधिक योजनाका लागि सुझाव संकलन

कान्तिपुर संवाददाता

पाल्पा — पाँचवर्षे आवधिक योजना निर्माणको चरणमा रहेको प्रदेश सरकारले जिल्लामा समेत सुझाव संकलन सुरु गरेको छ । सामाजिक न्यायमा आधारित आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने उद्देश्यलाई पूरा गर्न बनाउन लागेको आवधिक योजनाका लागि सुझाव संकलन गरेको हो । 

प्रदेश पाँचको प्रथम आवधिक योजनाको सुझाव संकलन कार्यक्रमका सहभागी । तस्बिर : माधव अर्याल/कान्तिपुर  

जिल्लाका गाउँ/नगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुख, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, विषयगत कार्यालय, कृषि, वन, उद्योग, संचार, सुरक्षाका प्रतिनिधिसँग सुझाव लिइएको छ । आवधिक योजनाको क्षेत्रगत उद्देश्य, रणनीति तथा कार्यनीतिका विषयमा सामूहिक छलफल गराएको छ ।

पूर्वाधार क्षेत्र अन्तर्गतका सिंचाइ, जलविद्युत्, सौर्य ऊर्जा, यातायात, सहरी विकास, खानेपानी तथा सरसफाइ, भवन, आवास तथा बस्ती विकास, विज्ञान तथा प्रविधिका क्षेत्रमा छलफल गरेको छ । सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रण, शान्ति सुरक्षा, कार्यान्वयनको अनुगमन तथा मूल्यांकनका विषयमा सामूहिक छलफल गरेका हुन् ।

तथ्यांक सुदृढीकरण तथा व्यवस्थापन, सूचना प्रविधि, वन तथा वातावरण, प्राकृतिक प्रकोप नियन्त्रण, विपद् व्यवस्थापन, गरिबी निवारण, श्रम तथा रोजगारी, मानव संसाधन विकासका विषयमा समेत छलफल गरेको छ । शिक्षा, स्वास्थ्य, महिला विकास तथा सशक्तीकरण, बालबालिका, खेलकुद, ज्येष्ठ नागरिक, अपांगता, भाषा, कला, साहित्य तथा संस्कृति, सम्पदा संरक्षण र गुठी व्यवस्थापनका विषयमा सुझाव लिइएको छ ।

सुझाव संकलनका लागि आएका उद्योग, वन, पर्यटन तथा वातावरणमन्त्री लीला गिरीले १२ जिल्लाबाट आउने सल्लाह, सुझावबाट नै प्रदेश ५ ले परिकल्पना गरेको विषयवस्तुले सार्थकता पाउने बताए ।
सबैको सुझाव ड्राफ्ट गरिएको विषयवस्तुमा पुग्न सक्यो भने मात्रै ‘समृद्ध प्रदेश : खुसी जनता’ हुने मन्त्री गिरीले बताए ।

कुन जिल्लाको के महत्त्व छ र कस्ता विषयवस्तुलाई जोड दिनुपर्छ भन्ने विषयमा सबैको सुझाव आउन सक्यो भने मात्र सबैले सोचेको प्रदेश बन्ने उनले बताए । ‘त्यसैले यस्ता सुझाव संकलन सबै जिल्लामा राखिएको हो,’ उनले भने, ‘यसमा खुलेर सुझाव दिनुहोस् र अनि मात्र आवधिक योजनालाई राम्रो बनाउन सकिन्छ ।’ मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिव भरतमणि रिजालले सबै जिल्लाका सुझावलाई एकीकृत गर्दै आवधिक योजना पूरा गरिने बताए ।

उनले आर्थिक, सामाजिक, पूर्वाधार, सुशासनलगायतका क्षेत्रमा आएका सुझाव प्राय: उस्तै भएको समेत बताए । ‘समूहगत छलफलमा आएका सुझाव निकै राम्रा छन्,’ उनले भने, ‘यसलाई अझ राम्रो बनाउन सबैको सहयोग जरुरी छ ।’

प्रदेश ५ ले एक महिनाभित्रै सन्तुलित विकासका लागि अल्पकालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन योजना तयार गर्ने जनाएको छ । योजनाले समाजवाद उन्मुख, सामाजिक न्यायमा आधारित सन्तुलित र दिगो विकासको माध्यमबाट आर्थिक वृद्धिदरलाई उच्च पार्दै प्रदेशवासी जनताको जीवनमा गुणात्मक परिवर्तन ल्याउने उद्देश्य लिएको छ ।

सबै क्षेत्रबाट सुझाव संकलन गरी बृहत् अन्तक्र्रिया र छलफलपछि आधारपत्रलाई थप सुझावका लागि राष्ट्रिय योजना आयोगमा पठाइनेछ । आयोगको सुझावसहित परिमार्जन गरेर प्रदेशको प्रथम आवधिक योजनालाई अन्तिम रूप दिइने सचिव रिजालले बताए । आवधिक योजनाले असन्तुलित जिल्लागत विकासलाई सन्तुलित गराउन सहयोग पुग्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ १०:४६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

टावरबिनाको फोन

मोबाइलबाट कुराकानी नभएपछि गेम खेल्न, फोटो खिच्न र भिडियो हेर्न प्रयोग
धार्चेका बासिन्दालाई कतै फोन गर्नु परे १ घण्टा पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता
हरिराम उप्रेती

गोरखा — नेटवर्क नै नभए मोबाइल फोनसेटको के काम ? उत्तरी गोरखाको धार्चे गाउँपालिका–३ उहिया तातोपानीमा गाउँलेका हात हातमा मोबाइल भए पनि कुराकानी भने गर्न सकिन्न । 

गोरखाको धार्चे गाउँपालिका–३ उहियाको तातोपानीका स्थानीय मोबाइल खेलाउँदै । तस्बिर : हरिराम/कान्तिपुर

कतै फोन गर्नुपरे १ घण्टा हिँडेर गाउँले खोर्लाबेंसी झर्छन् । कुराकानी गर्ने काम नपर्दा मोबाइल गेम खेल्न, फोटो खिच्न र भिडियो हेर्न काम लागेको छ । तातोपानीका रने गुरुङ फोन गर्नकै लागि खोर्लाबेंसी झर्छन् । धेरै पटक उनलाई गाउँमा नेटवर्क नहुनुले दिक्क लाग्छ ।

‘उहियामा टावर राख्ने रे भन्ने सुनेर २ वर्षअघि नै मोबाइल किनेको हुँ,’ उनले भने, ‘टावर राख्ने कुरा मात्र चल्यो, काम सुरु भएन । मोबाइलको सजिलो काम गेम खेल्न, फोटो खिच्न र भिडियो हेर्न मात्र भएको छ ।’ सञ्चार सेवाको अभावमा उहियाका बासिन्दाले निकै सास्ती भोग्नुपरेको उनले बताए । ‘उहिया गाउँका तीन सय घरधुरी सबै सञ्चार सम्पर्कबाहिर छन्,’ स्थानीय बुद्घिबहादुर घलेले भने । गाउँमा कुनै पनि मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीको नेटवर्क नपुगेको उनले बताए ।

‘मान्छे कोही बिरामी भइहाले हेलिकप्टर चार्टरका लागि भन्न टावर टिप्ने ठाउँ खोज्दै हिँड्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘यही गाउँको पनि डाँडामा पुगे कहिलेकाहीं त कहाँको टावरले हो काम गरेर बोल्न मिल्छ ।’ मोबाइल सेवाको नेटवर्क नपुगे पनि गाउँले अधिकांशका हातमा मोबाइल सेट छन् ।

आवश्यक पर्दा जहाँबाट नेटवर्क टिप्छ, त्यहीं पुगेर कुराकानी गर्छन् । ‘छोराछोरी बजारमा पढ्छन् । उनीहरूको हालखबर थाहा पाउन पनि मुस्किल छ,’ स्थानीय संगीता घलेले भनिन्, ‘फोनमा बोल्न परे टावर टिप्ने ठाउँमा जान १ घण्टा, फर्कंदा उकालो बाटो २ घण्टा लाग्छ । बोल्नकै लागि आधा दिन त्यसै जान्छ ।’ दूर सञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनीहरूले नेटवर्कविस्तार गरे गाउँलेलाई धेरै सजिलो हुने उनले बताइन् ।

मनास्लु पदमार्गअन्तर्गत पर्ने उक्त क्षेत्रमा पुगेका पर्यटकहरू पनि फोन सेवाको अभावमा समस्यामा पर्ने गरेका छन् । सरकारी कार्यालय र गैसस कर्मचारीले पनि फोन सेवा नहँुदा निकै समस्या परेको गुनासो गर्दै आएका छन् । ‘यहाँको बाटोअप्ठ्यारो छ । कोही बाटोमै ठेस लागेर घाइते भए भने पनि अर्को मान्छेले देखे उद्धार गर्ने भयो,’ रने गुरुङले भने, ‘नत्र त्यसै छट्पटाउनुको विकल्प छैन ।’ सञ्चारविहीन बस्न नहुने जमानामा पनि फोन सेवा उपयोग गर्न नपाउँदा गाउँलेलाई मर्का परिरहेको उनले बताए ।
दसैं–तिहारलगत्तै उक्त क्षेत्रमा टावर राख्न सर्वे गर्ने टेलिकमले आश्वासन दिए पनि हालसम्म प्रक्रिया सुरु नगरेको गाउँलेको गुनासो छ । ‘स्काइफोन कहीं–कहीं टिप्छ, आवाज काटिएर आउँछ,’ गुरुङले भने, ‘यो जमानामा पनि फोन नहँुदा निकै दु:ख पाएका छौं । टेलिकमका कर्मचारीलाई भन्यो हुन्छ–हुन्छ मात्र भन्छन् ।’

टेलिकमलाई बारम्बार फोन सेवा उपलब्ध गराइदिन आग्रह गरे पनि बेवास्ता गरेको स्थानीयको भनाइ छ । सुगम क्षेत्रमा इन्टरनेटको प्रयोग बढिरहेका बेला यहाँको धार्चे र चुमनुव्री गाउँपालिकाअन्तर्गतका केही गाउँका स्थानीय अझै पनि टेलिफोन सेवा पाउनबाट वञ्चित छन् ।

तीन वडाका केही गाउँका स्थानीय फोन सेवाबाट वञ्चित रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तोष गुरुङले बताए । ‘हुल्चोक, उहिया, रुन्चेत र लामाबेंसीमा फोनले राम्रो काम गर्दैन,’ उनले भने, ‘यही वर्षभित्र टावर राखेर सञ्चार सेवा दिलाउन पहल गरिरहेका छौं ।’

उहियामा टावर राख्ने प्रक्रिया सुरु भइसकेको नेपाल टेलिकमको गोरखा शाखा प्रमुख चन्द्र श्रेष्ठले बताए । ‘सर्वे गरेर छिटै टावर राख्ने योजना छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ १०:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT