घरमै सेनेटरी प्याड

नवीन पौडेल

परासी — महिनावारीका बेला यहाँका महिलाले फालिएका कपडाका टुक्रा प्रयोग गर्थे । ती सफा हुन्थेनन् । त्यसले विभिन्न संक्रमणको खतरा हुन्थ्यो । झन्झटिलो हुन्थ्यो ।

विद्यालयमा सेनेटरी प्याड बनाउँदै पूर्वी नवलपरासी देवचुलीका किशोरी । तस्बिर : नवीन/कान्तिपुर 

पश्चिम नवलपरासीका किशोरी र महिलालाई अहिले त्यसबाट छुट्कारा मिलेको छ । घरमै सुरक्षित सेनेटरी प्याड बनाएर प्रयोग गर्न थालेका छन् । सेनेटरी प्याड किन्न लाज मान्ने र खर्चिलो हुने भएपछि उनीहरूले आफैं तयार पारेर प्रयोग गर्न थालेका हुन् ।

विभिन्न संघसंस्थाले जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने र स्थानीय तहले स्वस्थ रहन सुरक्षित सेनेटरी प्याड प्रयोग गर्नुपर्ने अभियान सञ्चालन गरेपछि पुराना र थोत्रा कपडाका टालाको सट्टा आफंैले तयार गरेर प्रयोग गर्न थालेका हुन् । यहाँको पाल्हीनन्दन गाउँपालिकाकी कलावती मुसहरले महिनावारी भएको जानकारी घरका सदस्य र आफन्तलाई गराउन सकिनन् ।

त्यस्तो बेलामा फालिएका कपडालाई बेरेर प्याडका रूपमा प्रयोग गर्थिन् जसले गर्दा काम गर्न असहज र स्वास्थ्यमा असर पुगेको थियो । बजारमा उपलब्ध हुने सेनेटरी प्याड किन्न पैसा पनि हुन्थेन ।

जसोतसो रकमको जोहो गरे पनि गाउँका पसलमा प्याड बेच्न राख्दैनथे । बजारसम्म धाउनुभन्दा पुरानै कपडाले काम चलाउँथिन् । अहिले बनाउन जानेपछि खुसी छिन् । ‘पुराना टालाले स्वास्थ्यमा असर पुग्दोरहेछ । पहिले यसबारे जानकारी थिएन । अहिले थाहा पाएपछि झसंग भएँ,’ उनले भनिन्, ‘घरमा बसेर सेनेटरी प्याड बनाउन जानेपछि स्वास्थ्यसँगै रकम पनि बचत भएको छ । गाउँका अरू महिलालाई यसबारे बताउने गरेकी छु ।’

जनचेतनाका लागि अहिले गाउँ–गाउँमा यसबारे तालिम र प्रशिक्षण दिन सुरु गरिएको छ । पाल्हीनन्दन–२ का स्थानीय महिलाले तालिम लिएर धमाधम प्याड बनाइरहेका छन् । गाउँका ४४ महिलाले एकैपटक तालिम लिएका हुन् । उनीहरूले साथीहरूलाई यसको महत्त्व र प्रयोगबारे सिकाइरहेका छन् ।

प्याड नहुँदा फोहोर कपडाको प्रयोगले रोगको संक्रमण र पाठेघरमा पुग्ने असरबारे तालिममा सिकाइएको थियो । केहीले व्यावसायिक रूपमा उत्पादन गर्ने सोच बनाएका छन् । उक्त गाउँपालिका महिलाले मात्र होइन, देवचुलीका किशोरीले आफ्ना लागि आफैं प्याड बनाउँछन् ।

बजारमा पाइने प्याड एकपटक प्रयोग गरेपछि फाल्नुपर्ने र खर्चिलो हुने भएकाले उनीहरूले घरमा सुतीको कपडा, धागो प्रयोग गरेर आरामदायी प्याड तयार गर्ने गरेका छन् । किशोरी अवस्थादेखि सुरक्षित र स्वस्थकर प्याड प्रयोग गर्न प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले आफैं अभियानमा सहभागी भइरहेका छन् । उनीहरूले प्याड बनाउने मात्र होइन, पहिलो पटक महिनावारी हुँदाका क्षणबारे पनि सबै साथीहरूसँग अनुभव साटासाट गर्ने र महिनावारी हुने उमेर पुगेकालाई यसबारे जानकारी गराउने गर्छन् ।

देवचुलीकी १५ वर्षीया प्रभा वाग्ले घरमै प्याड बनाउँछिन् । पहिलो, दोस्रो पटक महिनावारी हुँदा किशोरी यसबारे खुलेर गफ गर्न हच्किन्थे । बजारमा गएर सेनेटरी प्याड किन्न लाज मान्ने भएकाले विभिन्न संघसंस्थाको सहयोगमा प्याड बनाउने तालिम सञ्चालन गरेपछि सहज भएको छ ।

‘अझै पनि महिनावारीलाई सहज रूपमा लिने गरिँदैन । यस्तो समयमा पुराना कपडा प्रयोग गर्दा विभिन्न संक्रमण हुने सम्भावना हुन्छ,’ वाग्लेले भनिन्, ‘अहिले रकमको बचत, प्याड किन्न बजार जानुपर्ने बाध्यता हट्नुका साथै फाइदा भएको छ ।’

अभियान मुलुकभरका स्थानीय तहले सञ्चालन गर्न सक्ने हो भने किशोरी तथा महिलामा यौन रोगसम्बन्धी संक्रमण कम हुनुका साथै महिनावारीबारे समाजमा रहेको नकारात्मक दृष्टिकोण हटेर जानेसरोकारवालाले बताए ।

प्रकाशित : माघ २९, २०७५ १०:२९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

ट्यांकरकाे ठक्करबाट दुईको मृत्यु 

नारायण शर्मा

नवलपरासी — पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत कावासोती नगरपालिका–१६ डण्डामा ट्यांकरले माेटरसाइकललाई ठक्कर दिँदा दुई जनाको मृत्यु भएको छ ।

पश्चिमबाट पूर्वतर्फ आउँदै गरेको बा ३ ख ९१५८ नम्बरको दुध बोक्ने ट्यांकरले विपरित दिशातर्फ जाँदै गरेको बा २८ प २०३१ नम्बरको मोटरसाइकललाई ठक्कर दिँदा मोटरसाइकलमा सवार दुई जनाको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपुरका प्रहरी नायव उपरीक्षक लिलाराज लामिछानेले जानकारी दिए ।

साेमबारराति १० बजे ट्यांकरको ठक्करबाट गम्भिर घाइते भएका उनीहरुको उपचारका क्रममा मध्यविन्दु सामुदायिक अस्पताल डण्डामा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । मृत्यु हुनेमा मोटरसाइकल चालक मध्यबिन्दु नगरपालिका–२ बस्ने युवराज घिमिरे र मोटरसाइकलमा सवार सोही ठाँउका पिताम्बर पाठक रहेका छन् ।

ठक्कर दिने ट्यांकर र चालकलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपुरले नियन्त्रणमा लिएकाे छ ।

प्रकाशित : माघ २९, २०७५ १०:२६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT