आय–व्यय प्रक्षेपणमा ढिलाइ

ठाकुरसिंह थारू

नेपालगन्ज — स्थानीय सरकारले बजेटको पूर्वतयारी तथा आय–व्ययको प्रक्षेपण तथ्यांक पुस मसान्तसम्म संघीय सरकारलाई पेस गरिसक्नु पर्ने नीति छ । तर, बाँकेका अधिकांश स्थानीय सरकार त्यसबारे बेखबर छन् ।

Citizen

प्रक्षेपण तथ्यांक बुझाउने समय एक महिना बितिसक्दा पनि संघीय सरकारसमक्ष बजेटको पूर्वतयारी तथा आय–व्ययको विवरण पुगेको छैन । जसका कारण बस्ती स्तरको योजना छनोट र सरकारले निर्धारण गरेको योजना छनोट चरण प्रभावित भएको छ ।

पहिलो चरण पूरा नगर्दा दोस्रो चरणमा गर्नुपर्ने काम समयमै सम्पन्न गर्न समस्या देखिएको छ । योजना छनोट प्रक्रियाका चरण एक–अर्काका परिपूरक मानिन्छन् । ‘बजेटको पूर्वतयारी तथा आय–व्यय प्रक्षेपण समयमा नगर्ने हो भने संघीय सरकारबाट आउने बजेट प्रभावित हुन सक्छ,’ जिल्ला समन्वय समिति बाँकेका सामाजिक विकास अधिकृत मीनबहादुर मल्लले भने, ‘समयमै प्रक्रिया पूरा नगरिए स्थानीय सरकारलाई आवश्यक पर्ने बजेट संघीय सरकारलाई जानकारीनहुन सक्छ ।’

पहिलो चरणअन्तर्गत आउने चैत मसान्तभित्रै बजेट सिल प्रदेश सरकारलाई पठाई सक्नुपर्छ । तर, संघीय सरकारलाई आय–व्यय प्रक्षेपण पठाउन नसकेका उनीहरूलाई चैत मसान्तसम्म पठाउन कठिन हुनेछ । ‘योजना छनोट प्रक्रियाबारे स्थानीय सरकारहरू उदासीन देखिन्छन् । जुन राम्रो कुरा होइन,’ सामाजिक विकास अधिकृत मल्लले भने, ‘योजना छनोट प्रक्रियामा चुक्ने हो भने पालिकाका विकास योजना प्रभावित हुनेछन् ।’

दोस्रो चरणमा स्थानीय सरकारले आफूसँग भएको स्रोत तथा अनुमानित बजेट वैशाख १० गतेभित्रै तयारी गर्नुपर्छ । त्यसलगत्तै बस्ती तथा योजना छनोट कार्यक्रम सुरु गर्नुपर्छ । वैशाख मसान्तभित्रै बस्तीमै पुगेर आवश्यक पर्ने विकासका योजना छनोट गरिसक्नु पर्ने प्रावधान छ ।

तर, पहिलो चरणको काममा पालिकाहरू उदासीन देखिएका कारण बस्ती स्तरको काम प्रभावित हुने देखिएको छ । बजेटेको पूर्वतयारी नगरिए बस्तीका योजना कार्यान्वयनमा समस्या हुनेछ । केही स्थानीय सरकारहरू भने बजेट प्रक्षेण तथ्यांक संघीय सरकारलाई पठाउने तयारीमा रहेको दाबी गर्छन् । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हरि प्याकुरेलले पहिलो चरणको काम पूरा गरिसकेको बताए ।

त्यस्तै चौथो चरणमा वडा तहमा छनोट भएका योजनाको प्राथमिकीकरण गर्नु पर्नेछ । जुन जेठ १५ गतेभित्रै गरिसक्नु पर्नेछ । पाँचौं चरणमा असार ५ गतेभित्रै बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमागर्नुपर्ने नीति छ ।

छैटांै चरणमा गाउँ तथा नगरपालिकाको बजेट तथा कार्यक्रम स्वीकृत गरी असार १० गतेभित्रै सक्नु पर्नेछ । सातौं चरणमा गाउँ तथा नगरसभाबाट स्वीकृत नीति तथा कार्यक्रम कार्यान्वन गर्नु पर्नेछ । विकासको मुटु मानिने बस्ती स्तरको योजना छनोट गर्न स्थानीय सरकार अनुदार देखिएका कारण योजना कार्यान्वयनमा समस्या हुने देखिएको छ ।

स्थानीयसरकारहरू बस्तीनपुग्दा त्यहाँका योजना गाउँमै सीमित छन् । स्थानीय सरकार गठन हुनुअगावै योजना छनोटको काम मंसिर महिनाबाटै सुरु हुने गरेको थियो । योजना तर्जुमा प्रक्रियाका चरण अवलम्बनबिना स्थानीय तह सशक्त रूपमा सबल हुन सक्दैनन् ।

बाँकेमा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका, कोहलपुर नगरपालिका, बैजनाथ, खजुरा, जानकी, राप्तीसोनारी, डुडवा र नरैनापुर गाउँपालिका गरी ८ स्थानीय तह छन् ।

प्रकाशित : माघ २९, २०७५ १०:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हुलाकी सडकमा लापरबाही : कालोपत्रे उप्काएर ग्राभेलमा मिसमास

मनोज पौडेल

कपिलवस्तु — हुलाकी मार्गअन्तर्गत लुम्बिनी–तौलिहवा खण्डको निर्माणमा ठेकेदार कम्पनीले लापरबाही गरेको पाइएको छ । निर्माण कम्पनीले पुरानो पिच उप्काएर नयाँ ग्राभेलमा प्रयोग गरिरहेको छ ।

कपिलवस्तुको लुम्बिनी–तौलिहवा हुलाकी सडक खण्डअन्तर्गत मैनिहवामा कालोपत्रे र ग्राभेल झिक्दै डोजर । तस्बिर : मनोज/कान्तिपुर

नयाँ ग्राभेल गर्नुपर्नेमा पहिलाको कालोपत्रे उप्काएर फोहरसहित एक ठाउँबाट अर्कोमा प्रयोग गरिरहेका छन् । यसरी निकालिएका पदार्थ एक ठाउँमा डम्प गरिन्छ । त्यसपछि अर्को ठाउँमा लगेर प्रयोग गरिरहेका छन् ।

सम्झौताअनुसार १० मिटर चौडा सडकको ३८ सेन्टिमिटर मोटाइ रहने उल्लेख छ । २१ किलोमिटर तौलिहवा–लुम्बिनी खण्डका ठाउँ–ठाउँमा यस्तो काम भइरहेको छ । अहिले सडकको लेबल मिलाइसकिएको छ । ६/७ किमि बाँकी छ । पुराना पिच उप्काएर त्यसमुनिको ग्राभेल निकालेर प्रयोग गर्दा निर्माण कम्पनीलाई लाभ हुने गर्छ ।

एक साताअघि सदरमुकाम नजिक मैनिहवामा पुरानो पिच र ग्राभेल झिकेर अर्को ठाउँमा लैजाँदै गर्दा स्थानीयले विरोध गरेका थिए । सर्तभन्दा बाहिर गएर गुणस्तरहीन काम गरेको कपिलवस्तु नगरपालिका–८ का वडाध्यक्ष शिवकुमार पाण्डेले बताए ।

भैरहवा–लुम्बिनी–तौलिहवा खण्डअन्तर्गत सडक फराकिलो बनाउने काम भइरहेको छ । सन् २०२१ सम्म निर्माण पूरा गर्ने लक्ष्य छ । उक्त खण्ड फराकिलो बनाउन २ अर्ब रुपैयाँमा ठेक्का लगाइएको हो । गावर कन्स्ट्रक्सन लिमिटेडले ठेक्का लिएको हो । उक्त कम्पनीले पेटी ठेक्का लगाएर काम गराइरहेको छ ।

जिल्लास्थित शुद्धोदन गाउँपालिकाको बिमिहादेखि तौलिहवासम्म १० किमिको यो सडक भैरहवाको चैतन्य निर्माण सेवाले १५ करोड रुपैयाँमा ठेक्का लिएको छ । अहिले चैतन्यको कार्यक्षेत्रअन्तर्गत मैनिहवामा काम रोकिएको छ । ‘ठेकेदारले नयाँ ग्राभेल राखेर काम गर्नुपर्छ,’ सांसद अतहर कमालले भने, ‘पुरानो प्रयोग गर्नु छलछाम हो ।’ पटक–पटक ठेकेदारलाई गलत काम नगर्न आग्रह गरेको उनले बताए । अटेर गरेपछि स्थानीय विरोधमा उत्रिएको उनले बताए ।

सम्झौता अनुसार काम गरेको चैतन्य निर्माण कम्पनीका सञ्चालक विक्रम मल्लले बताए । सडकबाट निकालिएको कालोपत्रे र ग्राभेल अन्यत्र लगेर प्रयोग गरेको उनले स्वीकारे । अहिलेको सडक ३ सय ५ मिटरसम्म सजिलै हेर्न मिल्ने गरी बनाइरहेको उनले बताए ।

त्यसैले लेबल मिलाउन पुरानो खन्नु परेको उनले बताए । गावर कन्स्ट्रक्सनका कार्यक्रम निर्देशक पवन नयनले सडक निर्माण कार्य तोकिएको मापदण्डअनुसार भएको दाबी गरे । निर्माणका लागि जिल्ला समन्वय समितिले महेन्द्रकोटस्थित कोन्द्रे खोलाबाट उपलब्ध गराउने गरी तोकिएको परिमाणको गिटी भने अहिलेसम्म नपाएकाले समस्या परेको उनले बताए ।

प्रकाशित : माघ २९, २०७५ १०:३१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT