बढ्दै घरेलु उद्योग

अमृता अनमोल

बुटवल — प्रदेश ५ मा घरेलु तथा साना उद्योग खुल्ने क्रम बढेको छ । एक वर्षको अवधिमा मात्रै १८ हजार ८ सय ३० उद्योग थपिएका छन् ।प्रदेश सरकारको फागुनमा प्रकाशित वस्तुस्थिति विवरण अनुसार ४२ हजार ८ सय ७४ घरेलु तथा साना उद्योग छन् ।

चालु आवको असोजयता प्रदेशका जिल्लास्थित घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालय तथा विकास समितिमार्फत उक्त तथ्यांक निकालिएको प्रदेश योजना आयोगले जनाएको छ । जिल्लागत रूपमा हेर्दा रूपन्देहीमा सबैभन्दा धेरै ११ हजार ९ सय ३३ उद्योग छन् ।

दाङमा ५ हजार ८ सय १०, नवलपरासी पश्चिममा ५ हजार ६ सय ६७, कपिलवस्तुमा ४ हजार ४ सय ५०, बर्दियामा ३ हजार ८, गुल्मीमा ३ हजार २ सय ५, पाल्पामा २ हजार २ सय २७, अर्घाखाँचीमा २ हजार ८७ र प्यूठानमा २ हजार ६९ घरेलु तथा साना उद्योग छन् । रोल्पामा १ हजार ४ सय ५७ , बाँकेमा ७ सय ८९ र रुकुमपूर्वमा सबैभन्दा कम १ सय ४२ उद्योग दर्ता भएका छन् । यहाँका १ सय १० साना उद्योगमा विदेशी लगानी छ । धेरै लगानी भारतको छ । चिनियाँ लगानी पनि छ ।

आव ०७४/७५ मा प्रदेशको आर्थिक सर्वेक्षण भएको थियो । त्यसमा जम्मा २४ हजार ४४ घरेलु तथा साना उद्योग दर्ता भएको देखिएको थियो । दर्ताबिना चलेका उद्योगलाई स्थानीय तहले दर्तामा कडाइ गरेपछि अहिले संख्या बढेको हो । पछिल्लोपटक रोजगारमूलक सीप सिक्ने र आफैंले उद्यम गर्ने चलन बढेको छ ।

घरेलु तथा साना उद्योगका लागि स्थानीय तह, प्रदेश र संघीय सरकार गरी तीनवटैले राहत र अनुदानका कार्यक्रम सञ्चालन गरेका छन् । यसले पनि त्यस्ता उद्योगको संख्या बढेको छ ।

उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री लीला गिरीले प्रदेशमा बिनादर्ता चलेका उद्योग दर्ता प्रक्रियामा आउने र खुल्ने दुवै क्रम बढेको बताए । प्रदेशमा धेरै व्यक्तिको आकर्षणमा उद्योग भएकाले एक वर्षमा त्यति धेरै उद्योग दर्ता भएको उनले जनाए । ‘मन्त्रालयमा स्वरोजगारमूलक घरेलुदेखि साना, मझौला र ठूला उद्योग खोल्न चाहने नागरिकको भीड हुन्छ,’ उनले भने, ‘राजनीति स्थिर बन्दै गएकाले विदेश जाने र गएर फर्केका पनि उद्यममा लागेका छन् ।’

गत वर्षदेखि प्रदेशका सबै स्थानीय तहमा घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालय र घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिको कार्यालयमार्फत लघुउद्यम विकास कार्यक्रम सञ्चालन भएका छन् । यसअन्तर्गत प्रदेशका १२ जिल्लाका २३ हजार ४ सय ८४ जनाले उद्यमशीलता तालिम लिएका छन् । यसमध्ये १६ हजार ९ सय २२ जनाले उद्यम सुरु गरेका छन् । १७ हजार १ सय ३ लघुउद्यममा सक्रिय देखिन्छन् । जिल्लागत रूपमा लघु उद्यम गर्ने धेरै प्यूठानमा २ हजार २ सय २९ जना छन् । यसपछि दाङ, बाँके र बर्दियामा छन् ।

उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष खिमबहादुर हमालले भने उद्योग धेरै खोल्नुभन्दा पनि त्यसको दिगोपनका लागि राज्यले सोच्नुपर्ने बताए । जस्तोसुकै उद्योग दर्ता गर्ने र कर असुल्ने गर्नुभन्दा राज्यले क्षमता हेरेर उद्योगलाई फस्टाउन दिने वातावरण बनाउन उनले आग्रह गरे ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०९:४६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बुटवल–भैरहवा सडकमा अब बुद्धका मूर्ति

घनश्याम गौतम

रूपन्देही — बुटवल–भैरहवा ६ लेन सडकको डिभाइडरबीच बुद्धका मूर्ति राख्न सुरु गरिएको छ । भ्रमण वर्ष सुरु भएसँगै त्यसलाई सफल पार्न तिलोत्तमा नगरपालिकाले सडकको बीच भागमा मूर्ति राख्न सुरु गरेको हो । त्यसलाई प्रदेशको उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालयले सहयोग गर्नेछ ।

बुटवलको योगीकुटीमा आइतबार ६ लेन सडकबीच बुद्ध मूर्ति अनावरण गर्दै उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री लीला गिरी, तिलोत्तमा नगर प्रमुख वासुदेव घिमिरेलगायत ।तस्बिर : घनश्याम/कान्तिपुर

प्रदेशका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री लीला गिरीले आइतबार तिलोत्तमाको योगीकुटीमा तीन फिट उचाइको बुद्धको मूर्ति अनावरण गरेका छन् । मूर्ति अनावरणसँगै भ्रमण वर्षको आरम्भ भएको उनले बताए । चालु आवमा योगीकुटीदेखि मंगलापुरसम्मको खण्डमा मूर्ति राखिनेछ । त्यसले तिलोत्तमा नगर क्षेत्रको सडकलाई लिटिल बुद्ध र पञ्चम बुद्ध क्षेत्रको पहिचान गराउने तिलोत्तमा नगरपालिका प्रमुख वासु घिमिरेले बताए ।

यसअघि नगरपालिकाले तिलोत्तमाको नगरपालिका खण्डको ६ लेन सडकको दायाँ र बायाँ किनारमा फूल र तरकारी रोपेर हरियाली सडक बनाएको छ । बीचमा बेगमबेली फूलका बिरुवा पनि हुर्कंदै छन् ।

‘हामीले योगीकुटीमा उत्तर फर्काएर बुद्धको मूर्ति राख्यौं,’ प्रमुख घिमिरेले भने, ‘नगरपालिकाको सिमाना कोटिहवामा दक्षिण फर्काएर राख्नेछौं ।’ त्यसले बुटवलबाट प्रवेश गर्ने पर्यटकलाई बुद्ध क्षेत्र सुरु भएको संकेत गर्ने र कटैयाबाट प्रवेश गर्दा सकिएको जानकारी दिनेछ ।

सडकको बीचमा तीन सय मिटरको दूरीमा चालु आवमा २२ मूर्ति राखिनेछ । त्यसका लागि चालु वर्ष नगरपालिकाले ५० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो । त्यसमध्ये २३ लाख रुपैयाँ खर्च गर्नेछ । थप २७लाख रुपैयाँ अर्को वर्ष खर्च गरी बुद्धका मूर्ति अन्य नगरपालिका र गाउँपालिकाको समेत सहकार्यमा लुम्बिनीसम्म नै पुर्‍याउने गरी छलफल भइरहेको उनले बताए । नगरपालिकाका प्रवक्ता सुरेन्द्र श्रीले सुन्दर र शान्त नगरपालिकाका रूपमा तिलोत्तमा अघि बढेकाले त्यसैको पहिचान दिने गरी मूर्ति राख्न थालिएको बताए । उनका अनुसारसिमेन्टबाट बनेका मूर्तिको बाहिरी आवरण गोल्डेन रंगलेपहेंलो बनाइनेछ ।

सडकको बीचको डिभाइडरमाथि तीन फिटको बेसमेन्ट बनाएर त्यसमाथि तीन र साढे तीन फिटका मूर्ति राखिने उनले बताए । नगरकार्यपालिका सदस्य तथा बुद्ध मूर्ति व्यवस्थापन समितिका संयोजक एचबी रम्तेलका अनुसार बुद्ध मूर्तिका बीचमा बुद्धका पिता शुद्धोधन र आमा मायादेवी एवं बुद्धसँग सम्बन्धित अन्य सामग्रीसमेत राखिनेछ ।

सडकको डिभाइडरको बीच–बीचमा बुद्धकी आमा मायादेवीका मूर्ति, आमाको काखमा खेल्दै गरेको अवस्थाका बुद्ध र बुबा शुद्धोधनको मूर्ति र बुद्धसँग सम्बन्धित सामग्रीसमेत रहनेछन् । बुद्ध मूर्तिको अनावरण गर्दै प्रदेशका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री लीला गिरीले सडकबीचमा राखिएका बुद्धका मूर्तिले बुटवलदेखि लुम्बिनी क्षेत्रसँगको सम्बन्धलाई जोड्ने मात्र नभई समग्र पर्यटन विकासमा सहयोग पुर्‍याउने बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०९:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT