कोहलपुरका कामै सुस्त

मधु शाही

बाँके — आर्थिक वर्ष सकिनै लाग्दा पनि कोहलपुर नगरपालिकाले लक्ष्यअनुसार काम गर्न सकेको छैन  । नगरका अधिकांश योजना सम्झौतामै सीमित छन्  ।

नगरपालिकाले जेठसम्म काम पूरा गर्ने गरी योजनाको सम्झौता गरेको थियो । तर, ठूला कार्यक्रम र योजनाको काम अहिलेसम्म पनि अलपक्र छन् । वडा २ स्थित तेह्र बिघामा खेलकुद मैदान निर्माण गर्ने वार्षिक विकास कार्यत्रममा उल्लेख छ । स्थानीयले विवाद गरेपछि अदालतमा मुद्दा पर्‍यो ।

नगरपालिकाको पक्षमा मुद्दा फैसला भएपछि अहिले काम सुरु हुँदैछ । त्यस्तै, गोलपार्कमा घण्टाघर निर्माण नगरपालिकाको ठूलो योजनामध्ये एक हो । गत वर्ष पनि यही योजनाका लागि ३० लाख रुपैयाँ बजेट छुटयाएको थियो । त्यसबेला पनि गोलपार्क निर्माण पूरा हुन सकेन । चालु आवमा रकम थपेर ६० लाख रुपैयाँ बनाइएको छ ।

Citizen


त्यसमा नगर विकासले समेत ३ करोड रुपैयाँ थप्ने योजना थियो । एउटा डिजाइनमा बनाउँदै गरेको गोलपार्क अहिले फेरि अर्कै डिजाइनमा पास गर्नुपरेको छ । एउटै कामलाई बारम्बार नक्सा बदल्नुले पनि नगरको योजना फितलो देखिएको हो । वडा ११ का अध्यक्ष कर्णबहादुर थापाका अनुसार फेरि नयाँ फाउन्डेसनबाट काम गर्नुपर्छ । यसले पहिलाको लगानी यत्तिकै खेर गएको उनले बताए । ‘पहिलो इन्जिनियरको काम रद्द भयो । अब अर्कै टेन्डर गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘यसै विषयमा नगरप्रमुखसँग कुरा गर्दैछु । भेटने समय नै पाएको छैन ।’

गएको वर्षदेखि नै नगरले वडा १५ को चौधरिया टोलसम्म जोड्ने बाटोमा कालोपत्रे गर्ने योजना बनाएको थियो । चालु आवमा पनि पूरा हुने अवस्था नदेख्दा वडाध्यक्ष थापा खिन्न छन् । स्थानीयले सडकबारे चासो दिएर प्रश्न गर्दा आफू नाजवाफ हुने गरेको उनले बताए । ‘नगरपालिकाले आफैं कालोपत्रे गर्ने जिम्मा लिएको छ,’ उनले भने, ‘त्यसैमा भर पर्दा दुई वर्ष बित्यो । अझैसम्म कालोपत्रे भएको छैन ।’

उनका अनुसार कालोपत्रे गर्न वडाकै उपभोक्ता समिति तयार थियो । यस्तो गर्न पाइँदैन भन्दै नगरपालिकाले जिम्मा दिएन । ‘नगरपालिकाले न आफू काम गर्छ, न हामीलाई जिम्मा दिन्छ,’ उनले भने, ‘स्थानीयलाई बुझाउन गाह्रो भएको छ ।’ नगरपालिका उपप्रमुख सञ्जुकुमारी चौधरीले आवका योजना र कार्यक्रम लगभग सबै सम्झौता भएर काम चालू गरिएको दाबी गरिन् ।


पटक–पटक प्राविधिक समस्या र कर्मचारी समायोजनाजस्ता गतिविधिले योजना पूरा गर्न केही ढिला भएको उनले स्वीकारिन् । ‘कालोपत्रे यही आवसम्ममा सकिन्छ,’ उनले भनिन्, ‘केही ठूला योजना भने बहुवर्षीय छन् । समय लाग्न सक्छ ।’ यद्यपि, आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म आइपुग्दा सम्झौता गरिएको सडक कालोपत्रे गरिएको छैन । नगरपालिकाका प्रेस सल्लाहकार भीम रावलले सडक कालोपत्रेको कामै सुरु नभएको बताए । ‘सम्झौता भएका सबै सडक यसै आर्थिक वर्षभित्र कालोपत्रे हुन्छन्,’ उनले भने, ‘अरू ठूला योजनामा भने २/३ वर्ष लाग्न सक्छ ।’

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ १३:२६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

स्याउबारीमा आलु

हरि गौतम

रुकुम पूर्व — भूमे गाउँपालिका १, मैजाकुङका तीर्थबहादुर पुनले आफ्नो बारीमा स्याउसँगसँगै आलु खेती पनि लगाउँदै आएका छन्  । परम्परागत रूपमा आलु खेती गर्ने बारीमा ५ वर्षअघि उनले स्याउका बोट लगाएका थिए  ।

‘दुई रोपनी बढी जग्गामा स्याउका बोट लगाएको छु,’ उनले भने, ‘अहिले त्यहीं आलु खेती पनि गरिरहेको छु ।’ बारीमा स्याउ लगाएका कारण आलुको उत्पादन भने घटेको छैन । बारीमा आलु लगाउँदा मल हाल्नुपर्ने र गोडमेल हुने भएकाले स्याउका बोट पनि सप्रिएको उनले बताए । उनको बारीमा स्याउका ३ सय ३० बोट छन् । प्रतिबोट सयका दरले ३३ हजार रुपैयाँमा खरिद गरिएको तथा ती विरुवा लगाउन पनि त्यत्ति नै रकम खर्च भएको उनले बताए । स्याउका बिरुवा जुम्लाका हुन् । व्यापारीले विरुवा बिक्रीका लागि गाउँमै पुर्‍याएपछि किनेर लगाएको उनले सुनाए । बारी छैन भनेर बसिरहेका बेला आलु र स्याउ खेती सँगसँगै गर्न सकिने थाहा पाएपछि आलु खेती गरिरहेकै बारीमा स्याउका बिरुवा लगाएको उनको दाबी छ ।


एउटै बारीमा दुई खेती हुने भएपछि आफूसँगै गाउँका अन्य किसानसमेत उत्साहित भएको उनले सुनाए । सुरुमा स्याउ लगाउँदा थप मिहिनेत गर्नुपरे पनि त्यसपछि भने एकैपटकको कामले दुई बालीलाई मलजल र गोडमेल गर्न सजिलो भइरहेको उनले बताए ।
उनले हरेक वर्ष फागुनमा आलु लगाउँछन् । त्यतिबेला सकेको मल र स्याउला बारीमा हाल्ने गरेका छन् । आलु लगाउँदा स्याउका बोटलाई पनि गोडमेल पुग्छ । ‘स्याउलाई मात्रै गर्नुपर्ने मिहिनेत मैले दुई बालीलाई एकैसाथ गरिरहेको छु,’ उनले भने, ‘स्याउसँगै आलु खेतीले आर्थिक मात्र होइन, हेर्दा पनि आनन्द दिन्छ ।’ उनले हरेक वर्ष १० क्विन्टल आलु फलाउने गरेका छन् । बाली सप्रेको वर्ष त्यसभन्दा बढी फल्छ ।


पुनले आलुबाट नियमित आम्दानी लिइरहेका छन् । तर, स्याउ भने आम्दानी दिने स्तरमा फलिसकेको छैन । ‘अघिल्लो वर्षदेखि केही बोटमा फल लाग्न थालेका छन्,’ उनले भने, ‘ती चाख्दैमा ठिक्क भयो ।’ प्राकृतिक प्रकोप नभए यस वर्षदेखि स्याउ बिक्री गर्ने परिमाणमा फल्ने गरी फूल लागेको उनले सुनाए । स्याउबारीको नजिकै भएर मध्यपहाडी लोकमार्ग अघि बढेको छ । स्याउ
राम्रो फले पश्चिम वा पूर्व दुवैतर्फका बजारमा पठाउन आफूलाई समस्या नहुने उनले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ १३:२६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT