कृत्रिम खुट्टाको सहयोगमा सगरमाथा चढ्ने तयारी

दुर्गालाल केसी

दाङ — लडाइँमा दुवै खुट्टा गुमाएका पूर्वबेलायती गोर्खा सैनिक हरि बुढामगर सगरमाथा चढ्ने तयारीमा छन्  । रोल्पाको थबाङ–३, मिरुलका बुढाले सन् २०१० अप्रिल १७ तारिखमा अफगानिस्तानमा एम्बुसमा परी दुवै खुट्टा गुमाएका थिए  ।

२५ जनाको सैनिक टोलीमध्ये उनी १० नम्बरमा थिए । बाटोमा हिंड्दै गर्दा एम्बुस पडकियो । उनी मात्रै घाइते भए । अन्य कुनै पनि सैनिकलाई केही भएन । एक्कासि जीवन खुट्टाविहीन भएपछि सुरुमा उनी निराश भए ।

साथीभाइ, आफन्त र अन्य मानिसले उनलाई हेर्ने दृष्टिकोण फरक भएको पाए । अपांगता भएकामा कमजोर देखेजस्तो लाग्यो । त्यसपछि उनले केही महत्त्वपूर्ण काम गरेर अपांगताप्रतिको दृष्टिकोण बदल्ने योजना बनाए । ‘एक्कासि विस्फोट भयो । त्यससँगै मेरो जीवन पनि बदलियो । दुवै खुट्टा गुमे । घुँडाभन्दा माथिबाट नै खुट्टा काटियो,’ उनले भने, ‘युद्धमा म मर्न सक्छु भन्ने थियो तर यसरी खुट्टाविहीन हुन्छु भन्ने सोचेको थिइनँ ।’

एक दशक बेलायतका लागि युद्धमा योगदान गरिसकेका बुढाले जीवनलाई समय अनुसार अनुकूलन गर्न थाले । ‘जीवन भनेकै अनुकूलन गर्नु रहेछ । जस्तो परिस्थिति आउँछ, त्यही अनुसार आफूलाई बदल्दै जाने,’ उनले भने, ‘सुरुमा निराश भए पनि बिस्तारै आफूलाई आफ्नो अवस्था अनुसार बदल्दै गएँ । आफूसँगको सामर्थ्य चिन्न थालें ।’

पहिले लडेर नाम राखेको गोर्खालीको वीरताको गाथालाई अहिले सगरमाथा चढेर फेरि चम्काउने रहर जागेको उनले बताए । ‘गोर्खाली साँच्चिकै वीर छन् भन्ने देखाउन चाहन्छु । विश्वभर यो सन्देश दिन चाहन्छु,’ उनले भने, ‘घुँडाभन्दा माथिबाट दुवै खुट्टा नभएको मानिसले सगरमाथा चढ्न थालेको यो पहिलो घटना हो । यसलाई सफल पारेरै छोडछु ।’ अहिले उनको मुख्य ध्यान नै सगरमाथा आरोहणतिर छ । सन् २०२० मा सगरमाथाको चुचुरोमा पुग्ने उनको लक्ष्य छ । त्यसका लागि अहिले उनी विभिन्न तालिममा सक्रिय छन् ।

केही वर्षअघि नै सगरमाथा चढ्ने तयारी गरे पनि सरकारले दुवै खुट्टा वा आँखा नभएका मानिसले हिमाल चढ्न नपाउने निर्णय गरेपछि उनी पछि हटनुपर्‍यो । पछि सर्वोच्च अदालतको आदेशबाट सरकारको निर्णय कार्यान्वयनमा नआएपछि मात्रै उनले सगरमाथा आरोहणको तयारी थालेका हुन् ।

‘अपांगतालाई कमजोर नै ठान्ने हाम्रो मानसिकता छ । हामीले गर्न सक्ने काममा पनि रोक लगाइन्छ,’ उनले भने, ‘हामी असम्भव लाग्ने काम गरेर देखाउन चाहन्छौं ।’

उनले यसअघि थोरङला र जङलाजस्ता हिमालय क्षेत्र पास गर्नुका साथै चोलु हिमाल आरोहण गरिसकेका छन् । कृत्रिम खुट्टाको समस्या भएपछि उनले एक साथीको खुट्टा मागेर काम चलाएका थिए ।

अहिले उनले लगाउने एक कृत्रिम खुट्टाको मूल्य ६० हजार पाउन्ड पर्छ । उक्त खुट्टा उनले सहयोग स्वरूप पाएका हुन् । हिमाल चढ्नका लागि पनि विभिन्न क्षेत्रबाट सहयोग मिलेको छ । सबैको सहयोग पाएपछि उनी निकै हौसिएका छन् ।

उनी अधिकांश समय बेलायतमै बस्छन् । श्रीमती, दुई छोरा र एक छोरीका साथ बेलायतमै विभिन्न व्यवसाय गर्छन् । आमाबुबा रोल्पामै छन् । ०५५ सालमा गाउँ छोडेपछि उनी दुई वर्षअघि मात्रै रोल्पा फर्केका थिए । उनले प्रावि तहसम्म पढेको हिमालय फूलबारी प्राथमिक विद्यालय अहिले माध्यमिक बनेको छ ।

विद्यालयको भौतिक अवस्था सन्तोषजनक नभएपछि उनले कोष बनाएर केही योगदान गर्ने योजना बनाएका छन् । दाङको गोर्खा ग्रुपमा पनि उनी सदस्य छन् । गोर्खाले जिल्लामा शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गरिरहेको छ । अब कृषिलगायतका अन्य क्षेत्रमा पनि काम गर्ने योजना बनाइरहेको छ ।

सगरमाथा चढेर फेरि बेलायत फर्के पनि उनी नेपालमै आएर केही गर्न चाहन्छन् । ‘नेपालकै माटोमा मर्न मन छ । नेपालको माटोले मलाई हुर्कायो, मलाई वीर गोर्खाली भनेर चिनायो,’ उनले भने, ‘जवानीमा बेलायतका लागि रगत बगाइयो । अब बाँकी जीवनमा नेपालका लागि केही गर्न चाहन्छु ।’

प्रकाशित : वैशाख २३, २०७६ १२:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

हिउँदे अधिवेशनमा २३ विधेयक पारित

घनश्याम गौतम

रूपन्देही — प्रदेश ५ को प्रदेश सभाको हिउँदे अधिवेशन आइतबार रातिदेखि अन्त्य भएको छ  । हिउँदे अधिवेशनले २३ विधेयक पारित गर्दै कानुन तयार गरेको छ  ।

दोस्रोले ७ सहित प्रदेश ५ का २ संशोधनसहित ३८ विधेयक प्रदेश सभाका बैठकबाट सर्वसम्मत पारित भएका हुन् ।
आइतबारको बैठकले प्रदेश लोक सेवा आयोग सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक र गाउँ/नगरसभा संचालन सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक सर्वसम्मतले पारित गरेको छ ।


लोक सेवा विधेयक पारित भएसँगै प्रदेशमा सरकारले आयोग गठन गर्न सक्ने र आवश्यक कर्मचारी भर्ना गर्न सक्ने बाटो खुलेको छ ।
बैठकमा प्रदेशका आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री कुलप्रसाद केसीले विषयगत समितिमा दफावार छलफल भएर प्रतिवेदनसहित आएको विधेयक पेस गरेका थिए । सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले समितिमा सर्वसम्मत पारित भएको प्रतिवेदनसहितको विधेयकमाथि थप छलफलका लागि नाम नआएको भन्दै निर्णयार्थ पेश गरेका थिए ।


हिउँदे अधिवेशनको अन्तिम बैठकमा बोल्दै प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले अब सरकारलाई आयोग गठन गर्न बाटो खुलेको बताए । ‘अब हामीलाई कर्मचारी अभावकै कारण बजेट कार्यान्वयनमा अप्ठ्यारो झेल्नु पर्दैन,’ उनले भने, ‘यसले बजेट कार्यान्वयनमासमेत सहयोग पुर्‍याउनेछ ।’


विधेयकले अध्यक्षसहित ३ सदस्यीय आयोग गठन गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ । अध्यक्षका लागि मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरेको र नियुक्ति हुँदाका बखत कुनै राजनीतिक दलमा आबद्ध नभएको हुनुपर्ने उल्लेख छ ।


अध्यक्षका लागि ४५ र सदस्य बन्न ३५ वर्ष उमेर पुरा भएको हुनुपर्ने उल्लेख छ । अध्यक्षका लागि कम्तीमा बीस वर्ष वा सो भन्दा बढी अवधिसम्म कुनै सरकारी सेवामा रहेका व्यक्ति मध्येबाट र महिलासहितका दुई सदस्य विज्ञान, प्रविधि, कला, साहित्य, कानुन, जनप्रशासन, समाजशास्त्र वा राष्ट्रिय जीवनका अन्य क्षेत्रमा शोध, अनुसन्धान, अध्यापन वा अन्य कुनै महत्त्वपूर्ण कार्य गरी ख्याती कमाएको व्यक्ति हुनुपर्ने छ ।

त्यस्तै बैठकले गाउँ/नगरसभा संचालन सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक पनि पारित गरेको छ ।
विधेयकले गाउँ र नगरसभामा प्रदेशसभा सदस्यलाईसमेत सहभागी हुन सक्ने व्यवस्था गरेको छ । यस अघि स्थानीय तहले कानुन नभएको भन्दै सम्बन्धित क्षेत्रका प्रदेशसभा सदस्यलाईसमेत गाउँ/नगर सभामा सहभागी गराएका थिएनन् ।

कुन–कुन कानुन तयार भए
प्रदेशसभा सचिवालयका सूचना अधिकारी मनोजकुमार पाण्डेका अनुसार प्रदेशसभाको हिउँदे अधिवेशनबाट जाँचबुझ आयोग, संघसंस्था दर्ता, अन्तरप्रदेश बासिन्दाको समान सुरक्षा, व्यवहार र सुविधा, प्रसारण विधेयक, जिल्ला सभा तथा जिल्ला समन्वय समिति, प्रशासकीय कार्यविधि (नियमित गर्ने), आकस्मिक कोष, सहकारी, बीउबिजन, दाना पदार्थ, मल व्यवस्थापन, पशु स्वास्थ्य तथा पशु सेवासम्बन्धी व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक पारित भएका छन् ।


यस्तै पशु वधशाला तथा मासु जाँच, औद्योगिक व्यवसाय, भवन निर्माण, तथ्यांक, खानी अन्वेषण र व्यवस्थापन, प्रदेश स्वास्थ्य संस्था स्थापना, संचालन, नवीकरण तथा स्तरोन्नति, बालबालिकाको हक अधिकार संरक्षण, खेलकुद, प्रदेश पर्यटन विधेयक पारित भएको पाण्डेले बताए ।

अघिल्ला दुई अधिवेशनमा दर्ता भएका १६ विधेयकमध्ये १५ पारित गरेको थियो । असार २५ मा दर्ता भएर सैद्धान्तिक छलफलपछि दफावार छलफलमा गएको प्रदेश लोकसेवा आयोगसम्बन्धी विधेयक सरकारले फिर्ता गरेर चालु अधिवेशनमा पुनः दर्ता गरी छलफलपछि पारित गरेको हो । प्रदेश सभाको आइतबारको बैठकमा बोल्दै मुख्यमन्त्री पोखरेलले कानुन निर्माणमा ७ प्रदेशमध्ये प्रदेश ५ पहिलो भएको बताए । ‘हामी कानुन निर्माणमा सबै भन्दा अगाडि छौं,’ उनले भने, ‘चालु वर्षको बजेट कार्यान्वयन पनि त्यसरी नै गर्दैछौं ।’


सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले चालु अधिवेशनले २३ विधेयक पारित गरेको जानकारी दिंदै प्रदेश सभा सचिवालयले छोटो समयमै सचिवालयसहित विषयगत समितिका कार्यालय व्यवस्थापनदेखि पुस्तकालय लगायतका संरचना तयार गर्न सफल भएको बताए । उनले प्रदेश प्रमुख उमाकान्त झाबाट प्राप्त अधिवेशन अन्त्य सम्बन्धी पत्रसमेत पढेर सुनाएका थिए ।

प्रकाशित : वैशाख २३, २०७६ १२:१५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT