वडा कार्यालय र शिक्षालय एउटै भवनमा

कान्तिपुर संवाददाता

बर्दिया — भौतिक संरचना निर्माण नहुँदै गुलरिया–१० स्थित नेपाल राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालय प्रयागपुरलाई प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक परिषद्ले नियमविपरीत आईएस्सी एजी पढाइको स्वीकृत दिएपछि विद्यार्थी सास्ती भोगेका छन् ।

वडा कार्यालयको होहल्लाबीच विद्यार्थी यहाँ पढ्न बाध्य भएका हुन् । सदरमुकामस्थित ज्योति पुस्तकालयमा रहेको वडा ७ र ८ को कार्यालयमुनि रहेको भवनमा आईएस्सी एजी प्रथम वर्षको पढाइ हुने गरेको छ ।

Citizen


प्रयागपुर माविमा प्राविधिक शिक्षाका लागि भौतिक संरचना नभएका कारण करिब तीन किमि दूरीमा रहेको वडा कार्यालयको पहिलो तलामा विद्यार्थी जान बाध्य छन् । चार कोठे भवन निर्माण नभएका कारण विद्यार्थी यहाँ आउन बाध्य भएका हुन् । १७ जनाले अध्ययन गरिरहेका छन् ।

शिक्षा शाखा, गुलरियाका अधिकृत सतिश यादवले संरचना नहेरी स्वीकृत दिंदा विद्यार्थीको पढाइमा असर परेको बताए । विषयगत शिक्षक पाँच जनामध्ये एक जना नेरामावि प्रयागपुरका छन् । प्राविधिक शिक्षालयमा तीन जना कर्मचारी रहेका छन् । शिक्षकलाई पढाएबापत प्रतिघन्टी ३ सय ५० रुपैयाँ दिने गरिएको छ । शिक्षा अधिकृत यादवले हरेक विद्यार्थीले तीन वर्षका लागि १ लाख ८० हजार रुपैयाँ शुल्क बुझाउँदैआएको बताए ।

ज्योति पुस्तकालय गुलरियाको भवनमा दुई वडा कार्यालय र प्राविधिक क्याम्पस संचालन हुँदै आएका छन् । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक परिषद्बाट संचालित आईएस्सी प्रथम वर्षको पढाइ वडा कार्यालयको पहिलो तलामा भइरहेको छ ।

नगरपालिकाका मेयरमुक्तिनाथ यादवले साउनदेखि नयाँ भवनमा प्राविधिक शिक्षालय स्थान्तरण गरिने बताए । नेपाल राष्ट्रिय मावि, प्रयागपुरबाट संचालित प्राविधिक शिक्षाको पढाइ भौतिक संरचना नभएका कारण ज्योति पुस्तकालयको भवनमा भइरहेको हो ।

प्रकाशित : वैशाख ३१, २०७६ १०:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

संरक्षणसँगै आम्दानी

नवीन पौडेल

परासी — सामुदायिक वनबाट उपभोक्ताले आम्दानी गर्दै वन जोगाएका छन् । पश्चिम नवलपरासीका सामुदायिक वन उपझोक्ता समितिले अहिले अचानो, कुचोदेखि जडीबुटी बित्री गरिरहेका छन् । 

सुनवल–६ स्थित विशासय सामुदायिक वनले अचानो र अम्रिसोको कुचो बिक्री गरेको छ । ढल्न लागेका रुख काटेर अचानो बनाउने र उपभोक्तामार्फत बजारमा बेच्ने गरिएको छ ।

खाली भएको समयमा वन कार्यालयमा जम्मा भएर स्थानीयले अचानो र कुचो बनाउछन् । ‘वन संरक्षणले वन्यजन्तु र वातावरणलाई मात्र होइन, हामी उपभोक्तालाई पनि फाइदा पुगेको छ,’ विशासया सामुदायिक वनका अध्यक्ष रुकबहादुर गुरुङले भने, ‘अचानोदेखि कुचो र बेलको जुस बनाएरबिक्री गर्ने गरिएको छ ।’

केही वर्षअगाडिसम्म गाईबस्तु चराउन र दाउराका लागि जंगल उपयोगी थियो । जथाभावी रुख काटने गर्नाले वन उजाड बन्दै गएपछि सरकारले सामुदायिक वन बनाएर संरक्षणको जिम्मा स्थानीय उपभोक्तालाई दियो । सुरुआतमा स्थानीय सामुदायिक बनको विरोधमा थिए । अहिले त्यसैबाट फाइदा लिइरहेका छन् ।

बर्दघाट नगरपालिका–२ मा स्थित चिसापानी सामुदायिक वनले जडीबुटी उद्योग स्थापना गरेर १५ हेक्टरमा प्रशोधित सुगन्धित तेल उत्पादन गरेको छ । वरपरका अन्य सामुदायिक वनमा लगाइएको जडीबुटी पनि यहीं खपत हुने गरेको छ । जुडीबुटी खेतीको विस्तारले स्थानीय उपभोक्ताको आय आर्जन बढेको छ । जडीबुटीबाट उत्पादित सुगन्धित तेल कस्मेटिक तथा अन्य जडीबुटीजन्य वस्तुमाप्रयोग हुने गरेको छ ।

चिसापानी सामुदायिक वन अन्तर्गत स्थापना भएको चिसापानी सामुदायिक जडीबुटी प्रशोधन उद्योगले कच्चा तेल उत्पादन गरी विदेश पठाउने गरेको छ । उद्योगले सुगन्धित तेल निर्यात गर्न थालेपछि यहाँ जडीबुटीको माग बढै जान थालेको र यहाँका महिला स्वावलम्बी बनेको चिसापानी सामुदायिक वनका अध्यक्ष होमबहादुर गुरुङले बताए ।

‘प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणसँगै यसबाट आम्दानी पनि लिन सकियो भने संरक्षण दिगो हुन्छ,’ उनले भने, ‘जगंलमा खाली रहेको जग्गामा व्यावसायिक रूपमा जडीबुटी खेती गरेर २ सय ५० भन्दा बढी उपभोक्ताले फाइदा लिइरहेका छन् ।’ जिल्लाकै पारिजात सामुदायिक वन बर्दघाट, दाउन्नेदेवी सामुदायिक वन, सीतापोखरी सामुदायिक वन, संसारकोट हरियाली सामुदायिक वन र जनउदय सामुदायिक वन सुनवलका उपभोक्ताले पनि जडीबुटी खेती गरिरहेका छन् ।

लेमनग्रास, तामारोजर, मिटानेला, मेन्था, पचौली, जटामसीलगायतको प्रशोधन हुने गरेको छ । वनबाट आम्दानी हुन थालेपछि वन जोगाउन स्थानीय लागिपरेका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ३१, २०७६ १०:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्