गाउँमै रोजगारी

रोजगारका लागि फारम भरेका युवालाई मोटरबाटो सफा गर्न, नाली खन्न, वनजंगल सफा गरेर महफ्वपूर्ण जडीबुटी रोप्ने काम लगाइने
कान्तिपुर संवाददाता

(पाल्पा) — जिल्लाको रिब्दिकोट र रम्भा गाउँपालिकाले प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम सुरुआत गरेका छन् । रिब्दिकोटले रिब्दिकोट डाँडा क्षेत्रमा टिमुरको खेती गर्न र रम्भाले बेलपानी–मौलाथर मोटरबाटो स्तरोन्नतिका लागि श्रमिकलाई काम दिएको हो । रम्भाले ३० र रिब्दिकोटले १ सय २१ जनालाई रोजगार प्रदान गरेको छ । 

पाल्पाको रिब्दिकोट गाउँपालिकाले ३० दिने रोजगारीका लागि सामग्री हस्तान्तरण गरेपछि पोसाकमा सजिएका स्थानीय कामदार । तस्बिर : माधव/कान्तिपुर

रम्भामा प्रदेशसभा सदस्य नारायण आचार्यले उद्घाटन गरे । रम्भा गाउँपालिकाभित्र बेरोजगार सूचीकृत भएका ४ सय ५० छन् । अहिले रम्भा–३, पीपलडाँडाका ३० जनालाई १७ दिन काम लगाउने गरी कार्यक्रम सुरु गरेको हो । उनीहरूले दैनिक ६ सयका दरले ज्याला पाउने छन् । गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णुप्रसाद भण्डारीले पीपलडाँडास्थित बेलपानी–मौलाथर मोटरबाटोको नाली बनाउने, पहिरो पन्छाउने, मोड बनाउने काममा उनीहरू खटिने बताए । प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रममा विनियोजन भएको १४ लाख बजेटमध्ये ४ लाख रुपैयाँ यस कामका लागि छुट्याइएको उनले बताए ।

सरकारले गत फागुन १ गते प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम घोषणा गरेको थियो । रिब्दिकोट गाउँपालिकामा सांसद सोमप्रसाद पाण्डेय, प्रदेशसभा सदस्य वीरबहादुर राना, प्रदेशसभा सदस्य रमा घर्ती, गाउँपालिका अध्यक्ष नारायण जीसीले कार्यक्रमको सुरुआत गरे । रिब्दिकोट गाउँपालिकाको जलेश्वर क्षेत्रमा उनीहरूलाई काममा लगाइनेछ ।

रिब्दिकोट गाउँपालिकामा केन्द्रीय सरकारबाट प्राप्त बजेटबाट ६३ जना युवालाई रोजगार दिइएको छ । बाँकीलाई गाउँपालिकाले छुट्टै ५ लाख बजेट विनियोजन गरेर थप ५८ जनालाई रोजगार दिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत ऋषि अर्यालले बताए । रोजगार पाएका युवाले शनिबारदेखि काम गर्न थालेका छन् । यही शीर्षकमा तानसेन नगरपालिकाले ४२ लाख बजेट पाएको छ । उसले १ सय ८५ जना युवालाई रोजगार दिने लक्ष्य राखेको छ । रामपुर नगरपालिकाले २५ लाख बजेट पाएको छ । सय युवालाई रोजगार दिने लक्ष्य नगरपालिकाको छ । बगनासकाली र माथागढीमा १६/१६ लाख बजेट छ । माथागढीमा बेरोजगार सूचीमा १ हजार २ सय बढीले फारम भरेका छन् ।

पूर्वखोलाले १३ लाख बजेट पाएको छ । यहाँ आवेदन संकलन गर्ने र छनोट गर्ने काम भइरहेको छ । १३ लाख बजेट पाएको निस्दीले पनि ९८ जना युवालाई रोजगार दिने लक्ष्य लिएको छ । १२ लाख बजेट पाएको तिनाउले २ सय युवालाई रोजगार दिने जनाएको छ । १९ लाख बजेट पाएको रैनादेवी छहराले ३ सय २० युवालाई रोजगार दिने योजना बनाएको छ । प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रममा आवेदन दिने युवाको संख्या बढी देखिए पनि काम गर्न इच्छुक युवा भने निकै कम रहेको माथागढी गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तोष थापामगरले बताए । रोजगारका लागि फारम भरेका युवालाई मोटरबाटो सफा गर्न, नाली खन्न, वनजंगल सफा गरेर महत्त्वपूर्ण जडीबुटी रोप्ने काम गर्न लगाइने रिब्दीकोट गाउँपालिका अध्यक्ष नारायणबहादुर जीसीले बताए । मिहिनेत गर्ने युवालाई यो कार्यक्रमपश्चात् अर्को आर्थिक वर्षदेखि गाउँपालिकाले नै बजेटको व्यवस्था गरेर निरन्तर रोजगार दिने प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अर्यालले बताए । बेरोजगारको सूचीमा जिल्लाभरिको पछिल्लो आवेदनको संख्या ७ हजारभन्दा बढी रहेको पाइएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २७, २०७६ १०:३२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भगतसर्वजित सम्झिँदै संग्रहालय

प्रकाश बराल

(बागलुङ) — दलित आन्दोलनका अगुवा भगतसर्वजित विश्वकर्मालाई सम्झन उनकै जन्मगाउँमा संग्रहालय निर्माणको काम थालिएको छ । बागलुङ नगरपालिका–७ कालिमाटीस्थित ठाडोस्वाँरामा भगतसर्वजित विश्वकर्मा प्रतिष्ठानको अगुवाइमा संग्रहालयको काम थालिएको हो । नेपाल सरकारले विनियोजन गरेको १० लाख रुपैयाँबाट प्रारम्भिक काम थालिएको प्रतिष्ठान अध्यक्ष ओमबहादुर विश्वकर्माले बताए । 

विसं १९५० सालमा कालिमाटीमा जन्मेका विश्वकर्माले जातीय विभेदविरुद्धको पहिलो आन्दोलन गरेको इतिहास छ । सदरमुकाम बागलुङ बजारदेखि डेढ घण्टाको उकालो चढेपछि पुगिने कालिमाटीमा यसअघि उनकै स्मरणमा विश्वकर्मा माध्यमिक विद्यालय स्थापना गरिएको थियो । उनकै सम्मान र इतिहासको संरक्षणका लागि विश्वकर्माले अध्ययन गरेका ग्रन्थ, उनको जीवनशैली झल्कने वस्तु र कलाकौशल जोगाउन संग्रहालय बनाउन लागिएको हो ।

संग्रहालयसँगै बगैचा, विश्वकर्मा जन्मेको घरको नमुना, पार्क र पदमार्ग बनाउने प्रतिष्ठानको योजना छ । क्रमागत योजना मार्फत संघीय र स्थानीय सरकार मार्फत रकम जुटाएर योजना पूरा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । योजना पूरा गर्न २ करोड ६० लाखको अनुमान गरिएको प्रतिष्ठानका महासचिव परशुराम विकले बताए । विश्वकर्माका नाति लालबहादुरले ४ आना जग्गा दान दिएका छन् । आवश्यक थप २ रोपनी जमिन प्रतिष्ठानले खरिद गर्ने योजना बनाएको छ ।

कालिमाटीमा विश्वकर्माको अर्धकदको मूर्ति राखिएको छ । दलित मुक्तिको अभियानका लागि उनले कुनै नारा र जुलुस नगरी आफैं संस्कृत, वेद र पुराणहरूको अध्ययन गरेर परिवर्तनको प्रयास गरेका थिए । अध्यक्ष विक भन्छन्, ‘उहाँ राष्ट्रिय विभूति हो ।’ दलितको अधिकारका लागि मात्र नभएर विभेदलाई देश विकासका लागि बाधक मानेर काम गरेकाले राज्यले पनि प्रतिष्ठान मार्फत काम गर्न सम्बोधन थालेको उनले बताए ।

शिक्षाको विकास गर्न २००७ सालमा विश्वकर्माले खोलेकाले यो विद्यालयको नामसमेत विश्वकर्मा राखिएको थियो । ‘धार्मिक ग्रन्थअनुसार विश्वकर्मा भनेको शिल्प ब्राह्मण हो’ विक भन्छन्, ‘२००७ सालमा हिक्मत सिंह, लक्ष्मीनारायण विश्वकर्मा, मनवीर विश्वकर्मा र रामशरण विश्वकर्माको साथ लिएर भगतले विद्यालय खोल्नुभएको हो ।’ विभेद चाहेकाहरूले उनको घर गोठ भत्काएका थिए । गाथगद्दी ताकेको आरोपमा विश्वकर्मालाई तत्कालीन शासकले १७ महिना जेल हालेका थिए । विश्वकर्माले श्री ३ मोहनशमशेर राणासमक्ष आफ्नो वास्तविक माग राख्ने मौका पाएपछि जेलमुक्त गरिएको थियो ।

भारतमा पुगेर अध्ययन गरेर फर्केपछि १९९७ सालमा विश्वकर्माले विश्व सर्वजन संघ संस्था पनि खोलेका थिए । संस्थागत रूपमा आर्थिक उन्नतिका लागि श्रमशोषण र उत्पीडन हटाउन उनले अगुवाइ गरेका थिए । बालीघरे प्रथालाई परिमार्जन गर्न उनले जिन्सीको साटो नगद पाउनुपर्ने आवाज उठाएको इतिहास छ । उनको आवाजले बालीघरेहरूले ज्याला पाउन थालेको स्थानीय देवीराम विकले बताए ।

प्रतिष्ठानले भगत सर्वजित विश्वकर्माको योगदानमा आधारित स्मारिका प्रकाशन पनि गरेको छ । दलित मुक्तिको आन्दोलनमा उनले खेलेको भूमिका स्मारिकामा चर्चा गरिएको छ । स्मारिकामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शुभकामना दिंदै छुवाछूतविरुद्धको लडाइँ एक सय वर्ष पुग्दा पनि सार्थकता पाउन नसक्नु दु:खद भएको टिप्पणी गरेका छन् । संस्कृत, वेद र पुराणहरूको अध्ययन गरेका उनले जनै लगाउने चलन बसालेको जानकार बताउँछन् । ‘दलितले पनि समान अधिकार पाउनुपर्छ भन्ने पहिलो आवाज उठाउने उहाँ हुनुहुन्थ्यो,’ विश्वकर्माले भने, ‘अहिले पनि दलितले भेदभाव भोग्नुपरेको छ, अब यो समस्या निमिट्यान्न पार्नुपर्छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २७, २०७६ १०:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्