बुटवलमा मेगा सिटीको अवधारणा

कान्तिपुर संवाददाता

बुटवल — मेगा सिटीको अवधारणा बनाउने योजनासहित बुटवल उपमहानगरपालिकाले सोमबार आगामी वर्ष ०७६/०७७ को नीति कार्यक्रम प्रस्तुत गरेको छ । त्यसमा बुटवल उप–महानगरपालिका र आसपासका नगर तथा गाउँपालिकाहरूसँग समन्वय र सहकार्य गर्दै बुटवललाई मेगा सिटीका रूपमा विकास गरिने उल्लेख छ ।

आउँदो आर्थिक वर्ष सुरु भएलगत्तै मेगा सिटीको आधार तयार पार्ने काम थाल्ने नगरप्रमुख शिवराज सुवेदीले बताए ।

मेगा सिटी निर्माणका लागि सार्वजनिक जग्गाको पहिचान तथा लगत तयार गरी संरक्षण गर्न वडा समिति र समुदायलाई जिम्मेवार र सक्रिय बनाउने बुटवलले नीति लिने उनले जनाए । ‘अव्यवस्थित बसोवासको लगत संकलन गरी जग्गा नापजाँच गरी अभिलेखीकरण गरिनेछ,’ उनले भने, ‘असुरक्षित ठाउँ र अवस्थाको बसोवासलाई स्थानान्तरण गरी आवश्यक व्यवस्था मिलाइनेछ ।’

उपमहानगरले सहरी भौतिक पूर्वाधार, पर्यटन, कृषि र उद्योग–व्यापारलाई समेत प्राथमिकतामा राखेको छ । त्यसमा विगतमा सुरु भएका बहुवर्षीय योजना र एकीकृत सहरी विकास गुरुयोजनाका थप काम आगामी वर्ष अगाडि बढाउने उल्लेख छ । शिक्षा, स्वास्थ्य तथा यातायात र संचारको हबका रूपमा बुटवललाई स्थापित गर्ने सहायक योजना छ । यसबाट ‘सबल आर्थिक केन्द्र समुन्नत बुटवल’को दीर्घकालीन उद्देश्य पूरा गर्ने नगरप्रमुख सुवेदीले बताए ।

वनलाई थप संरक्षण र सम्बर्द्धन गर्दै नागरिकको जीविकोपार्जनसँग जोड्ने उपमहानगरको योजना छ । बुटवलमा २० वटा सामुदायिक वन रहेका छन् । बुटवलले पानीका मूल जोगाउन र जमिनमुनिको पानी रिचार्ज गर्न यी वनमा पोखरी निर्माण गरिरहेको छ । गत वर्षदेखि सुरु भएको कार्यक्रम आगामी वर्ष पनि निरन्तर रहनेछ ।

बुटवलले एक घर–दुई विरुवा तथा एक वडा एक हरियाली पार्क कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनेछ । हाम्रो बुटवल सुरक्षित बुटवललाई साकार पार्न तिनाउ नदीमा तटबन्धसहितको तिनाउ करिडोर निर्माण गर्न संघीय सरकारसँग सहकार्य गर्ने नगरप्रमुख सुवेदीले बताए । यसबाहेक बुटवललाई तीन वर्षभित्र बेरोजगारी–शून्य नगर बनाउने, लगानीको गन्तव्य क्षेत्र बनाउने, लगानी सम्मेलन गर्ने, सुरक्षित बुटवल बनाउनेलगायत महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम उपमहानगरले ल्याएको छ ।

प्रकाशित : असार १०, २०७६ १०:१६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सिद्ध गुफा घुम्ने बढे

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — पर्यटकीय स्थल बनाउने उद्देश्यले प्यूठान नगरपालिका–५ ले संरक्षण थालेको सिद्ध गुफा घुम्न जाने पर्यटक बढेका छन् । ७० मिटर लम्बाइको गुफामा पूर्वाधार विकास गरेपछि घुम्न जाने बढेका हुन् । वडा कार्यालयले गुफाभित्र प्रवेश गर्न सजिलोका लागि सोलार बत्ती जडान गरिदिएको छ । 

आरुडाँडादेखि गुफासम्म ५ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर अहिले पदमार्ग निर्माणको काम भइरहेको वडाध्यक्ष लछुमन भण्डारीले बताए । प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमअन्तर्गत २८ जना मजदुरले गुफा पुग्ने सडक निर्माण गरिरहेका छन् । गुफाभित्र पस्न सजिलोका लागि सिँढी, सोलार बत्ती निर्माणलगायत काम गत वर्षको बजेटले सम्पन्न भइरहेको भण्डारीले बताए ।

नमुना बस्ती जुम्रिकाँढाको ठूलोगाउँ र नगरकै अग्लो स्थानमा रहेको लिस्ने लेक घुम्न आउनेका लागि सिद्ध गुफा पनि एउटा आकर्षक गन्तव्य रहेकाले आन्तरिक पर्यटकको भीड लाग्न थालेको सिद्ध गुफा संरक्षण समितिका अध्यक्ष मानसिंह पुनले बताए । ‘संरक्षण नहुँदासम्म गुफा ओझेलमा परेको थियो,’ उनले भने, ‘अहिले दिनहुँ ३०/४० जना पर्यटक गुफा अवलोकन गर्न आएका छन् ।’
गुफा प्रवेश गर्ने साँघुरो ठाउँ पार गरेर भित्र पुग्दा फराकिलो भाग हुँदै गएको छ । भित्र धेरै मिटरसम्म गुफा फैलिए पनि अक्सिजनको कमीका कारण अहिले ७० मिटरभित्र मात्र प्रवेश गर्न पर्यटकलाई अनुमति दिइएको पुनले बताए ।

तीन वर्षदेखि गुफाको अवस्थाबारे चासो राख्दै आएका स्थानीयले सिद्ध गुफा संरक्षण समिति गठन गरेर अनुसन्धान र पूर्वाधारको काम अगाडि बढाएका छन् । अक्सिजन लगेर जान सके गुफा धेरै परसम्म फैलिएको हुन सक्ने पुनले बताए । यस वर्ष सोलार बत्तीको व्यवस्था, गुफा प्रवेश गर्न अप्ठ्यारो हुने ढुंगा फुटाएर सिँढी निर्माण गरिएको छ । अहिले गुफा अवलोकन गर्न सबैलाई सहज भएको स्थानीय यमलाल पार्धेले बताए । उत्तरतर्फ रहेको प्रवेशद्वारबाट करिब १५ मिनेटमा गुफा अवलोकन गरी बाहिरिन सकिने उनले सुनाए ।

गुफाभित्रका ढुंगामा विभिन्न आकृतिका दृश्य नियाल्न सकिन्छ । गुफाभित्र माटोका घैंटा, कलश फेला परेको वडाध्यक्ष लछुमन भण्डारीले बताए । ‘गुफा सफा गर्दा फेला परेका सबै वस्तु संरक्षण गरेर गुफाभित्रै राखेका छौं,’ उनले भने, ‘यी वस्तु कति पुराना हुन् भन्ने अध्ययन गर्ने योजना छ ।’ भित्री भागका भित्तामा विभिन्न आकृतिका आकर्षक मूर्तिसमेत रहेकाले पर्यटकीय दृष्टिले सिद्ध गुफा महत्त्वपूर्ण रहेको भण्डारीले बताए । ‘यति धेरै लम्बाइ भएको गुफा जिल्लाभित्र अन्यत्र छैन,’ उनले भने, ‘त्यसैले यसको संरक्षण र प्रचारमा लागेका छौं ।’

सिद्ध गुफा धेरै आकर्षक रहेको होटल व्यवसायी नवीन जीसीले बताए । जिल्लामा धेरै पर्यटकीय गन्तव्य रहेर पनि संरक्षण र प्रचारको कमीले ओझेलमा परेको उनले बताए । ‘सिद्ध गुफाबारे सुनेको मात्र थिएँ,’ उनले भने, ‘अवलोकन गर्न पुग्दा धेरै राम्रो लाग्यो ।’

प्रकाशित : असार १०, २०७६ १०:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्