छोरीलाई स्नातकोत्तरसम्म पढाइ नि:शुल्क

माधव अर्याल

(पाल्पा) — रामपुर नगरपालिकाले अब जन्मिने छोरीलाई स्नातकोत्तर तहसम्म नि:शुल्क शिक्षा प्रदान गर्ने भएको छ । नगरसभामा नीति कार्यक्रम र बजेट प्रस्तुत गर्दै नगर प्रमुख रमणबहादुर थापाले यस्तो घोषणा गरेका हुन् । यसलाई पाँचौं नगरसभाले पारित गरेको छ ।

गर्भवती महिलालाई स्वास्थ्य संस्थामै गएर बच्चा जन्माउन प्रेरित गर्ने र त्यस्ता बच्चाको रेकर्ड राखेर स्नातकोत्तर तहसम्म अध्ययनका लागि नगरपालिकाले खर्च बेहोर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ ।

स्वास्थ्य संस्थामा बच्चा जन्माउने आमालाई बिमाको व्यवस्था पनि गरिएको छ । छोरी जन्मिएमा अहिले दिइँदै आएको सुविधामा ५ सय रुपैयाँ थप दिने नीति नगरपालिकाको छ । लैंगिक समानता तथा समावेशीकरणका लागि उपभोक्ता समिति गठनमा ३३ प्रतिशत महिला अनिवार्य गर्नेसमेत नीति लिएको प्रमुख थापाले बताए । प्रमुख पदमा कम्तीमा एक जना महिला हुनुपर्ने नीतिको कार्यान्वयन गर्ने नगरपालिको नीति छ । एकल महिलाको क्षमता अभिवृद्धि गर्न विपन्नलाई आय, पीडितलाई न्याय कार्यक्रम अघि बढाइने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख गरिएको छ ।

अब बन्ने संरचनाहरू बालमैत्री, अपांगमैत्री एवं ज्येष्ठ नागरिकमैत्री बनाउँदै स्मार्ट सिटीको अवधारणा अघि सारेको छ । बालबालिकालाई शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण, युवालाई सीप, उद्यमशीलता र रोजगारी र ज्येष्ठ नागरिकलाई सम्मान, संरक्षण र सुरक्षाको प्रत्याभूतिका लागि कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने प्रमुखले बताए । ‘ज्येष्ठ नागरिक ज्युँदो इतिहास हुन्,’ उनले भने, ‘नगरपालिकाले अनुभव आदान–प्रदान गर्न विभिन्न स्थानमा ज्येष्ठ नागरिक मिलन केन्द्र निर्माण गर्नेछ ।’ ज्येष्ठ नागरिकका लागि चौतारो निर्माण तथा लौरी वितरण कार्यक्रम गर्ने पनि उनले बताए ।

बाबुआमा नपाल्ने सन्तानलाई नगरपालिका तथा वडाको सेवा सुविधाबाट वञ्चित गरिने उनले बताए । पाँचौं नगरसभामा नीति कार्यक्रम, रामपुर नगरपालिकाको आर्थिक ऐन २०७६, विनियोजन ऐन, २०७६ तथा राजस्व नीति प्रस्तुत गरिएको थियो । नगरसभाले आर्थिक वर्ष ०७६/०७७ का लागि ७६ करोड १ लाख बराबरको बजेट पारित गरेको छ । कुल बजेटमध्ये नगरपालिकाले संघीय सरकार सामानीकरण अनुदानबाट १२ करोड १७ लाख पाउने छ । सशर्त अनुदानबाट २६ करोड ४६ लाख पाउने अपेक्षा गरेको छ । राजस्व बाँडफाँटबाट ९ करोड २२ लाख, प्रदेश सरकार समानीकरण अनुदानबाट ४५ लाख २७ हजार आउने अपेक्षा गरेको छ ।

ससर्त अनुदानबाट ५ करोड १० लाख, राजस्व बाँडफाँटबाट १ करोड २४ लाख ९५ हजार, नगरपालिकाको आन्तरिक आम्दानीबाट ५ करोड, गत वर्षको मौज्दात ३ करोड ७५ लाख रहेको छ । मालपोत रजिस्ट्रेसन दस्तुरबाट १ करोड ६० लाख ७८ हजार, जनसहभागिता १ करोड ५० लाख उठ्ने नगरपालिकाको अनुमान छ । सडक बोर्डबाट ५० लाख, सामाजिक सुरक्षा भत्ता ९ करोडको अपेक्षा गरेको छ । वडाका एक लाखभन्दा साना योजनालाई जनताको अपेक्षा मेयरको शुभेच्छा कार्यक्रममा समावेश गरेको उनले बताए ।

नगरपालिकाले खरको छानोरहित घरका लागि जस्तापाता वितरण, ग्रामीण क्षेत्रमा सडक ट्र्याक खोल्ने, कृषि आधुनिकीकरण, युवा स्वरोजगारका लागि महत्त्व दिने प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बाबुराम अर्यालले बताए ।

प्रकाशित : असार २२, २०७६ १२:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विपद् क्षति बर्सेनि बढ्दै

प्रदेश सरकारको वस्तुस्थिति विवरणअनुसार विपद्बाट नोक्सान भएका चौपाया र भौतिक क्षतिको विवरण डरलाग्दो छ
अमृता अनमोल

(बुटवल) — प्रदेश ५ मा विपद्बाट हुने क्षति बर्सेनि बढ्दै गएको छ । दीर्घकालीन विपद् व्यवस्थापन योजना नबनाउँदा यस्तो भएको हो । बाढी र पहिरोबाट धेरै मानिसको ज्यान जाने गरेको छ । हुरी, बतास र चटयाङ लागेर पनि मानिसको मृत्यु भइरहेको छ । 

प्रदेशका १२ जिल्लामा अघिल्लो ३ वर्षमा प्राकृतिक विपद्बाट २ सय ८० जनाले ज्यान गुमाएका छन् । २ सय ३४ जना घाइते भए । प्रदेश प्रहरी कार्यालय दाङले दिएको तथ्यांक तथा प्रदेश सरकारको वस्तुस्थिति विवरणअनुसार विपद्बाट नोक्सान भएका चौपाया र भौतिक क्षतिको विवरण उस्तै डरलाग्दो छ ।

यस अवधिमा ४ हजार ९ सय ५४ चौपाया मरेका छन् भने १ हजार ७ सय ३३ घाइते भएका छन् । विपद्कै कारण ३९ हजार ५ सय १७ वटा घर र १ हजार ७ सय ८१ वटा गोठमा नोक्सानी पुगेको छ । विपद्बाट बालीनाली, तरकारी, फलफूललगायतको क्षति कति भयो भन्ने तथ्यांक नराखिएको प्रहरीको भनाइ छ । यो प्रदेशमा प्राकृतिक विपद्बाट प्रतिवर्ष ८४ जनाको ज्यान जाने गरेको छ । हरेक वर्ष ७५ जना घाइते हुने गरेका छन् । प्रकोपको क्षति बढ्को अवस्थामा रहेको प्रदेश प्रहरी कार्यालय दाङका प्रवक्ता तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक नवराज पोखरेलले बताए ।

प्रदेशका १२ जिल्लामध्ये विपद्बाट सबैभन्दा धेरै मानवीय क्षति हुने जिल्ला दाङ हो ।

विपद्बाट विगत तीन वर्षमा यहाँका ६४ जनाको ज्यान गएको छ । दोस्रो धेरै मानवीय क्षति हुने जिल्ला कपिलवस्तु रहेको छ । धेरै चौपाया मरेको जिल्ला बर्दिया हो भने धेरै चौपाया घाइते हुने जिल्लामा प्यूठान रहेको छ ।

प्रदेश सरकारले विपद्बाट हुने क्षति रोक्न पूर्वतयारी व्यवस्थापनका कार्यक्रमसहित सुरक्षाकर्मी र स्थानीय तहसम्म जोडिने रणनीति बनाएको जनाएको छ । तर, देखिने गरी काम भएको छैन । आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री कुलप्रसाद केसीले विपद् व्यवस्थापन पूर्वतयारी र उद्धार दुवैका लागि फरक फरक शीर्षकमा बजेट विनियोजन गरेको बताए । प्रहरीको मातहतमा रहने गरी प्रकोप उद्धार सामग्रीसमेत खरिद गरेको उनले जनाए । विपद्पछिको उद्धारलाई छिटोछरितो र प्रभावकारी बनाउन बुटवल, दाड र बाँकेमा प्रकोप व्यवस्थापन केन्द्र बनाउन लागेको उनले बताए ।

प्रदेश प्रहरीले सम्भावित प्रकोपजन्य घटनाको उद्धारका लागि प्रदेशमा १ सय २५ जना तालिम प्राप्त सुरक्षाकर्मी तयार गरेको छ । प्रहरी निरीक्षक दिवाकर रिजालको नेतृत्वमा रहेको उक्त विपद् व्यवस्थापन गुल्म प्रदेश प्रहरी कार्यालयमा तयारी अवस्थामा छ । वर्षाजन्य प्रकोप सुरु भएपछि त्यसलाई रूपन्देहीको बुटवलस्थित दंगा प्रहरी गण र बाँकेको खजुरा गणमा राखिनेछ । गणलाई प्रदेश सरकारले ५ लाख बराबरको विपद् उद्धार सामग्री उपलब्ध गराएको प्रदेश प्रहरी प्रवक्ता पोखरेलले बताए । ‘टोली बाढी–पहिरो र डुबान क्षेत्र यकीन गरी तयारी अवस्थामा छ,’ उनले भने, ‘क्षति घटाउन उद्धारका उपकरण र सामग्री उपलब्ध गराइएको छ ।’ प्रदेश प्रहरीले हरेक जिल्ला तथा प्रहरी एकाइका लागि प्रकोप उद्धार प्रतिकार्य निर्देशिका पनि जारी गरेको छ । उक्त निर्देशिका असार पहिलो साता प्रदेशका १२ वटै जिल्लामा पठाइएको छ । विपद्को अनुपातमा प्रहरीसँग आवश्यक उपकरण र उद्धार सामग्री भने छैनन् । यसैले जिल्ला प्रहरी र अन्य प्रहरी युनिटलाई स्थानीय तह र समुदायको सहकार्यमा उपकरण र उद्धार सामग्री जुटाउन आग्रह गरेको प्रदेश प्रहरी प्रवक्ता पोखरेलले बताए ।

प्रकोपबारेका जानकारहरू भने प्रकोप रोक्न पूर्वतयारी र दीर्घकालीन व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने बताउँछन् । पूर्वतयारीमा प्रकोप व्यवस्थापनको १० प्रतिशत रकम मात्रै खर्च गर्ने हो भने त्यसले ५० प्रतिशत क्षति हुनबाट रोक्ने उनीहरूको दाबी छ । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी रूपन्देहीका अध्यक्ष कृष्ण पंगेनीले बाढीपहिरो र डुबान रोक्ने दीर्घकालीन पूर्वाधार निर्माण र प्रकोप पूर्वतयारीका लागि समुदाय सचेतना कार्यक्रम चलाएमात्रै प्रकोपको क्षति कम हुने बताए । ‘नत्र प्रकोपपछिको लगानी बालुवामा पानीसरह हो,’ उनले भने ।

प्रकाशित : असार २२, २०७६ १२:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्