किशोरीहरू सुरक्षा माग्दै गाउँपालिकामा

रूपा गहतराज

नेपालगन्ज — ‘ट्युसन पढेर फर्किंदा राति हुन्छ,’ स्थानीय दीपिका शाहीले भनिन्, ‘आफ्नै गाउँठाउँमा पनि रात परेपछि हिंड्न डर लाग्ने यो कस्तो अवस्था हो !’ उनले किशोरीहरूलाई निर्धक्क भएर हिंड्न गार्‍हो भएकाले सुरक्षा माग गर्न गाउँपालिकासम्म आएको बताइन् । स्थानीय किशोरीहरूको एक समूह सुरक्षा माग गर्दै आइतबार गाउँपालिका आइपुगेको हो । जानकी गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष भूमिसरा धिताललाई भेटेर उनीहरूले सुरक्षा माग गरे । उपाध्यक्ष धितालले उनीहरूका माग सुनेपछि भनिन्, ‘तपाईंहरूको साहस देखेर खुसी लाग्यो ।’

जानकी गाउँपालिकाका किशोरी ट्युसन पढ्न र कम्प्युटर सिक्न नेपालगन्ज उपमहानगर पुग्ने गरेका छन् । ५ किलोमिटर टाढा रहेको घर फर्किंदा बाटो सुनसान हुन्छ । बाटोमा प्रहरी बिट छैन । त्रासमा हिंड्न बाध्य भएको किशोरीहरूले गुनासो पोखे ।त्यहाँका अधिकांश किशोरी किनमेल र पढाइका लागि नेपागन्ज सहर आउने गरेका छन् । उनीहरूका अनुसार बाटोमा आवाराहरूले जिस्काएर हैरान पार्छन् । प्रतिकार गर्न सक्दैनन् । सहेर बस्न बाध्य छन् । ‘रातिमा सार्वजनिक सवारी साधन पाउन मुस्किल छ,’ किशोरी सिर्जना बुढामगरले भनिन्, ‘रातिमा पनिसार्वजनिक यातायात चलाउने व्यवस्था गरिदिनुस् ।’ किशोरीहरूको प्राथमिकतामा सुरक्षा परेको थियो ।

उनीहरू समूह बनाएर गाउँपालिकामा पुगेका थिए । त्यहाँ आफ्ना गुनासा राखे । ‘हामीलाई अरू केही चाहिएन,’ स्थानीय किशोरी सञ्जालकी सचिव क्रिस्टिना विकले भनिन्, ‘सुरक्षित आवत्जावत्को व्यवस्था होस् ।’ झन् अहिले महिला हिंसाका कुरा सुनेर परिवार आत्तिने गरेको उनले बताइन् । यस्तो वातावरणले पढाइमा पनि असर गर्ने उनले सुनाइन् । किशोरीले समस्या मात्र होइन, समाधान पनि सुझाएका थिए । बाटोमा एउटा भए पनि प्रहरी बिट स्थापना गर्न सुझाव दिए । बाटोमा जिस्काउन कुरेर बस्ने युवालाई तह लगाउने कुरा सुनेपछि गाउँपालिका उपाध्यक्ष धितालले भनिन्, ‘परिवर्तन भनेको यही हो । तपाईंहरूको साहस देखेर खुसी लाग्यो ।’ आफ्नो अधिकारका लागि आफैं एकजुट बनेको देखेर उनले किशोरीको प्रशंसा गरिन् । ‘निर्धक्क भएर हिंड्नुस् । नबिराउनुस्, नडराउनुस्,’ उनले भनिन्, ‘केही समस्या पर्नासाथ मलाई फोन गर्नूस् ।’

उपाध्यक्षले किशोरीहरूसमक्ष नेपालगन्ज पुग्ने रोडमा प्रहरी बिट स्थापनाका लागि तदारुकताका साथ लाग्ने र महिलाका लागि रात्रि बस संचालनका लागि पहलगर्ने विश्वास दिलाइन् । ‘जनप्रतिनिधि किशोरीको सुरक्षाप्रति संवेदनशील छौं,’ उनले भनिन् ।गाउँपालिकाअन्तर्गत ६ वटा वडा छन् । प्रायः वडा दुर्गममा छन् । एक गाउँबाट अर्को गाउँ पुग्न समय लाग्छ । गाउँपालिकाको कार्यालय पुग्नसमेत केही वडालाईघण्टौं लाग्छ ।

छलफलमा सहभागी अधिकारकर्मी नेत्रकला शाहीले किशोरीलाई आफ्नो सुरक्षाप्रति संवेदनशील भएर अगाडि बढ्न सुझाव दिइन् । ‘आफ्नो सुरक्षाप्रति पहिला आफैं सजग हुनुहोस्,’ उनले भनिन्, ‘नचिनेका मानिससँग चाँडो घुलमिल नहुनुस् । सधैं वरिपरिका मान्छेको उद्देश्य बुझेर मात्र संगत गर्नुस् ।’

प्रकाशित : असार २५, २०७६ ११:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सडक किनारामा फूलैफूल

माधव अर्याल

पाल्पा — पर्यटकलाई आकर्षित गर्न तानसेन–रानीमहल सडक किनारमा फूलैफूल रोपिएको छ । तानसेन नगरपालिका, डिभिजन वन कार्यालय, नेपाली सेनाको सहकार्यमा तानसेन–रानीमहल सडक किनारमा फूलका बिरुवा लगाइएको हो । डिभिजन वनले सोमबारदेखि ‘गोल्ड मोहर’ का बिरुवा रोपेको जनाएको छ ।

सडक किनारमा वृक्षरोपण कार्यक्रमअन्तर्गत तानसेनदेखि पर्यटकीय क्षेत्र रानीमहल जाने सडकमा यस्ता बिरुवा रोपेको हो । वन अधिकृत मोहन पौडेलका अनुसार यस वर्ष ६ सय बिरुवा सडक किनारमा लगाइनेछ । नेपाली सेनाले खाल्डा खन्ने, संरक्षणका लागि बाँसको ट्री गार्ड बनाउनेलगायत काममा सघाएको उनले बताए । यस वर्ष सडक किनारमा वृक्षरोपणका लागि ३ लाख बजेट छ । ‘यस वर्ष कालोपत्रे सडक भएसम्मका लागि वृक्षरोपण गरिने भएको छ,’ उनले भने, ‘त्यसको व्यवस्थापन गरेर बचाउने अभियान पनि चालिएको छ ।’

यस खण्डमा बाँसका २ सय ५० बढी ट्री गार्ड बनिसकेका छन् । कार्यालयका सूचना अधिकारी यमलाल पोखरेलका अनुसार उकाली पीपल सामुदायिक वन र तल्लो श्रीनगर सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले पनि यसमा सहकार्य गरेर काम गरेका छन्, जसले गर्दा रोपिएका वृक्षको संरक्षणमा सहयोग पुग्ने उनले बताए । अभियानको तानसेन नगरपालिकाका प्रमुख अशोककुमार शाहीले शुभारम्भ गरे । पर्यटकीय स्थल रानीमहल पुग्ने पर्यटकलाई बाटैभरि फुलेका फूलले थप मनोरन्जन दिलाउने उनले बताए । तस्बिर लिनका लागि हिमाल र सँगै गोल्ड मोहरको मनमोहकताले लोभ्याउने प्रमुख शाहीले बताए ।

गमला र लालीगुराँस
तानसेनलाई फूलको सहर बनाउन अभियान सुरु भएको छ । त्यसका लागि तानसेन नगरपालिका–३ स्थित सौन्दर्यकरण उपभोक्ता समितिले घरधनीलाई फूल राख्ने गमला वितरण गरेको हो । उपभोक्ता समितिमार्फत प्रत्येक घरधनीलाई गमला वितरण गरिएको वडाध्यक्ष महेशलाल शाक्यले बताए । प्रत्येक घरघर, गल्लीगल्ली, सडकको दायाँबायाँ गमलामा फूल राख्ने उनले बताए । वसन्तपुर, भगवती टोल र टक्सार टोल गरी १८ टोल विकास संस्थामार्फत घरघरमा गमला वितरण गरिनेछ ।

तानसेन नगरपालिकाका प्रमुख शाहीले टोल विकास संस्थाका प्रमुखहरूलाई गमला वितरण गरेर अभियान शुभारम्भ गरेका थिए । तानसेनलाई फूलैफूलको सहर बनाउन गमला वितरण अभियान सुरु गरिएको उनले बताए । नगरभित्र आउने पर्यटकलाई फूलैफूलले स्वागत गर्दै तानसेनमा बसाइँ लम्ब्याउने गरी काम गर्नुपर्ने वडावासीलाई उनले सुझाव दिए । सरसफाइमा पनि ध्यान दिँदै तानसेनलाई सफा सुन्दर बनाउन, गमलासँगै प्रत्येक घरघरमा फोहोर संकलन गर्ने बाल्टी वितरण गरिएको उनले बताए । सौन्दर्यकरण समितिले भगवती जात्रा रथ हिंड्ने बाटोको दायाँबायाँ सडकमा गमला अनिवार्य रूपमा राख्न वडावासीलाई अनुरोध गरेको छ ।

तानसेन–१०, गुफाचौरमा १५ प्रजातिका लालीगुँरास रोपिएको छ । तानसेन नगरपालिकाको अभियानअन्तर्गत लालीगुँरासका बिरुवा रोपेको हो । जिल्लास्थित नेपाली सेनाको गोरख दल गणका मेजर मनोज डंगोलले सकल दर्जाका सेना र स्थानीयको सहभागितामा बिरुवा रोपिएको बताए । धार्मिक एवं पर्यावरणीय हिसाबले मनोरम स्थलका रूपमा विकसित हुँदै गएकाले गुफाचौरमा पर्यटक आकर्षण बढाउन लालीगुराँसको वृक्षरोपण गरिएको हो ।

वडाध्यक्ष लोचनप्रसाद तिमिल्सेनाले नगरलाई थप हराभरा बनाई पर्यटकीय गन्तव्य बोकेको गुफाचौरमा थप पर्यटन विस्तार र प्रर्वद्धन गर्ने अभियान सुरु भएको बताए । तानसेन नगरपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत दिवाकर अर्यालले पर्यटकीय गन्तव्य बनाउने तानसेन नगरपालिकाको अभियानलाई नेपाली सेना र स्थानीयले साथ दिएको बताए । वृक्षरोपण कार्यक्रममा गुराँसडाँडा सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष कृष्णबहादुर रानाले जिल्लाकै नमुना पर्यटकीय गन्तव्य बनाउने अभियान सुरु भएको बताए ।

गुफाचौरलाई पर्यटकीय केन्द्रका रूपमा स्थापित गराएर लालीगुराँसको संरक्षण र प्रवर्द्धनको माध्यमबाट यसको उपयोग गरी स्थानीयको आय आर्जनमा वृद्धि गर्ने लक्ष्य रहेको उनले बताए ।

प्रकाशित : असार २५, २०७६ ११:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्