१६ विद्यालयको तह घट्यो

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — मुसीकोट नगरपालिकाले विद्यालयको तह घटाएको छ । चालू शैक्षिक सत्रमा घटाइएकै कक्षाअनुसार पठनपाठन सुरु भएको छ । १६ मध्ये तीन विद्यालयमा बालविकासको कक्षामात्रै सञ्चालन गरिनेछ ।

नगरपालिकाका अनुसार वडा ४ को भगवती आधारभूत विद्यालय कोटचौतारा, ५ को आधारभूत विद्यालय डाङडुङगे र ज्ञानकुञ्ज आधारभूत विद्यालय मुसिकोट नगरपालिका १४, झिमडाँडामा अब बालविकास कक्षाको मात्रै पठनपाठन हुनेछ । जेठ २२ को नगर कार्यपालिकाको बैठकबाट १६ विद्यालयको तह घटाउने निर्णय गरेको थियो । चालु शैक्षिक सत्रमा एक जना पनि विद्यार्थी भर्ना नभएका यी विद्यालयमा बाल विकासको कक्षा मात्रै सञ्चालन गर्न अनुमति दिने निर्णय भएको नगर कार्यपालिकाले जनाएको छ ।


नगर शिक्षा अधिकृत विनाराम खड्काले साविकका प्राथमिक विद्यालयहरूको मात्रै तह घटाइएको बताए । ५ कक्षासम्म पठनपाठन भइरहका तीन विद्यालयको बालविकास मात्रै राखिएको र ५ कक्षासम्म पठनपाठन गराइरहेका १३ विद्यालयलाई अब ३ कक्षासम्मको पठनपाठन हुने खड्काले बताए । एउटा विद्यालयको अर्को विद्यालयमा समायोजन नगरिए पनि कक्षा घटाइएको छ । निमाविसम्म पठनपाठन गराइरहेका एकदेखि अर्को विद्यालयको दूरी टाढा भएकाले त्यो सम्भव नभएको बताइएको छ ।


विद्यालय समायोजनसँगै नगरपालिकाले लामो समयदेखि हुन नसकेको शिक्षक दरबन्दी मिलान पनि गरेको छ । नगरपालिकामा रहेका ५५ विद्यालयमा न्यूनतम दरबन्दी उपलब्ध हुने गरी मिलान गरिएको अधिकृत खड्काले बताए । ‘बढी भएका शिक्षकहरू नभएका ठाउँमा पठाइएको छ,’ उनले भने, ‘अपुग शिक्षक नगरपालिकाबाट नियुक्त गरी अब हरेक विद्यालयमा न्यूनतम दरबन्दी हुनेछन् ।’ उनका अनुसार १६ शिक्षक सरुवा गरी दरबन्दी मिलान गरिएको छ । मावि २, निमावि ३ र प्रावि तहका ११ शिक्षकलाई शिक्षक/दरबन्दी नभएको ठाउँमा सरुवा गरिएको हो । दरबन्दी मिलान गरेर पनि न्यूनतम दरबन्दी पूर्तिका लागि नगरपालिकाले १ सय ९ शिक्षक नियुक्त गर्नेछ । दरबन्दी मिलानका लागि विभिन्न तीन तहमा अपुग शिक्षक नियुक्त गरी विद्यालयमा पठाउनेछ । जसका लागि प्राथमिकमा ६५, निमाविमा १४, माविमा २६ र उच्च माविमा ४ शिक्षक नगरपालिकाले नियुक्त गर्नेछ ।


शिक्षालाई गुणस्तर बनाउने प्रयासस्वरूप विद्यालय समायोजन तथा दरबन्दी मिलानको निर्णय भएको नगर शिक्षा समिति अध्यक्षसमेत रहेका नगर प्रमुख देवीलाल गौतमले बताए । ‘नगर कार्यपालिकामा प्राप्त प्रतिवेदन र सुझावका आधारमा कार्यपालिकाले निर्णय गरेको छ,’ प्रमुख गौतमले भने, ‘निर्णय कार्यान्वयनका लागि शिक्षा शाखा तथा सम्बन्धित सबै विद्यालयलाई भनिसकिएको छ ।’ विद्यालयमा शिक्षकै नभएर गुणस्तरीयता कायम हुन नसक्ने भएकाले पनि दरबन्दी मिलान र नियुक्ति प्राथमिकतामा परेको उनको भनाइ छ ।


विद्यार्थी नभएपछि सरुवा तयारी
विद्यार्थी नै नभएका विद्यालयका शिक्षकलाई सरुवाको माग गर्न अनुरोध गरिएको छ । नगर शिक्षा शाखाले वडा ४ को भगवती आधारभूत विद्यालय कोटचौतारा, ५ को आधारभूत विद्यालय डाङडुङ्गेका ६ शिक्षकलाई सरुवा हुन चाहेको विद्यालयको प्राथमिकीकरण गरी निवेदन दिन भनेको छ ।


माथिका दुईसहित ज्ञानकुञ्ज आधारभूत विद्यालय मुसिकोट नगरपालिका १४, झिमडाँडाले अब बाल विकासको कक्षा मात्रै सञ्चालन गर्नेछन् । कोटचौतारा र डाङडुङगेका ३/३ शिक्षकलाई सरुवाका लागि निवेदन दिन भनेको हो भने झिमडाँडामा कुनै दरबन्दी नै थिएन । ‘बालविकास मात्रै पठनपाठनको निर्णय भएका ३ मध्ये चौतारा र डाङडुङ्गेकाका शिक्षकलाई सरुवाका लागि निवेदन भनिएको छ,’ उनले भने, ‘झिमडाँडामा कुनै पनि दरबन्दीका शिक्षक नहुँदा त्यस विषयमा कुनै निर्णय नै भएन ।’

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७५ ११:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अटोरिक्सा दुर्घटना बढ्यो

एक वर्षमा ७ को मृत्यु, ५ घाइते
व्यवस्थापनमा सरोकारवाला उदासीन
प्रकाश अधिकारी

सुर्खेत — पश्चिम सुर्खेतको पञ्चपुरी नगरपालिका ५, मुरमुरीमा आइतबार अटोरिक्सा दुर्घटना हुँदा एकमहिने शिशुसहित ३ जनाको ज्यान गयो । ३ जना घाइते भए । प्रहरीका अनुसार साँघुरो र कच्ची सडकमा चालकले तीव्र गतिमा हाँक्दा अटोरिक्सा नियन्त्रणबाहिर गई दुर्घटना भयो ।

चैत ८ गते वीरेन्द्रनगर ९, लाटीकोइलीमा भे१घ ९२४ नम्बरको अटोरिक्सा दुर्घटना हुँदा एक जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भयो । दुई घाइते भए । पुस २६ गते कपासेमा अटोरिक्सा दुर्घटनामा पर्‍यो, जुन दुर्घटनामा चालक आफैं परे । उनको पनि घटनास्थलमै मृत्यु भयो । जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका अनुसार सुर्खेतमा ७ अटोरिक्सा दुर्घटना भए । ती दुर्घटनामा ६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । करिब २ वर्षअघि पेट्रोलबाट चल्ने ३ पांग्रे अटोरिक्सा भित्रिएसँगै यात्रुले अकालमा ज्यान गुमाउनुपरेको छ ।


छोटो दूरीका यात्रुको सहजका लागि सञ्चालनमा ल्याइएको हो, अटोरिक्सा । तर, सम्बन्धित निकायले नियमन/व्यवस्थापन गर्न नसक्दा ठूला सवारी–साधनझैं अटोरिक्साले पनि लामो दुरीका यात्रु बोकिरहेका हुन्छन् । जिल्ला ट्राफिक प्रहरीका सई कविराम सेन्चुरीले कच्ची सडकमा समेत क्षमता बढी यात्रु बोक्ने र तीव्र गतिले हाँक्नेजस्ता कारण अटोरिक्सा दुर्घटनामा पर्ने गरेको बताए । दुर्घटना हुनुमा चालककै लापरबाही मुख्य कारण रहेको उनको भनाइ छ । ‘कच्ची सडकमा चलाउनु, तीव्र गतिले हाँक्नुले दुर्घटना निम्तिएको हो,’ उनले भने । पटक–पटक दुर्घटना भइरहँदा जिल्ला प्रशासन, ट्राफिक प्रहरी र सम्बन्धित स्थानीय तह अझैं अटोरिक्सा व्यवस्थाप नमा गम्भीर बन्न सकेका छैनन् । वीरेन्द्रनगरमा ८ सय बढी अटोरिक्सा रहेको अनुमान छ । ज्यानै लिने दुर्घटना मात्रै होइन, चालकले तीव्र गतिमा जता मन लाग्यो त्यतै बाटो काट्ने प्रवृत्तिका कारण दुईपांग्रे (मोटरसाइकल, स्कुटी) सवारीसाधन बाहक र पैदल यात्रु अटोको अनियन्त्रित गतिबाट त्रसित भइरहेका छन् । वीरेन्द्रनगरमा अटोरिक्साका दुई कम्पनी सिद्धपाइला र ६ नम्बर प्रदेश समिति छन् ।


छैन नियमन
अटो–चालकहरूसँग लाइसेन्ससमेत छैन । लाइसेन्स नभए पनि उनीहरू लामो दूरीसम्म अटोरिक्सा गुडाइरहेका हुन्छन् । यातायात कार्यालयले नै आफूहरूलाई लाइसेन्स नदिएको चालकहरू गुनासो गर्छन् । ‘सरकारले रुट परमिट, भाडा निर्धारण केही गर्दैन,’ एक चालकले भने, ‘हामीले कोसँग सरोकार राख्ने हो भन्ने पनि यकिन छैन ।’ साना सवारी साधन भन्दै सरकार आफूहरूको समस्याप्रति गम्भीर नभएको ती चालकको आरोप छ । अटोमा ३ यात्रु बोक्न मिल्छ । तर, यहाँ अधिकांशले ५/६ यात्रु कोच्ने, मनपरि भाडा असुल्ने गरेको पाइएको छ । कतिपयले चामलका बोरा, सिमेन्टजस्ता हेभिवेट साम्रगीसमेत ओसार्ने गर्छन् । जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले जिल्ला यातायात व्यवस्थापन समिति र वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाको निर्देशनबमोजिम अटोरिक्सा चालकलाई ट्राफिक सचेतना फैलाइरहेको जनायो । गत कात्तिकमा उपत्यकामा सञ्चालित ३ सय २६ अटोरिक्सा र तिनका चालकलाई नियन्त्रणमा लिई ट्राफिक नियमबारे सचेत गराएको थियो । ‘हामीलाई योभन्दा बढी अधिकार छैन,’ सई सेन्चुरीले भने, ‘जिल्ला यातायात व्यवस्थापन समिति र स्थानीय सरकारले बढी चासो दिनुपर्छ ।’ स्थानीय प्रशासनले पार्किङ, रुट–परमिट र भाडा निर्धारण गरिदिनुपर्ने उनको सुझाव छ ।


जिल्ला यातायात व्यवस्थापन समिति संयोजकसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सीताराम कार्कीले अटोरिक्सा व्यवस्थापनमा स्थानीय सरकार जिम्मेवार बन्नुपर्ने बताए । ‘जिल्ला यातायात व्यवस्था कार्यालय, स्थानीय तहले सिफारिसअनुसार समितिले निर्णय गर्ने हो,’ उनले भने, अहिले अधिकारजति सबै स्थानीय तहलाई छ, उनीहरूले नै अटोरिक्साको व्यवस्थापनको जिम्मा लिनुपर्छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७५ ११:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्