टुक्रे योजनामा टालटुल

जयबहादुर रोकाया

हुम्ला — यहाँका स्थानीय तहले गतवर्ष टुक्रे योजनामा करोडौं रकम खर्च गरेका छन् । गत वर्ष स्थानीय तहले सडक र विद्युत् जस्ता ठूला योजनालाई कम प्राथमिकता दिएका थिए । यस वर्ष पनि बढी महत्त्वका योजनामा न्यून रकम मात्र विनियोजन गरिएको छ ।

केही स्थानीय तहले जनप्रतिनिधिको भ्रमण, ल्यापटप खरिदलगायतमा खर्च गरेको पाइएको छ । खार्पुनाथ गाउँपालिकाले एक गैरसरकारी संस्थाले जिम्मा लिएको सडकमा डुप्लिकेसन गरेर सडक निर्माणको काम गरेको छ । खुद्रे योजनामै करोडौं रकम खर्च गर्दा बजेट दुरुपयोग भएको स्थानीयको गुनासो छ । साना योजनामा उपभोक्ता समिति बनाउँदै रकम दुरुपयोग गर्ने प्रवृत्ति बढेको छ ।

गतवर्ष मन्दिर, साना काठे पुल, घोडेटो बाटो निर्माणलगायत साना योजनामा गाउँपालिकाले रकम विनियोजन गरेका थिए । साना योजना अधिकांश उपलब्धिविहीन भएको स्थानीयले बताए । माथिल्ला निकायबाट योजना छनोट भएर बजेट आउने गरेकाले स्थानीयस्तरमा टुक्रे योजनामै बजेट सकिने गरेको हो । नि:सर्त अनुदानमा थोरै रकम आउने भएकाले साना योजनामा रकम विनियोजन हुने गरेको पाइएको छ ।

उत्तरी चीन सीमा जोडिएको नाम्खा गाउ‘पालिकाले पर्यटन विकासलाई प्राथमिकता दिएको बताए पनि बजेट विनियोजन गरेन । पर्यटनलाई प्राथमिकतामा राखे पनि सडक निर्माणमा गतवर्ष बढी रकम खर्च भएको अध्यक्ष विष्णु लामाले बताए । ‘गाउँपालिका भएर बर्सेनि हजारभन्दा बढी पर्यटक आवतजावत गर्ने गरेका छन्,’ अध्यक्ष लामाले भने, ‘पर्यटन विकास नै हाम्रो पहिलो प्राथमिकता हो तर गतवर्ष हिल्सा–सिमकोट सडकलाई गाउँसम्म जोड्न पर्यटनको रकम खर्च गरियो ।’ लामाका अनुसार तुम्कोटदेखि मुचु र यालबाङदेखि याङ्गारसम्मको सडक निर्माण गरिएको हो । उनका अनुसार अन्य स–साना योजना र गाउँपालिकाको संस्थागत विकासमा धेरै रकम खर्च भएको छ ।

स्थानीय तहले यस वर्ष पनि ठूला योजनालाई कम महत्त्व दिएका छन् । सिमकोट गाउ‘पालिकाले केन्द्रदेखि वडा नम्बर ४, ३, २ जोडदै १ नम्बर वडामा सडक पुर्‍याउनेगरी सडक निर्माण भइरहेको जनाएको छ । सिमकोटदेखि बुराउसे खोलासम्म ट्रयाक खोलिएको छ । उत्तरतर्फ डाडाफयाको हिल्सा सिमकोट सडकको खण्डदेखि ग्यालेखोर गाउ‘सम्मको सडकको ट्रयाक खोलिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । सडकलाई टुलिङ हुँदै धारापोरी पुर्‍याउने लक्ष्य रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

खार्पुनाथ गाउ‘पालिकाले पनि खार्पुनाथबाट मारुघोरसम्म लैजान सडक निर्माण सुरु गरेको जनाएको छ । यो सडक निर्माण भए भीमसेन गुफा पुग्न सहज हुनेछ । हुङ्ग नामक संस्थाले मुगुको गमगढीदेखि हुम्लाको दार्मसम्म सडक निर्माण गर्ने जिम्मा लिएर निर्माण स्थलमा कार्यालयसमेत स्थापना गरेको जनाएको छ ।

स्थानीयस्तरबाट साना योजनाकै माग बढी आउने भएकाले टुक्रे योजना बढी भएको जनप्रतिनिधिको भनाइ छ । ‘आफूले भनेको योजनामा बजेट नहाले विभिन्न धम्की दिन्छन्,’ खार्पुनाथ गाउँपालिका अध्यक्ष कर्ण रावलले भने, ‘पहिलेबाटै टुक्रे योजनामा बजेट छरिने परम्परा बसेकाले सुधार्न गाह्रो भएको छ ।’

Yamaha

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७५ १०:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

विपन्नलाई सहकारीको सेयर

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — आठबिसकोट नगरपालिकाका विपन्न परिवारलाई स्थानीय सरकारले सहकारीको सेयर खरिद गरिदिएको छ । आठबिसकोट नगरपालिकाले नगरभरिका ६ सय ७० गरिब तथा विपन्न परिवारलाई ५/५ हजारका दरले सेयर खरिद गरिदिएको हो ।

रुकुम पश्चिमको आठबिसकोट नगरपालिका–५ मा नगरपालिकाले खरिद गरिदिएको सहकारीको सेयर गरिब परिवारलाई वितरण गरिँदै । तस्बिर: हरि

गत आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ को बजेटबाट गरिब तथा विपन्न परिवारलाई सेयर गरिदिएको नगरप्रमुख गोर्खबहादुर केसीले जानकारी दिए । गरिब तथा विपन्न परिवारलाई व्यापार व्यवसाय गर्न सजिलो होस् भनेर नगरपालिकाले ५०/५० कित्ता सेयर खरिद गरिएको नगरप्रमुख केसीले बताए । ‘सहकारीमा सेयर भए उनीहरूलाई व्यापार व्यवसाय गर्न र सहकारीबाट ऋण लिन सजिलो हुनेछ,’ प्रमुख केसीले भने, ‘नगरभित्रका सबैभन्दा गरिब र विपन्न परिवारलाई सेयर खरिद गरिदिएका छौं ।’

६ सय ७० गरिब तथा विपन्न परिवारलाई सेयर खरिद गर्न नगरपालिकाले ३३ लाख ५० हजार रुपैयाँ खर्च गरेको छ । वडा, बस्ती र टोलटोलबाट छानिएकाले सबैभन्दा गरिब र विपन्न परिवारलाई नै सहकारीको सेयर खरिद गरिदिएको दाबी नगरपालिकाले गरेको छ । नगरपालिकाबाट सेयर खरिदको नगद पाएका सबैले आठबिसकोट बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाको सेयर खरिद गरेका छन् । १४ वडामध्ये ११ नम्बर वडाका ८६ घरपरिवारको सेयर खरिद नगरपालिकाले गरिदिएको छ ।

नगरपालिकामा रहेका सात हजार पाँच सय घरपरिवारमध्ये ४० प्रतिशत घरपरिवार गरिब तथा विपन्न रहेको नगरपालिकाले जनाएको छ । विपन्न परिवारको स्वास्थ्य बिमा बाँफिकोट गाउँपालिकाले विपन्न परिवारको स्वास्थ्य बिमा गरिदिएको छ । गत आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ मा गाउँपालिकाभरका तीन सय परिवारको स्वास्थ्य बिमा गाउँपालिकाले गरिदिएको हो ।

आर्थिक अभावका कारण स्वास्थ्य बिमा गर्न नसक्नेहरूको छनोट गरेर उनीहरूको बिमा गराइदिएको अध्यक्ष धर्मबहादुर केसीले बताए । दसवटै वडाबाट छनोट भइआएकाहरूलाई गाउँपालिकाका तर्फबाट स्वास्थ्य बिमा गराइदिएको भनाइ अध्यक्ष केसीको छ । वडाले छनोट गरेका सबै विपन्नले स्वास्थ्य बिमाको परिचयपत्र पाएपछि दर्ता सहयोगी कार्यकर्तामार्फत गाउँपालिकाले त्यसको भुक्तानी बिमा बोर्डलाई दिएको थियो ।

गाउँपालिकामा रहेका तीन हजार सात सय ४७ घरपरिवारमध्ये ८ प्रतिशत विपन्न परिवारको स्वास्थ्य बिमा बनाउने गरी निर्देशिका र बजेट विनियोजन गरिएको थियो । विपन्न घरपरिवारको स्वास्थ्य बिमा गराउन गाउँपालिकाले आठ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको थियो । पहिलो गाउँसभाले स्वास्थ्य बिमाका लागि उक्त बजेट सर्वसम्मत पारित गरेको थियो । कुनै पनि नागरिक स्वास्थ्य उपचार सेवाबाट वञ्चित हुन नपरोस् भन्ने उद्देश्यले स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमको अवधारणा ल्याइएको अध्यक्ष केसीले बताए ।

उनले हरेक वडामा रहेका कुल घरधुरीमध्ये ८ प्रतिशत गरिब तथा विपन्न परिवारको स्वास्थ्य बिमा सरकारले गरिदिएको अध्यक्ष केसीले बताए । बिमाअन्तर्गत न्यूनतम २ हजार ५ सय रुपैयाँ तिरेर स्वास्थ्य बिमा गरेपछि एक वर्षभर ५० हजारसम्मको उपचार नि:शुल्क पाइन्छ ।

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७५ १०:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT