विद्यालयमा स्थानीय पाठ्यक्रम

कान्तिपुर संवाददाता

सल्यान — त्रिवेणी गाउँपालिकाका सबै विद्यालयमा स्थानीय पाठ्यक्रम लागू हुने भएको छ । सात वडाका सबै विद्यालयमा स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गर्नका लागि गाउँपालिकाले तयारी थालेको छ । पाठ्यक्रममा स्थानीय तहका गतिविधि पनि समावेश हुनेछन् ।

स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गर्न पाँच लाख रकम विनियोजन गरिएको छ । गाउँपालिकाले आफैं पुस्तक तयार गरेर विद्यार्थीलाई उपलब्ध गराउने अध्यक्ष मानबहादुर डाँगीले बताए । स्थानीय पाठ्यक्रम कक्षा १ देखि ५ सम्म लागू हुने उनको भनाइ छ । ‘पाठ्यक्रममा स्थानीय भाषा, संस्कृति, वेशभूषा, पर्यटकीयस्थलको जानकारी लगायतका सबैजसो विषय समेटिनेछन्,’ उनले भने,‘यसले विद्यार्थीको सिकाइ स्तर बढ्ने अपेक्षा छ ।’

स्थानीय सरकार भएपछि बालबालिकाले त्यसबारे जान्न आवश्यक रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । गाउँपालिकामा २९ सामुदायिक र सात संस्थागत गरी ३६ विद्यालय छन् । १ देखि ५ कक्षासम्म झन्डै पाँच हजार बालबालिका रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । स्थानीय पाठ्यक्रम अहिले प्रमुख आवश्यकता भएको जनप्रतिनिधिले जनाएका छन् । स्थानीय पाठ्यक्रम सात सय पूर्णांकमै समावेश गरिनेछ । शिक्षा क्षेत्रको सुधारका लागि स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गर्न थालिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । शैक्षिक गुणस्तर कायम गर्न गाउँ शिक्षा नीति र ऐन निर्माण गरिसकिएको छ ।

Yamaha

शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि सबै विद्यालयमा इलेक्ट्रोनिक हाजिरीको व्यवस्था गर्न थालिएको छ । पहिलो चरणमा आठ विद्यालयमा विद्युतीय हाजिरी जडान गरिसकिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रेमन्त डाँगीले बताए । उनले गाउँपालिकाका ३६ विद्यालयमै ई–हाजिरीको व्यवस्था गर्ने र सबै विद्यालयमा अंग्रेजी माध्यमबाट पढाइ सञ्चालन गरिने जनाए । उनका अनुसार कम्प्युटर कक्षामा समेत जोड दिइएको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७५ ०९:१५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सोलार पम्पिङबाट खानेपानी

‘पानीकै पिरलोले छोराछोरीको पढाइ बिग्रेको थियो,’ देवस्थलकी कल्पना विकले भनिन्,‘सोलारबाट तानेपछि त आँगनमै आयो ।’
प्रकाश अधिकारी

सुर्खेत — बराहताल गाउँपालिका–५ स्थित चेपाङ बस्तीलाई दशकौंदेखि खानेपानीकै समस्याले पिरोलेको थियो । बस्तीदेखि करिब ९ सय मिटर तल मुहान हुँदा खानेपानी लिन बाटोमै समय बित्थ्यो ।

सुर्खेतको भेरीगंगा नगरपालिका लेखपराजुलस्थित माथिल्लो भर्‍याङमा सौर्य ऊर्जा पानी पम्पिङ आयोजना । तस्बिर : कान्तिपुर

‘बस्तीदेखि मुहान धेरै तल रहेको’ कारणले विगतमा यहाँ खानेपानी योजना नै पारिन्थेन । त्यही भएर उपभोक्ताले आफ्नो बस्तीमा पानीको योजना आउला भन्ने आशा पनि मारिसकेका थिए ।

जब, सौर्य उर्जाको माध्यमबाट बस्तीभन्दा तल रहेको मुहानको पानीलाई लिफ्ट गर्ने योजना आयो तब चेपाङवासीमा खुसीको सीमा नै रहेन । श्रमदान जुटाएर ‘असम्भव’ ठानिएको योजना पूरा गर्न कम्मर कसे । स्थानीय गौमती राम्जालीले आफूहरूको ठूलो समस्या अन्त्य भएको बताइन् । ‘त्यति तलबाट पानी के आउला भनेर पत्याएकै थिएनौं, उनले भनिन्, ‘घर–घरमा धारा हुँदा पानीको दु:ख सकियो ।’ ५३ घरधुरीले पिउनेपानीका साथै पर्याप्त सिँचाइ सुविधा पाएका छन् ।

दलित, जनजाति र चेपाङको बाहुल्य बस्ती खानेपानी समस्या समाधानपछि व्यावसायिक तरकारी खेतीमा जुटेको छ । नजिकै बजार भएकाले कृषकहरूमा उत्पादन कसले बढी गर्ने भन्नेमै प्रतिस्पर्धा चलेको छ । ३१ सय २० वाट क्षमताको सोलारले पम्पिङ गरेर बस्तीमाथि २ ट्यांकीमा पानी भण्डारण हुने गर्दछ । फिल्टर ट्यांकीबाट १३ धारामा आपूर्तिको व्यवस्था मिलाइएको छ ।

बराहताल गाउँपालिका, सुन्दर नेपाल संस्था र उपभोक्ताको संयुक्त प्रयासमा खारेपानी ग्रामीण सौर्य ऊर्जा बहुउद्देश्यीय पानी प्रणाली परियोजना सम्पन्न भएको हो । सोलार मुस दोस्रो चरणअन्तर्गत गत वर्ष वैशाखदेखि निर्माण सुरु आयोजना हालै सम्पन्न भएको हो । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्र, सोलार मुस, गाउँपालिका र समुदायको सहयोगमा २९ लाख १८ हजार रुपैयाँमा योजना सम्पन्न भएको हो ।

गाउँपालिकाका अध्यक्ष तेजबहादुर बस्नेतले भौगोलिक विकटता कारण सोलार लिफ्टिङ योजना प्रभावकारी भएको बताए । ‘असम्भव देखिने ठाउँबाट खानेपानी आएपछि उपभोक्ता हर्षित छन्, यसले हामीलाई पनि उत्साह थप्यो,’ उनले भने, ‘लेखगाउँ र चेपाङ भेरी छालमा पनि यस्तै आयोजना सञ्चालन गर्दैछौं ।’ यी आयोजनाका लागि प्रदेश सरकार र दातृ निकायसँग बजेट माग गर्ने उनले बताए ।

खारेपानीजस्तै सुर्खेतका अन्य तीन स्थानमा पनि सौर्य ऊर्जा बहुउद्देश्यीय पानी प्रणाली सञ्चालनमा आएको छ । त्यसका लागि रिन्युएबल वल्र्डले आर्थिक तथा प्राविधिक व्यवस्थापन जुटाएको हो । भेरीगंगा नगरपालिकामा पर्ने देवस्थल, माथिल्लो भर्‍याङ र गुर्भाकोट नगरपालिकाको नादेकोटमा सौर्य ऊर्जाबाट पानी पम्पिङ गरिएको छ । यी आयोजना हालै सम्पन्न भएका छन् । आमखोली गोठेली आयोजनामा ५२ सय वाटको सोलार जडान गरिएको छ ।

अग्लो स्थानमा बस्ती हुनु र नजिकै पानीका मुहान नहुँदा स्थानीयले वर्षौंसम्म दु:ख झेल्नुपरेको थियो । ‘गाग्रीमा पानी बोकेरै दिन बिते, पानीकै पिरलोले छोराछोरीको पढाइ बिग्रेको थियो,’ देवस्थलकी कल्पना विकले भनिन्, ‘हामीलाई त विश्वासै थिएन, सोलारबाट तानेपछि त आँगनमै आयो ।’

लिफ्टिङ गरेर माथिल्लो भर्‍याङमा एक सय ८६ मिटर र देवस्थलमा ८४ मिटरमाथि पानी लगिएको छ । माथिल्लो भर्‍याङमा ३९, देवस्थलमा २९ र गुर्भाकोटको नादेकोटमा १३ घरधुरीले खानेपानीको सुविधा उपभोग गर्न पाएका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७५ ०९:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT