पुल बगाएपछि सास्ती

आधा घण्टाको बाटो एक दिन
भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — नलगाड नगरपालिका–३, कटेका गोवर्धन वलीलाई सोही वडाको कैनाबजारस्थित स्वास्थ्य चौकीमा उपचारका लागि पुग्न ५ घण्टा पैदल हिंड्नुपर्ने बाध्यता छ । त्यस्तै विद्यार्थी राजेन्द्र वली पनि सुर्योदय माध्यमिक विद्यालय कैना पुग्न उति नै समय हिंड्छन् ।

उनी ९ कक्षामा अध्ययनरत छन् । उनीहरू मात्र हैन, कटेका दर्जनौं स्थानीय कैनाबजारस्थित वडा कार्यालय, स्वास्थ्य चौकी, विद्यालयलगायत संघसंस्थाबाट सरकारी सेवा लिन र दैनिक उपभोग्य वस्तु किन्न दिनभर पैदल हिंड्न बाध्य छन् ।


खोलामा पुल नभएपछि उनीहरू आधा घण्टाको बाटो एक दिन हिंड्न बाध्य भएका हुन् । त्यस्तै झमरा खोलामा पुल नहुँदा उनीहरूलाई सदरमुकाम खलंगा आउनका लागि रुकुमको आठबीसकोट भएर एक दिनको लामो दूरी हिंड्नुपर्ने बाध्यता भएको छ ।

Yamaha


बाढीले विभिन्न खोलामा पुल बगाएपछि नलगाडका हजारौं स्थानीय बासिन्दालाई आवतजावतमा सास्ती भएको छ । गत साउन २९ गते नलगाड नगरपालिकाको झुमरा खोलामा आएको बाढीले ट्रस ब्रिज तथा काठेपुल बगाएपछि स्थानीय बासिन्दालाई आवतजावतमा सास्ती भएको हो ।


बाढीले नलगाड नगरपालिका २, ३, ४, ५ र ६ वडामा ३ ट्रस ब्रिज तथा २ दर्जन काठेपुल बगाएको हो । बाढीका कारण झुमराखोला, गराग्ली खोला, हम्काखोला, विराखोला, साङ्ट, पिउली, तल्लो गराग्ली, नहकुली, करुवा, कटे, औला, गुदाले, सिर्के, जुगेखोलालगायत खोलाका पुल बगेका छन् । पुल बगाएपछि दर्जन विद्यालयका एक हजार विद्यार्थीे पठनपाठनबाट बन्चित भएका छन् ।


बाढीले कालिमाटी र घुवारामा रहेको ट्रस ब्रिज बगाउँदा बारेकोट गाउँपालिका, जुम्ला र डोल्पा जाने–आउने बाटोसमेत अवरुद्ध भएको छ । त्यस्तै बाढी र पहिरोका कारण स्थानीय बासिन्दाका ४१ घर, दुई दर्जन खानेपानी योजना, आधा दर्जन लुघु जलविद्युत् आयोजना, एक सय पानी घट्ट, चारवटा मिल, आधा दर्जन सडक, हजारौं रापेनी खेतीयोग्य जमिनलगायत संरचना क्षति भएका छन् ।


पुल नहुँदा पिउली, राता, भारगाउ, थाप्ला, लहँ, गर्छिना, करुवा जानेआउने बाटो बन्द भई स्थानीय बासिन्दा आन्तरिक नाकाबन्दीमा परेको वडाअध्यक्ष पूर्णबहादुर खडकाले बताए । ‘गाउँलेहरूले दुई सातादेखि एक गाउँबाट अर्को गाउँसम्म आवतजावत गर्न पाएका छैनन्,’ उनले भने । बाढीले स्थानीय बासिन्दाका २६ घर बगाएको र १५ घरमा आंशिक क्षति पुर्‍याएको खडकाले बताए । बाढी तथा पहिरोले पुल, जलविद्युत, खानेपानी, खेतीयोग्य जमिन, सडकलगायत भौतिक संरचनामा करोडौंको क्षति पुर्‍याएको भन्दै नगरपालिकाले सम्बन्धित पक्षसँग सहयोगको अपिल गरेको नगरप्रमुख टेकबहादुर रावलले बताए ।


‘पुल बगाउँदा नाकाबन्दीजस्तै भएको छ, गाउँभरि खानेपानीको हाहाकार छ, विद्यार्थी विद्यालयमा गएर पढ्न पाएका छैनन्,’ नगरप्रमुख रावलले भने, ‘खोलामा अस्थायी लाप्का बनाएर भए पनि आवतजावत खुलाउने प्रयासमा छौं ।’ खोला पुल नहुँदा दैनिक उपभोग्य वस्तुको आपूर्ति हुन सकेको छैन । उनका अनुसार दुई दर्जन गाउँमा खाद्यान्नलगायतको अभाव देखिएको छ ।


प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १२:५४
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दुल्लुलाई स्मार्ट सिटी बनाइँदै

स्मार्ट सिटी निर्माणका लागि पहुँच बाटो, खुला क्षेत्र, प्लटसम्बन्धी व्यवस्था, सडक अधिकार क्षेत्र, पार्किङको व्यवस्थाबारे अध्ययन
ज्योति कटुवाल

दैलेख — दुल्लु नगरपालिकालाई स्मार्ट सिटी बनाउन आवश्यक रणनीतिबारे आवश्यक छलफल सुरु गरिएको छ । नयाँ सहर आयोजना समन्वय कार्यालयको आर्थिक वर्ष ०७४/७५ को कार्यक्रमअनुसार दुल्लुलाई स्मार्ट सिटी बनाइन लागिएको हो ।

स्मार्ट सिटीका लागि परामर्शदाता र सरोकारवालाबीच अन्तक्र्रियाको आयोजना गरियो । सरकारले १० नगरलाई स्मार्ट सिटी बनाउन थालेको हो । स्मार्ट सिटीका लागि यसै वर्षदेखि काम सुरु हुने कार्यालयले जनाएको छ । कार्यालयका अनुसार त्यसबारे आवश्यक छलफल र स्थलगत रिपोर्ट तयारीको काम भइरहेको छ ।


नयाँ सहर आयोजनाका निर्देशक पराग कायस्थका अनुसार पहिलो चरणमा निजगढ, लुम्बिनी र पालुङटारमा पहिलो चरणको कार्यक्रम सञ्चालन गरिसकिएको छ । स्मार्ट सिटी निर्माणका लागि पहुँच बाटो, खुला क्षेत्र, प्लटसम्बन्धी व्यवस्था, सडक अधिकार क्षेत्र, पार्किङको व्यवस्थाबारे अध्ययन थालिनेछ । त्यस्तै वस्तुशिल्पीय नियन्त्रण, विपद् जोखिम न्यूनीकरणसम्बन्धी व्यवस्था, आवासीय क्षेत्र, संस्थागत क्षेत्रलगायतबारे अध्ययन हुने कायस्थले बताए ।


कार्यालयका अनुसार स्मार्ट सिटीका लागि डीपीआरको जिम्मा दिइसकिएको छ । ६ महिनाभित्र डीपीआरको काम सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको नेपाल डेभलपमेन्ट कन्सल्टेन्सीका प्रमुख कृष्णप्रसाद तिमिल्सेनाले बताए । खस राज्यको समयमा हिउँदे राज्यको रूपमा दुल्लुमा राजधानी सञ्चालन गरिन्थ्यो । नगरप्रमुख घनश्याम भण्डारीले ‘सांस्कृतिक संग्रहालय सञ्चालन ऐन’ ल्याएर स्मार्ट सिटी र सम्पदा संरक्षणको काम सँगसँगै सञ्चालन गरिने बताए । ‘दुल्लुलाई ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, पुरातात्त्विक महत्त्वको सहर बनाउन योजना बनाइएको छ,’ उनले भने, ‘स्मार्ट सिटीको निर्माण तीव्र गतिमा सञ्चालन गरिनेछ ।’


नेकपाका केन्द्रीय सदस्य लक्ष्मीप्रसाद पोखरेलले ६ महिनाभित्र डीपीआरको काम सकिए सिटी निर्माणले गति लिने जनाए । ‘दुल्लुलाई स्मार्ट सिटी बनाउन धेरै पहिलेदेखि नै पहल थालिएको हो,’ उनले भने, ‘बल्ल प्रयासले सार्थकता पाएको छ । स्थानीय स्तरमा विवाद हुन नदिई सिटी निर्माणलाई तीव्र बनाइनेछ ।’


नेकपाका नेता थिरबहादुर कार्कीले स्मार्ट सिटीका लागि विभिन्न मापदण्ड निर्धारण गर्न नगरपालिकासँग आग्रह गरे । उनले शिक्षा, स्वास्थ्य, बसपार्कजस्ता क्षेत्र छुटयाएर नगरको विकासका लागि सबै एकजुट हुनुपर्ने बताए । नगरपालिकाले बनाएका योजना र स्मार्ट सिटीले बनाएका योजना बाँझिन नदिई एकद्वार विकासको खाँचो रहेको उनको भनाइ छ ।


प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १२:५३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT