मुगुमा खाद्यान्न अभाव: बाटो ढुकेर चामल खोसाखोस

बाटो ढुकेर चामल खोसाखोस
राजबहादुर शाही

मुगु — डेढ महिनादेखि गमगढी– नाग्मा सडक अवरुद्ध हुँदा सदरमुकाममा चामल अभाव भएको छ । ढुवानी नहुँदा स्टक सकिँदै गएको छ । खाद्य संस्थान र बजारका अधिकांश पसलमा चामल छैन । पिना र झयारी खालो लगायत क्षेत्रबाट ट्याक्टरमा ढुवानी गरिएको चामल सदरमुकाम गमगढी नपुग्दै खोसाखोस भइरहेको छ ।

मुगुकाे गमगढीमा साेमबार चामल खेासाखाेस गर्दै स्थानीय । गाेदाम लैजान नपाउँदै बाटाेमै खरीद गर्नेकाे भीड लागेकाे थियाे । तस्बिर : राजबहादुर शाही । कान्तिपुर

ट्याक्टरमा चामल आउने थाहा पाएपछि स्थानीयवासी बाटो ढुकेर खोसाखोस गर्न थालेका हुन् । कर्मचारी समेत व्यवसायीलाई अग्रिम रकम बुझाएर चामल खरिद गर्न थालेका छन् ।


गमगढीमा एक किलो चामल समेत पाउन मुस्किल हुन थालेको छायाँनाथ रारा नगरपालिकाको शोभागाउँका गगन बुढाले बताए । चामल नपाएपछि होटल व्यवसायमा समस्या आएको छ ।
गाउँबाट चामल लिन गमगढी आएका स्थानीय रित्तै फर्किन बाध्य छन् । चामल नपाएपछि रित्तो हात गाउँ फर्कन थालेको सोरु गाउँपालिका–४ का रामबहादुर शाहीले बताए । खाद्य संस्थान र पसल दुवैमा अभाव भएपछि समस्या भएको उनको भनाइ छ ।

Yamaha


अहिले खाद्य संस्थानको गोदाममा तीन सय क्विन्टल मात्र चामल स्टक रहेको शाखा प्रमुख भरतराज खनियाँले बताए । ‘सडक लामो समयदेखि अवरुद्ध हुँदा ढुवानी गर्न सकिएको छैन,’ उनले भने, ‘यसपालि धेरै अभाव भयो, बजारमा पनि चामल सकिएको छ ।’


नेपालगन्ज र सुर्खेतबाट आएको चामल सदरमुकाम नपुग्दा समस्या भएको व्यावसायीले जनाएका छन् । झयारीखोलाबाट धौधौ गरी ट्याक्टरमा ल्याएको चामल गमगढी नपुग्दै बीच बाटोमै खोसाखोस हुने गरेको लुम्बिनी अर्डर एन्ड सप्लायर्सकी प्रोपराइटर सुमित्रा रावलले बताइन् । ‘रकम भएर पनि स्थानीयले चामल किन्न पाएका छैनन्,’ उनले भनिन्, ‘सडक अवरुद्ध हुँदा चामललगायत खाद्यान्नको चरम अभाव भएको छ ।’ उनका अनुसार मैदा, तेल र चिउरालगायत खाद्यान्न स्टक छैन ।


उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष कमल बुढाले सडक नखुल्दा सबै दैनिक उपभोग्य सामग्रीको अभाव हुन थालेको बताए । गमगढीमा चामल नहुँदा हुम्लाको तल्लो भेग तथा आसपासका स्थानीयलाई समेत असर परेको उनले जनाए ।


सडक सुचारु गर्न सडक डिभिजन लगायतका निकायलाई निर्देशन दिएको सहायक प्रजिअ प्रदीप ढकालले बताए ।


सडक डिभिजनले एक्साभेटर लगाएर सडक सडक खुलाउने प्रयास गरिरहेको छ । वर्षाका कारण धेरै ठाउँमा पहिरो गएकाले पन्छाउन ढिलाइ भइरहेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ १०:१२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

एकै वडामा सात दह

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — मुसीकोट नगरपालिका–७, साँख गाउँमा अवस्थित साँख दहबारे जिल्ला बाहिरका बासिन्दालाई पनि थाहा छ । तर वडा ७ मा अन्य साना दहसमेत छन् । अन्य ६ र साँख दहका दुईवटा भिन्नता छन् । साँख दह गाउँको बीचमा छ भने अन्य दह जंगल बीचमा ।

रुकुम पश्चिम मुसीकोट नगरपालिका–७, साँखको जंगलमा रहेको दह । तस्बिर : हरि

साँख दहमा बाह्रै महिना पानी हुन्छ भने अन्य ६ वटा दह केही महिना सुक्खा हुन्छन् । साबिक साँख गाविसका १, २, ३, ५ र ७ नम्बर वडा समेटेर बनाइएको हालको मुसीकोट ७ मा सातवटा दह छन् । साँख दह, ठूली दह, छिप्री दह, स्यानी दह, खारा दह, बैरी दह र रिन दह यस वडामा अवस्थित दह हुन् ।


साँखबाहेक अन्य दह जंगलमा छन् । जसमध्ये अधिकांश दह मध्यपहाडी लोकमार्ग नजिक पर्छन् । ऐतिहासिक र धार्मिक हिसाबले साँख दह जत्तिकै अरू दहहरू पनि महत्त्वपूर्ण भएको वडाअध्यक्ष हिमबहादुर पाण्डेले बताए ।


ठूली, छिप्री र स्यानी दह एकअर्कासँग जोडिएका छन् । स्यानी दहको छेउ र ठूलीदह माथीको लेकमा हरेक मंसिरे र फागु पूर्णिमाको दिन पूजाआजा गरिन्छ । जंगलको बीचमा रहेकाले यी दह धार्मिक आस्थाका धरोहर भएको गाउँले बताउँछन् । स्थानीय पूर्णबहादुर बुढाले दहको छेउमा रहेका मन्दिरमा पूजाआजा गर्दा अनिष्ट हुनबाट जोगिने, अनावृष्टि नहुने विश्वास रहेको बताए । उनका अनुसार ठूली, छिप्री र स्यानी दहको एक किलोमिटर टाढा खारा दह छ भने अलि टाढा बैरी र रिन दह पर्दछन् ।


प्राकृतिक, धार्मिक र ऐतिहासिक महत्त्वका भए पनि यी दहहरू ओझेलमा छन् । साँख दहबाहेक अन्य दहको बारेमा प्रचारप्रसार हुन नसकेको वडाअध्यक्ष पाण्डेले बताए । ‘साँख दह गाउँको बीचमै छ, नजिकैबाट मध्यपहाडी लोकमार्ग भएकाले यसको बारेका धेरैलाई थाहा छ तर अरू ६ वटा दह ओझेलमै छन्,’ अध्यक्ष पाण्डेले भने ।


वर्षका आठ महिना पानी हुने यी दह वर्षा याममा भरिएका कारण रमाइला हुन्छन् भने हिउँदमा सुक्खा हुँदा पशुपक्षी चर्ने कारणले रमाइला मानिन्छन् । ठूली, छिप्री र स्यानी दहमा मध्यपहाडी लोकमार्गबाट एक घण्टा उकालो पैदल हिँडेपछि पुगिन्छ भने बैरी र रिन दह नजिकै छन् । पहिल्यैदेखि यी दहका बारेमा प्रचारप्रसार तथा संरक्षणका लागि खासै पहल नभएको स्थानीयले बताएका छन् ।


चालु आर्थिक वर्षमा मुसीकोट नगरपालिकाले छिप्री र स्यानी दहको बीचमा मन्दिर बनाउन एक लाख बजेट विनियोजन गरेको वडाअध्यक्ष पाण्डेले बताए । यो बाहेक नगरपालिकाले दहको प्रचारप्रसार र संरक्षणका लागि कुनै कार्यक्रम बनाएको छैन ।


क्रिकेट मैदान बनाउने प्रयास
मुसीकोट ७ का सात दहमध्ये ठूली दहमा क्रिकेट मैदान बनाउने प्रयास भए पनि त्यसले सार्थकता पाउन सकेन । आर्थिक बर्ष २०७३/०७४ मा क्रिकेट मैदान बनाउन भन्दै दस लाख बजेट पनि विनियोजन गरिएको थियो । संसद् विकास कोषको बजेट जिल्ला विकास समितिमार्फत परिचालन गरिएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ १०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT